Vegetatie en bosexploitatie in het midden Holoceen (2010-2014)

De evolutie van de vegetatie en de exploitatie van het bos tijdens het midden Holoceen in de Beneden-Scheldevallei

Deze thesis behelst verschillende aspecten van vegetatie en landschapsevolutie in de Beneden-Scheldevallei gedurende het midden Holoceen, en de studie van de manier waarop het landschap door de lokale bevolking geëxploiteerd werd tijdens het late Mesolithicum/vroege Neolithicum. Dit werd bekomen door een combinatie van paleo-ecologische en archeobotanische analyses van stalen afkomstig van archeologische sites en natuurlijke afzettingen.

De meeste van de individuele sites die in deze thesis gepresenteerd worden zijn opgegraven en gesampled als deel van preventief archeologisch onderzoek, voorafgaand aan de bouw van het Deurganckdok te Doel in de Antwerpse haven op de linkeroever van de Schelde en infrastructuurwerken gerelateerd aan het Sigma-plan (Bazel-Kruibeke).
Speciale aandacht wordt gegeven aan de rol van Taxus baccata in de vegetatie van de Beneden-Schelde in het midden Holoceen. Deze boom kwam gedurende het midden Holoceen voor in deze regio, maar de chronologie van zijn voorkomen en de voorkeurshabitat is slecht begrepen, wat belangrijke gevolgen heeft voor de interpretatie van zowel paleo-ecologische en archeobotanische data. Tevens wordt nieuwe paleo-ecologische informatie geproduceerd, gebaseerd op origineel onderzoek op verschillende vindplaatsen in deze regio. Daarenboven werden houtskool en verkoolde zaden van antropogene contexten geanalyseerd, wat extra informatie opleverde over de samenstelling van de vegetatie, maar ook over de exploitatie ervan door de lokale bevolking tijdens de overgangsperiode van het Meso- naar het Neolithicum. Tot recent, berustten de vegetatiereconstructies van het midden Holoceen in noordwest Europa bijna uitsluitend op palynologie. Het laatste decennium begon men zich te realiseren dat meer informatie kon verkregen worden door de analyse van houtskool. Dit werk presenteert de eerste resultaten van houtskoolanalyses voor het midden- Holoceen in het noorden van België, gecombineerd met resultaten van palynologische analyses.

Bibliografie

  • Deforce K., Bastiaens J., Ervynck A., Lentacker A., Van Neer W., Sergant J. & Crombé Ph. (2013). Wood charcoal and seeds as indicators for animal husbandry in a wetland site during the late Mesolithic/early Neolithic transition period (Swifterbant culture, ca. 4600-4000 BC) in NW-Belgium, Vegetation History and Archaeobotany 22: 51-60.
  • Van Neer W., Ervynck A., Lentacker A., Bastiaens J., Deforce K., Sergant J. & Crombé Ph. (2013). Hunting, gathering, fishing and herding: animal exploitation in Sandy Flanders (NW Belgium) during the second half of the 5th millennium BC, Journal of Environmental Archaeology 18(2): 87-101.
  • Deforce K.,  Bastiaens J. & Crombé Ph. (2014). A reconstruction of middle Holocene alluvial hardwood forests (Lower Scheldt River, N-Belgium) and their exploitation during the Mesolithic-Neolithic transition period (Swifterbant Culture, c. 4500–4000 BC). Quaternaire 25(1): 9-21.
  • Deforce K., Storme A., Bastiaens J., Debruyne S., Denys L., Ervynck A., Meylemans E., Stieperaere H., Van Neer W. & Crombé Ph. (2014). Middle-Holocene alluvial forests and associated fluvial environments: A multi-proxy reconstruction from the lower Scheldt, N Belgium. The Holocene 24(11): 1150-1564.
  • Crombé Ph., Verhegge J., Deforce K., Meylemans E. & Robinson E. (2015). Wetland landscape dynamics, Swifterbant land use systems, and the Mesolithic-Neolithic transition in the southern North Sea basin. Quaternary International 378: 119-133.

Contact

Prof. Dr. Philippe Crombé