Beeldvorming erfgoed artefacten van het Oude Nabije Oosten (2016-2017)

Interactieve beeldsystemen voor erfgoed artefacten van het Oude Nabije Oosten. (Doctoraatsonderzoek: Hendrik Hameeuw)

 Zegelafdruk (©KMKG-MRAH)
Zegelafdruk (©KMKG-MRAH)
Artefacten van het Oude Nabije Oosten kennen een grote vormvariatie en kunnen bovenal uiterst gedetailleerd uitgewerkt zijn, denk maar aan spijkerschrifttabletten of zegelafdrukken. Normale beeldvormingstechnieken zoals technische tekeningen of digitale fotografie zijn dan ook vaak ontoereikend om steeds alle en de meest fijne karakteristieken van een oppervlak correct te registreren. Sinds begin de jaren 2000 met de introductie van 3D technieken en interactieve 2D methodes zoals photometric stereo en polynomial texture mapping werden onderzoekers nieuwe oplossingen aangeboden om deze uitdagingen aan te pakken. Intussen zijn resultaten van dergelijke methodes alomtegenwoordig. Ze werden aangewend voor zowel de basisregistratie, de studie, als de ontsluiting van de stukken naar een breed publiek.

De doelstellingen, de gebruikte methodes en de technische beperkingen ervan zijn daarbij niet altijd op elkaar afgestemd. Een all-in systeem waarbij één opname alle beoogde of toekomstige doelen kan bedienen, lijkt ideaal. Andere benaderingen pleiten voor een bundeling, een pakket van methodes uit te voeren op één registratiemoment. De doeltreffendheid van beeldvormingstechnieken in relatie tot de beoogde doelstellingen is een complex gegeven met parameters die zowel aan direct als indirecte criteria moeten worden getoetst; en dit voor elk (sub-)type artefact afzonderlijk. Daar het arsenaal objecten uit het Oude Nabije Oosten haast onbeperkt lijkt, daar beeldvormingstechnieken een technologische drempel hebben, daar digitalisering naar uiteenlopende computerbestanden leidt en daar tijd geld kost; gaan de indirecte criteria zelfs een dominante rol spelen bij deze beoordeling. Doorheen deze studie wordt daarom gefocust op accuraatheid en objectiviteit van het resultaat; op de visualisatiemogelijkheden van verschillende soorten oppervlaktekarakteristieken; op de snelheid en benodigde ervaring van/voor de toegepaste opnametechniek; op de toegankelijkheid van de gebruikte technieken en de bekomen resultaten; op de opslagvereisten en duurzaamheid van de datasets; op de kostprijs van de benodigde uitrusting en bestaffing; en in hoeverre de resultaten potentieel hebben om nieuwe, nog niet gedefinieerde onderzoeksvragen te faciliteren.

Deze studie onderzoekt en demonstreert deze wisselwerking tussen object, doelstelling tot beeldvorming en toegepaste beeldvormingsmethode voor een selectie van artefacten typerend voor de materiële cultuur van het Oude Nabije Oosten. Voor een belangrijk deel berust dit op eigen uitgevoerde experimenten en uitgewerkte strategieën. Deze werden zowel toegepast voor de beeldregistratie van uitgebreide collecties toebehorend aan wetenschappelijke instellingen en opgravingsprojecten; voor de studie en publicatie van artefacten, als ook voor de ontsluiting via online of museale applicaties. Daar waar eigen werk dit gamma aan mogelijkheden niet aanraakt, werd dit voor de studie geconfronteerd met voorbeelden en conclusies uit gepubliceerde resultaten van andere onderzoeksgroepen.

Contact

Drs. Hendrik Hameeuw