Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschap en Kunst (KVAB)

De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschap en Kunst (KVAB) is een onafhankelijk instituut dat wetenschappen en kunst stimuleert via diverse initiatieven

1. Contactfora

De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten coördineert en financiert jaarlijks een 20-tal kwalitatief hoogstaande wetenschappelijke bijeenkomsten, Contactfora genoemd, in de domeinen natuurwetenschappen, menswetenschappen en kunsten. Deze contactfora hebben tot doel specialisten van eenzelfde wetenschappelijke discipline uit de Vlaamse universiteiten met een aantal buitenlandse collega's samen te brengen in de Academie rond een actueel thema. Iedere wetenschapper verbonden aan een Vlaamse instelling voor hoger onderwijs of onderzoek kan een aanvraag indienen. Bij goedkeuring kunnen de organisatoren beschikken over logistieke en administratieve ondersteuning, de infrastructuur van de Academie en een financiële toelage van 2500 euro. Daarbovenop kan de Academie ook instaan voor de publicatie van de proceedings.

Om organisatorische redenen worden drie indiendata gehanteerd, namelijk 15 januari, 15 april en 15 oktober. In principe kan het contactforum ten vroegste drie maanden na deze data ingericht worden. Wanneer de aanvrager een gemotiveerde reden opgeeft, kan van deze regel afgeweken worden. Aanvragen moeten tweevoudig ingediend worden, één elektronische versie en één ondertekende papieren versie.

2. Vlaams Academisch Centrum voor Wetenschap en Kunsten (VLAC)

Het Vlaams Academisch Centrum voor Wetenschappen en Kunsten wil een forum zijn voor internationale wetenschappelijke contacten op excellentieniveau. Het stelt zich tot doel buitenlandse onderzoekers en kunstenaars de kans te geven voor een bepaalde periode in België te verblijven, er onderzoek te doen en contacten te leggen met collega's aan de Vlaamse universiteiten, onderzoeksinstellingen of instituten voor hoger kunstonderwijs. De buitenlandse onderzoeker of kunstenaar zal intens samenwerken met ten minste één Vlaamse collega. Er wordt eveneens verwacht dat de onderzoeker een lessencyclus zal geven in één of meerdere Vlaamse universiteiten en/of kunstinstituten. De werkzaamheden vinden plaats in de gebouwen van de Academie waar de onderzoeker of kunstenaar een beroep kan doen op het secretariaat van de Academie en op de nodige kantoorinfrastructuur.

Er worden jaarlijks 10 Academy Award Fellowships toegekend voor een maximaal verblijf van zes maanden. De beurshouders ontvangen een beurs van € 3.000 per maand, hun reis- en verblijfskosten worden eveneens betaald door de Academie.

Om de Vlaamse onderzoeker optimaal de kans te geven om samen te werken met de buitenlandse collega wordt een maandelijks budget van € 3.750 ter beschikking gesteld aan de thuisinstelling van de Vlaamse onderzoeker. Op die manier kan de Vlaamse instelling een vervanger aanstellen.

Aanvragen kunnen het ganse jaar worden ingediend. Met het oog op de evaluatie door de Academie zijn er drie indiendata voorzien: 15 januari, 15 april en 15 oktober.

3. Langlopende publicatieprojecten

De KVAB geeft sedert haar oprichting verschillende reeksen boeken en tijdschriften uit , o.m. langlopende projecten die met een zekere regelmaat publicaties verzorgen over:

  • de bronnen van de kunsten in de Nederlanden
  • de rechtshistorische bibliografie van België
  • kritische uitgave van middeleeuwse boekenlijsten betreffende de Zuidelijke Nederlanden
  • de brieven van Justus Lipsius
  • de Belgische maritieme geschiedenis
  • de nationale rekening vanaf 1795
  • de godsdienstgeschiedenis
  • de papyrusarchieven
  • Nationaal Biografisch Woordenboek

De Academie wenst deze traditie verder te zetten en doet een oproep tot de Vlaamse onderzoekswereld om analoge voorstellen te overwegen. De Academie kan alleen voor de publicatie instaan; de voorbereidende activiteiten dienen door andere bronnen gefinancierd te worden.

4. Internationale samenwerking

De KVAB onderhoudt goede contacten met buitenlandse academies. Dit wordt geconcretiseerd door een uitwisselingsprogramma, waarbij onderzoekers voor een periode van 1 à 2 weken aan een universiteit of een onderzoeksinstituut in het buitenland kunnen werken, op uitnodiging van een collega uit hun vakgebied. Het principe dat aan de basis ligt van deze samenwerkingsovereenkomsten is dat de academie van het gastland de verblijfskosten voor haar rekening neemt, met inbegrip van een dagvergoeding.

Momenteel zijn er getekende overeenkomsten met academies van de volgende landen: Frankrijk, Hongarije, Italië, Kosovo, Macedonië, Oostenrijk, Polen (Warschau en Krakow), Roemenië, Servië, Slovenië en Tsjechië. Met de volgende landen bevinden de contracten zich in een voorbereidend stadium: Albanië, Armenië, China, Estland, Slovakije en Zuid-Afrika.

5. Prijzen

5.1. Fondsprijzen

De Fondsprijzen en navorsingskredieten zijn prijzen die voortkomen uit het beheer van legaten die aan de Academie werden toevertrouwd.

.

BenamingPeriodeOmschrijvingbedrag
Octaaf CALLEBAUTPRIJS tweejaarlijks een belangrijke studie van de kwaliteitvoeding en meer algemeen van de voedingsomstandigheden ook in de derde wereld € 1.250
Mgr. Jozef COPPENSPRIJS vijfjaarlijks een belangrijk oorspronkelijk werk op het gebied van de geschiedenis van de Leuvense universiteit, de geschiedenis van de Bijbelse exegese, oudtestamentische studie € 1.250
Mgr. Charles DE CLERCQPRIJS jaarlijks een belangrijk oorspronkelijk werk op het gebied van de religieuze geschiedenis van Vlaanderen. € 1.250
Erik CUVERGEPRIJS tweejaarlijks een belangrijk oorspronkelijk kunsthistorisch of historisch werk over de Nederlanden tot het jaar 1900 en dat in grote mate steunt op archivalische bronnen. € 5.000
Jan GILLISPRIJS tweejaarlijks een belangrijk oorspronkelijk werk i.v.m. de geschiedenis van wetenschappelijk denken. € 1.250
Mgr. René LENAERTSPRIJS tweejaarlijks een verdienstelijk werk op het gebied van de muziekwetenschappen € 2.500
Mac LEODPRIJS tweejaarlijks een oorspronkelijk werk op het gebied van de biologie in de breedste zin van het woord. (De prijs is bestemd voor studenten van een universiteit of een inrichting van hoger onderwijs) € 750
Henri SCHOUTEDENPRIJS tweejaarlijks een belangrijk oorspronkelijk werk over faunistiek (bij voorkeur van Afrika), systematiek, ecologie, ethologie of anatomie van de dieren. € 1.250
Frans VAN CAUWELAERTPRIJS jaarlijks auteurs van Belgische nationaliteit voor een oorspronkelijk, in de regel in het Nederlands gesteld werk van onbetwistbaar wetenschappelijke waarde, hetzij in boekvorm gedrukt of als manuscript. € 7.500
Henri VANDERLINDENPRIJS tweejaarlijks een belangrijk oorspronkelijk werk op het gebied van de sterrenkunde € 1.250
Floris VAN DER MUERENPRIJS vierjaarlijks een oorspronkelijk wetenschappelijk werk op het gebied van de musicologie in de breedste zin van woord. € 750
Paul VAN OYERPRIJS tweejaarlijks een oorspronkelijk werk in voorkeurorde over veldwerk op het gebied van de hydrobiologie in de breedste zin van het woord; systematiek van de protisten of van de evertebraten; algemene biologie. € 750
Navorsingskredieten
Toelage van het Octaaf CALLEBAUTFONDS driejaarlijks navorsing op het gebied van de kwaliteitsvoeding, en meer algemeen van de voedingsomstandigheden ook in de derde wereld; € 7.500
Toelage uit het Octaaf DUPONTFONDS tweejaarlijks om fundamenteel wetenschappelijk onderzoek te bevorderen op het gebied van menselijke en dierlijke fysiologie en fysiopathologie, met toepassing van biotechnologische methoden. € 12.500

 

5.2. Andere prijzen van de KVAB

  • Laureaat van de KVAB - Om bij te dragen tot de uitstraling van de Wetenschap en Cultuur van de Vlaamse Gemeenschap, kent de Academie vanaf 2001 een jaarlijkse prijs toe aan een jonge Vlaamse onderzoeker of kunstenaar in de respectievelijke disciplines Natuurwetenschappen, Menswetenschappen en Kunsten.
  • Prijs van de Vlaamse minister voor Wetenschapsbeleid - De KVAB overhandigt om de drie jaar de prijs (€ 7.437) van de Vlaamse minister van Wetenschapsbeleid aan een persoon of groep die op welke wijze ook een belangrijke bijdrage heeft geleverd tot de vulgarisatie van de wetenschap. De Academie beslist zelf wie ze voordraagt (men kan zich niet kandidaat stellen voor deze onderscheiding).
  • Gouden Penning -  De KVAB overhandigt jaarlijks een Gouden Penning aan een persoonlijkheid die voor het brede publiek een belangrijke bijdrage heeft geleverd tot de aanmoediging en de verspreiding van de wetenschap en de kunst. De Academie beslist zelf wie ze voordraagt (men kan zich niet kandidaat stellen voor deze onderscheiding).