Duurzaam hout werkt niet altijd

Label voor duurzaam hout (vergrote weergave)

Label voor duurzaam hout

(26-07-2017) Certificaten voor duurzame houtproductie werken in bepaalde regio’s averechts, waardoor de productie ervan niet meer toeneemt. Dat berekende bio-ingenieur Jan Brusselaers (Universiteit Gent).

Je ziet ze opduiken op papier, hout en zelfs in kledij: labels die aangeven of het hout dat in het product verwerkt is, duurzaam geproduceerd werd. Denk maar aan het FSC-label (Forest Stewardship Council), of het PEFC-label (Programme for Endorsement of Forest Certification Schemes).

Met deze certificaten willen ngo’s er wereldwijd voor zorgen dat het hout dat op de markt komt, zoveel mogelijk uit duurzaam beheerde bossen komt. Dat zou de illegale boskap moeten tegenhouden en de bijhorende risico’s op klimaatverandering verkleinen die ontstaan door ontbossing.   

Kwaliteitscontrole kost geld

Toch hebben deze inspanningen een averechts effect, zo bleek uit onderzoek van doctoraatsstudent Jan Brusselaers.

“Een groot aandeel van de wereldwijde houtproductie gebeurt in Afrika en Latijns-Amerika”, licht hij toe. “De kosten om een certificaat te krijgen, liggen vrij hoog voor de lokale bosbeheerders daar. Dat komt bijvoorbeeld omwille van de controle: om na te gaan of men voldoet aan alle kwaliteitseisen van het label, moeten de lokale bosbeheerders zelf controleurs betalen. Bovendien liggen de standaarden voor bosmanagement in Afrika lager dan in Europa. Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse bosbeheerders moeten dan ook relatief veel investeren om dit certificaat te halen. Spijtig genoeg willen we hiervoor als consument niet mee betalen.”

Handel verschuift

Door deze kosten zien de lokale bosbeheerders de meerwaarde van de certificaten niet meer in en verschuift de handel naar gebieden die deze kwaliteitseisen niet stellen, zoals Aziatische of Afrikaanse landen.

Brusselaers: “Dit is een van de spijtige voorbeelden van duurzaamheidsinitiatieven die goed bedoeld zijn, maar die te weinig rekening houden met het effect op lange termijn.”

Overheidsaankopen helpen

Gelukkig zijn er ook oplossingen, zoals het hout dat via overheidsaankopen in Europa wordt verhandeld.

Brusselaers: “Van al het hout dat in Europa gekocht wordt, kan maar liefst een vierde gelinkt worden aan overheidsaankopen. Zo kunnen we dus wel degelijk een verschil maken. Als de aankoop van FSC- of PEFC-hout verplicht wordt in overheidsaankopen, zorgt Europa al voor een groot aandeel hout dat wél duurzaam geproduceerd wordt.”

Klimaatakkoord Parijs

Op de voorbereidingen van het klimaatakkoord in Parijs werd erkend dat bossen kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van de samenleving, en dat ze ecologisch en economisch profijt kunnen genereren. Daarvoor is duurzaam bosbeheer nodig.

De procedure voor duurzame overheidsaankopen is ook in deze voorbereidingen opgenomen. “Het gaat de goede kant op”, aldus Brusselaers, “maar we moeten waakzaam blijven dat dit soort duurzaamheidsinitiatieven wel het gewenste effect hebben.”

Info

Dr. Jan Brusselaers
Vakgroep Landbouweconomie
T 09 264 59 28 - M 0471 81 20 86
jan.brusselaers@ugent.be

Lees meer artikels over: