Het paleolandschap in de Wase Scheldepolders (2011-2015)

Een archeologische verkenning van de land-zee overgangszone in Doelpolder Noord: Impact van zeespiegelstijgingen op het paleolandschap en de menselijke bewoning van de prehistorie tot de middeleeuwen. (Doctoraatsonderzoek: Jeroen Verhegge)

Vandaag de dag is het belang van kust- en rivierdeltagebieden als bron voor inzichten in de vroegere mens en het landschap, waarin hij leefde, internationaal erkend. De vaak goede bewaring van sites, op de overgang tussen een landelijke en mariene omgeving, maakt ze geschikt om de evolutie van het paleolandschap doorheen de tijd te bestuderen. Terwijl onderzoek in landelijke kustgebieden zich in België de voorbije jaren heeft ontwikkeld, staat mariene en estuariene archeologische prospectie echter nog in zijn kinderschoenen.

In dit project zullen we een uitgekiende interdisciplinaire onderzoeksstrategie ontwikkelen, die geofysische (elektromagnetische inductie, elektrische weerstandmeting, landseïsmiek, …) en geotechnische meettechnieken (sonderingen) op land en op water combineert, om begraven of verdronken landschappen en hun archeologisch belang op een non-invasieve en rendabele manier te verkennen over de land-zee overgangszone heen. Een specifieke zone in de Scheldepolders (Doelpolder Noord), gekend om hun rijkdom aan goedbewaarde prehistorische sites en landschappen, is uitgekozen als case study. Door de kloof tussen de aanwezige huidige en verdwenen oever (inclusief het intergetijdengebied) te overbruggen, kan een gedetailleerd en continu beeld verkregen worden van de geleidelijke verdrinking van het landschap en de invloed hiervan op de menselijke bewoning van de prehistorie tot de middeleeuwen. De ontwikkelde methodologie zou vervolgens ook toepasbaar zijn op andere kustgebieden in België en in het buitenland.

Bibliografie

  • Verhegge J., Missiaen T. & Crombé Ph. (2012). Preliminary results of an archaeological survey of the land-sea transition at Doelpolder Noord (prov. Of Antwerp, B.). Notae Praehistoricae 32: 165-174.
  • Verhegge J. , Van Strydonck M., Missiaen T. & Crombé Ph. (2014). Chronology of Wetland Hydrological Dynamics and the Mesolithic-Neolithic Transition along the Lower Scheldt: A Bayesian Approach. Radiocarbon 56(2): 883–898.
  • Crombé Ph. & Verhegge, J. (2015). In search of sealed Palaeolithic and Mesolithic sites using core sampling: the impact of grid size, meshes and auger diameter on the discovery probability. Journal of Archaeological Science 53: 445-458.
  • Missaen T.,Verhegge J., Heirman K. & Crombé Ph. (2015). Potential of Cone Penetrating Testing for mapping deeply buried palaeolandscapes in the context of archaeological surveys in polder areas. Journal of Archaeological Science 55: 174-187.
  • Crombé Ph., Verhegge J., Deforce K., Meylemans E. & Robinson E. (2015). Wetland landscape dynamics, Swifterbant land use systems, and the Mesolithic-Neolithic transition in the southern North Sea basin. Quaternary International 378: 119-133.
  • Verhegge J., Missiaen T. & Crombé Ph. (in press). Exploring integrated geophysics and geotechnics as a palaeolandscape reconstruction tool: archaeological prospection of (prehistoric) sites buried deeply below the Scheldt polders (NW Belgium). Archaeological Prospection.

Contact

Prof. Dr. Philippe Crombé

Dr. Jeroen Verhegge