Onderzoeksbeleid en -kwaliteitszorg

Onderzoek is de motor van de Universiteit Gent. Grenzen worden afgetast. Onderzoekers doen ontdekkingen. Deze ontdekkingen hebben een impact in de brede samenleving. Het onderzoek geeft nieuwe impulsen aan het onderwijs en legt de basis voor een vooruitstrevende kennismaatschappij.

In tweehonderd jaar heeft de UGent een stevige wetenschappelijke reputatie opgebouwd. De UGent investeert zowel in fundamenteel, risicovol als toegepast onderzoek. De universiteit staat internationaal hoog aangeschreven voor haar expertise in o.a. life sciences en geneeskunde, materiaalkunde, landbouwwetenschappen en diergeneeskunde, psychologie en geschiedenis en zoveel meer. De universiteit biedt niet enkel een plek aan wereldtoppers in specifieke domeinen, ook op vlak van interdisciplinair onderzoek worden nieuwe horizonten verkend.

De top kan rekenen op een stevige basis: dankzij een bottom-up onderzoeksbeleid krijgen jonge onderzoekers alle kansen om te groeien. Een diepgewortelde kwaliteitscultuur garandeert voortdurend vernieuwing in het onderzoek.

Dankzij de uitstekende prestaties van de volledige onderzoeksgemeenschap staat de UGent reeds een tiental jaar in de top-100 van de Shanghai Ranking - een wereldwijde ranglijst die opgemaakt wordt op basis van onderzoeksindicatoren.

 

Basis: Beleidsplan Onderzoek

Het Beleidsplan Onderzoek is een leidraad voor het onderzoeksbeleid. Zes strategische lijnen geven vorm aan deze visie:

  1. Het financieringskanaal van het BOF draagt bij tot de kwaliteit en de impact van het onderzoek aan de UGent
  2. De organisatie en structuur van het onderzoek aan de UGent is werkbaar, efficiënt en performant
  3. Het onderzoeksbeleidsplan is ingebed in de internationaliseringsambities van de UGent
  4. Het HR-beleid aan de UGent is ondersteunend, stimulerend en inspirerend voor onderzoek
  5. De kwaliteit van het onderzoek wordt continu ondersteund en wordt geregeld gemonitord rekening houdende met differentiatie tussen vakgebieden, met de loopbaanontwikkeling van jonge en meer ervaren onderzoekers, en met de beoogde impact van het onderzoek
  6. De UGent identificeert de struikelblokken die de realisatie van haar onderzoeksbeleidsplan in de weg staan en onderneemt desgevallend gepaste actie

Principes voor evaluatie

De Universiteit Gent zet haar onderzoekers ertoe aan zich tot hun volle potentieel te ontwikkelen en hoog te mikken. Op gezette tijden monitort de universiteit of de beoogde ambitie bereikt wordt. Bibliometrie (tracken van aantal publicaties en hun wetenschappelijke impact) is hierbij een belangrijke tool maar ook peer review methodes spelen hierin hun rol. De methodes die worden toegepast moeten omzichtig worden gekozen in overeenstemming met de doelstelling van de evaluatie, gaande van bijv. de persoonlijke ontwikkeling van een onderzoeker tot strategische instellingskeuzes. De UGent hanteert acht principes waaraan elke evaluatie van onderzoek dient te beantwoorden.

HR Excellence in ResearchPersoneelsbeleid: HR Strategy for Researchers (HRS4R)

Als betrokken en zorgzame werkgever promoot de Universiteit Gent een talentgedreven HR-beleid. De kwaliteit van de wetenschappelijke loopbaan verbeteren en nieuwe carrière-opportuniteiten bieden, zijn daarin bijzondere uitdagingen.

De UGent onderschrijft het Europees Charter voor Onderzoekers en de Code of Conduct for the Recruitment of Researchers. Zij zet deze visie kracht bij door middel van een geïntegreerde HR-strategie met bijhorende actiepunten (HRS4R), die volgens vijf assen wordt uitgezet:

  1. Rekrutering en evaluatie
  2. Carrièreperspectieven
  3. Arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheid
  4. Vorming en ontwikkeling
  5. Ethische en professionele aspecten

De Europese Commissie bekroonde de UGent in 2014 met het HR Excellence in Research label.

Ondersteuning van doctorandi

Vijf Doctoral Schools nemen een belangrijk deel van de begeleiding van de doctoraatsstudenten aan de UGent op zich. Zij organiseren een uitgebreid opleidingsaanbod en hebben zij een drievoudige missie:

  • de internationale en sociale waarde van het doctoraatsdiploma vergroten (zowel op de academische als niet-academische arbeidsmarkt)
  • de begeleiding van doctorandi tijdens hun onderzoekstraject verbeteren
  • de kwaliteitscultuur in (doctoraal) onderzoek versterken

Het kwaliteitskader voor doctoreren staat garant voor de kwaliteitsbewaking van de instroom, het proces en het eindproduct van doctoreren. Het is een leidraad met verschillende bouwstenen, die een basis blijven voor planning, actie, evaluatie en verbetering van het volledige doctoraatsproces.

Postdoc community logoOndersteuning van postdocs

Het Postdoc Talent Management focust op de carrièreperspectieven van postdoctorale onderzoekers. De UGent sensibiliseert de postdoctorale onderzoekers in alle disciplines over hun loopbaan en ondersteunt hen met een brede waaier van initiatieven en activiteiten. 

De UGent heeft oog voor een vlotte doorstroom naar een academische aanstelling in binnen- of buitenland maar ook voor een carrière op de externe arbeidsmarkt.

De Ghent University Postdoc Community is het interfacultaire netwerk van alle postdoctorale onderzoekers.

Publicatiebeleid

Logo Open Access BelgiumOnderzoeksresultaten hebben pas zin als ze gedeeld worden. Publicaties zijn de gangbare maatstaven geworden voor academische excellentie.

  • De UGent spoort medewerkers aan hun wetenschappelijke resultaten via de meest kwaliteitsvolle wetenschappelijke media te publiceren.
  • Zij moedigt hierbij het publiceren in Open Access tijdschriften aan.
  • Het deponeringsmandaat legt op dat alle onderzoekers hun eigen publicaties in de Academische Bibliografie opladen (bij voorkeur als Open Access).

Daarnaast worden onderzoekers gestimuleerd een ORCID-id aan te maken en te koppelen aan de UGent-affiliatie.

Integriteit en ethiek in onderzoek

Sterke resultaten komen er pas wanneer ook het proces kwaliteitsvol is. Tal van stakeholders (burgers, overheid, industrie, middenveld, …) rekenen op de wetenschap voor objectieve cijfers en genuanceerde interpretaties. Bovendien vereist wetenschappelijk onderzoek in alle omstandigheden ethisch correct handelen.

De UGent ontwikkelde verschillende instrumenten (zowel beleid als gerichte activiteiten) om integere en ethische wetenschapsbeoefening te stimuleren:

  • Een preventief tweesporenbeleid via het Beleidsplan Wetenschappelijke Integriteit dat gericht is op het stimuleren van 'good research practices' en het verbeteren van de algemene kwaliteitscultuur
  • Een zerotolerancebeleid als ultimum remedium (incl. Commissie Wetenschappelijke Integriteit)
  • Een datamanagementbeleid waardoor onderzoeksdata kwaliteitsvol, veilig en duurzaam bewaard worden, vindbaar zijn, en toegankelijk en herbruikbaar blijven
  • Een informatieveiligheidsbeleid waardoor informatie integer,  en waar nodig vertrouwelijk en beschikbaar, is

Van onderzoekers aan de UGent wordt een ethisch correcte attitude verwacht: zij gaan vragen over voortgang van kennis en technologie niet uit de weg, nemen een kritische houding aan t.a.v. het eigen onderzoek, en voldoen aan (international) wetgeving en beleid.

  • Standpunt onderzoek voor militaire doeleinden: de Universiteit Gent besliste dat haar onderzoekers of derden die gevestigd zijn in haar gebouwen niet mogen meewerken aan de ontwikkeling van technologie die uitsluitend op militaire doeleinden is gericht. Dual use-onderzoek kan evenwel niet a priori worden uitgesloten, daar resultaten hieruit ook civiele doeleinden dienen.

Verschillende ethische commissies binnen en buiten UGent bekommeren zich over ethisch, verantwoord, duurzaam, efficiënt onderzoek.

Valorisatiebeleid: onderzoek met impact

Kwalitatief hoogstaand onderzoek heeft niet alleen binnen academische kringen een impact. De kennis die aan de universiteit ontwikkeld wordt, stroomt ook door naar de maatschappij. Zo leidt kennis tot meerwaardecreatie (al dan niet financieel-economisch) en blijft de universiteit een belangrijke spil in de kennismaatschappij.

Europees onderzoeks- en innovatiebeleid

De Europese Onderzoeksruimte (ERA) focust op zes beleidsdomeinen: nationale onderzoekssystemen, gezamenlijke programmering, Open Labour Market, gender, Open Science en internationale samenwerking. De UGent volgt de ontwikkelingen op al deze domeinen op. Op enkele beleidsdomeinen helpen we de Europese Commissie actief het beleid mee vorm te geven door te participeren in werkgroepen.

Behalve via het participeren in Europese Commissiewerkgroepen gebeurt het beïnvloeden van Europees onderzoeks- en innovatiebeleid ook door samen te werken met ambtenaren van de Europese Commissie en de Permanente Vertegenwoordiging van België bij de Europese Unie en EU-parlementsleden. Wanneer relevant stelt de UGent position papers op.

Recente position papers van (of met een grote bijdrage van) de UGent: