Rekruteren via medewerkers. Belonen of niet?

(23-08-2017) Wie een nieuwe collega aanbrengt, wordt daar soms voor beloond. UGent-onderzoek brengt ongewenste neveneffecten van die rekruteringsmethode aan het licht.

In tijden van krapte op de arbeidsmarkt en door het toenemend aantal knelpuntenberoepen doen bedrijven steeds vaker een beroep op hun medewerkers om nieuwe personeelsleden aan te werven. Sommige organisaties belonen hun medewerkers als ze iemand aanbrengen die uiteindelijk wordt aangeworven. 

Uit een rondvraag door de Universiteit Gent bij 36 grote en kleine bedrijven uit de top tien lijst van ‘Best Workplaces in Belgium’ (lijsten van 2010-2015) blijkt dat 75 procent een beloning koppelt aan een succesvolle employee referral . De beloning varieert van een geschenkbon, een cadeaubon tot een geldsom gaande van 150 tot 2.000 euro.  Nochtans is er weinig geweten over de effectiviteit van dergelijke beloningsprogramma’s. 

Bestaande medewerkers als een krachtig rekruteringskanaal

Medewerkers actief betrekken bij de rekrutering lijkt veelbelovend. Het bedrijf vraagt zijn personeelsleden om hun netwerk aan te spreken, om vacatures door te sturen of te posten op sociale media, of om te getuigen over hun eigen werkervaringen op jobbeurzen of via campus recruitment. 

Onderzoek toont aan dat deze positieve mond-aan-mond- communicatie een significant grotere invloed heeft op de aantrekkelijkheid van organisaties als werkgever dan bijvoorbeeld meer formele rekruteringskanalen. Mond-aan-mond communicatie is vooral heel geloofwaardig omdat de info over de job en de organisatie niet door de organisatie zelf wordt verschaft, maar oprechter, persoonlijker en informeler, door een werknemer die weet waarover hij praat.  

Personen die gerekruteerd zijn via medewerkers zijn meer tevreden met hun job, presteren beter en blijven langer werken voor de organisatie. De medewerkers worden gezien als een betrouwbare, onafhankelijke bron van realistische en gedetailleerde informatie over de organisatie en job. 

Geloofwaardigheid

Recent onderzoek bij 577 laatstejaarsstudenten van Belgische universiteiten toont aan dat potentiële sollicitanten die weten dat een organisatie huidige medewerkers beloont voor hun hulp bij het rekruteren zich minder aangetrokken voelen tot de organisatie, wat kan leiden tot de beslissing om niet te solliciteren. De medewerker wordt minder geloofwaardig en lijkt in de ogen van de werkzoekende enkel gemotiveerd door het financiële aspect, niet noodzakelijk omdat hij/zij vindt dat de werkzoekende goed bij het bedrijf past.

De geloofwaardigheid van de werknemer daalt dus indien de organisatie de medewerker beloont en de informatie die verspreid wordt dus niet langer als onafhankelijk van de organisatie wordt beschouwd.

Deze negatieve perceptie duikt op ongeacht het type bonus (financiële bonus vs. belevingsbonus), de grootte van de financiële bonus, het moment waarop medewerkers de bonus krijgen (bij aanwerving of na een proefperiode), het feit dat de oprechte motivatie van de medewerker expliciet benoemd wordt of dat de bonus gedeeld wordt tussen de huidige en nieuwe werknemer.

Aanbevelingen

Enige voorzichtigheid dus geboden als een bedrijf beslist om hulp bij rekrutering te belonen. Organisaties moeten rekening houden met mogelijke negatieve effecten, zowel op eigen medewerkers als op potentiële medewerkers. Daarom raden de onderzoekers bedrijven en organisaties aan om evidence based te werken: vraag je medewerkers waarom ze mensen zouden aanraden om te werken bij de organisatie alvorens een beloningsprogramma te installeren, maar pols ook bij sollicitanten hoe ze het rekruteringsproces hebben ervaren en hoe ze bij de organisatie terechtkwamen.

Het effect van mond-aan-mondcommunicatie staat of valt met geloofwaardigheid. Het lijkt dan ook beter om in te spelen op de intrinsieke (de werknemer haalt er zelf bevrediging uit) en prosociale (werknemer doet het om het bedrijf en/of de werkzoekende te helpen) motieven van medewerkers om positief te communiceren over hun werkgever. Zo kan een organisatie bijvoorbeeld meer inzetten op haar ‘internal branding’ en haar medewerkers motiveren om op te treden als ambassadeur.

Info

Sara Stockman
Vakgroep Personeels- en Organisatiemanagement/ FWO- aspirant
T 09 243 29 60
M 0472 94 13 51

Lees meer artikels over: