Inleiding

De Manama Conflict & Development die jullie volgen is historisch gegroeid uit het zogenaamde ISVO-Postgraduaat, dat mensen met een diverse achtergrond klaarstoomde voor een baan in de zogenaamde ontwikkelingssamenwerking. Hoewel de Manama vandaag een bredere opzet heeft, zijn er elk jaar een aantal studenten die hem volgen met oog op een loopbaan als coöperant of humanitaire hulpverlener in het buitenland. Omdat er onder hen vraag is naar tips over de mogelijkheden in die sector en hoe dat het dat best wordt aangepakt, zet ik hieronder een aantal suggesties die hopelijk van nut zijn.

Daaronder staan ook een ganse rist relevante links. Wat volgt zijn persoonlijke opinies en een persoonlijke selectie van mogelijks nuttige informatiebronnen, en is in geen geval bindend voor ondergetekende en andere medewerkers van de vakgroep. M.a.w., ondergetekende en andere medewerkers van de vakgroep zijn in geen enkel geval aansprakelijk voor keuzes die gemaakt zijn o.g.v. al het onderstaande. Dr. Bruno De Cordier

Voor je begint te zoeken

II.1. Het is moeilijk om een duidelijke lijn te trekken in welke diploma’s de meeste deuren openen in het humanitaire of de zog. ontwikkelingssamenwerking. Het beste is gewoon door een reeks vacatures te gaan (cf. sectie III.1. hieronder). Voor bepaalde soorten functies en taken komen enkel mensen met een specifieke, toegepaste opleiding aan bod (bio-ingenieur, bouwkundigen, informatici, medische opleidingen). Maar in functies die met beheer en organisatie te maken hebben zitten evengoed mensen die geschiedenis, sociologie of handelswetenschappen hebben gedaan, goede organisatoren zin en beschikken over een bruikbare talenkennis. belangrijkste is m.i. iemands algemeen profiel, persoonlijkheid en ervaring.

II.2. Fixeer je niet op (de illusie van) een snel vertrek naar het buitenland. Sommige afgestudeerden die naar het buitenland willen, zoeken niet echt werk in België omdat ze er van uitgaan dat ze "binnenkort toch weg" zijn, maar lopen vervolgens vast. Ook in deze sector is de eerste en voornaamste uitdaging voor een pas afgestudeerde, uit de impasse ‘geen-baan-want-geen-ervaring’ te raken. En ervaring is quasi overal vereist in de internationale ontwikkeling- en  hulpverleningsbranche. Zoek daarom best gewoon een eerste ‘echte’ werkervaring in België (privésector, overheid of elders) ook al zijn de sector en de baan waarin je terechtkomt of waar je terecht kan niet wat je in eerste instantie voor ogen had. Het gaat er eerst en vooral om relevante ervaring op te doen, en dit op het juiste niveau.

II.3. Na 2 à 3 jaar kan je dan systematisch en gericht beginnen zoeken in de sector. Volg je sollicitaties proactief op (gewoon een cv-tje sturen naar een algemeen e-adres en dan afwachten levert zelden iets op) en vraag geregeld informatie naar de staat van je dossier/kandidatuur.

II.4. Ontwikkel of verbeter één of een paar vaardigheden die in de sector gevraagd zijn (zie ook sectie V. en VI. hieronder). Daarmee bedoel ik, ten eerste, talen (bijv. goede gesproken én geschreven kennis van het Frans voor Afrika of Spaans voor Zuid-Amerika (en/of Portugees, ook voor sommige Afrikaanse landen), terwijl een minder courante taal als Arabisch of Swahili ook goed in de markt ligt) en, ten tweede, technische vaardigheden als bijv. accounting, Geografische Informatiesystemen (GIS-toepassingen) en dergelijke meer. 

II.5. Sommige afgestudeerden proberen als werkzoekende ervaring op te doen met benevolaat, een engagement op eigen kosten bij een ngo hier te lande of één in het buitenland tijdens een rugzakreis. Hoewel je daarmee in principe een aantal competenties kan aanscherpen en contacten kan leggen is dit een tweesnijdend zwaard. Ten eerste kan je niet verwachten dat de organisatie voor dewelke je je soms een hele tijd gratis inspant je ook effectief gaat belonen met een ‘echte’ baan als puntje bij paaltje komt. Ten tweede wordt dergelijk benevolaat bij sollicitaties wel gewaardeerd als je dat hebt gedaan naast een ‘echte’ baan, maar op zich zelden als ‘echte’ beroepservaring aangezien.

II.6. Officiële stages (bijv. bij een internationale instelling of een grotere ngo) zijn zeker goed op het vlak van networking, voor referenties en ervaringopbouw, al geldt ook hier dat stages niet automatisch uitmonden in een ‘echte’ laat staan vaste job op je stageplaats. Als je stage loopt, probeer duidelijk af te spreken wat je concreet moet doen en wat er van jou verwacht wordt, kwestie van niet te eindigen als meid voor alle werk. Pas uiteraard op met organisaties of personen die je willen doen betalen om stage te lopen of een stage voor jou te regelen.

II.7. Op eigen houtje naar het buitenland te gaan en daar dan werk zoeken wordt gedaan, maar is meestal maar effectief voor mensen die al ervaring en een plaatselijk netwerk hebben. Voor een pas afgestudeerde is dit volgens mij geen goede aanpak.

II.8. Eens je een eerste 'echte werkervaring' in eigen land hebt opgedaan, bestaan er een aantal kanalen waar je met zo’n 2 à 3 jaar professionele ervaring kans maakt om in de sector te geraken, zoals het VN-Vrijwilligersprogramma (UNV-VNU) en zogenaamde ‘sansfrontièristische’ hulporganisaties type Artsen Zonder Grenzen en Dokters van de Wereld.  Het nadeel is dat de financiële voorwaarden niet schitterend zijn (meestal kost, inwoon, een maandelijkse toelage, en sociale dekking bij het DOSZ-OSSOM,  http://www.dosz-ossom.fgov.be/ ; indien niet dan moten je op dit laatste staan). Anderzijds kan je daar in het begin van je loopbaan mee leven omdat je ervaring opdoet die in de sector meestal voor vol aanzien wordt (bijv. sommige mensen die nu bij de VN, ECHO ... werken begonnen ooit bij dergelijke ngo's). En als je het verstandig aanpakt en op het thuisfront geen zware kosten hebt, kan je met de toelage ook sparen.

II.9. Tenslotte: maak uit of je in de sector en naar het buitenland wil als professionele uitdaging en uit oprechte belangstelling voor de sector, de samenlevingen waarin je wil werken en de problematiek, en niet uit romantiek of omdat je op de loop bent voor persoonlijke problemen en frustraties.

Hoe en waar beginnen zoeken?

III.1. Vacaturesites

Volgende portaalsites hebben vacaturesectie en gratis e-nieuwsbrieven met vacatures in de sector:

Reliefweb Vacancies Update

http://reliefweb.int/jobs

International Development Jobs an Consulting Opportunities

http://www.devnetjobs.org

Expats' Network

http://www.expats-network.org/

Aid Workers’ Network

http://www.aidworkers.net/personal/jobsites.htm

Idealist.org Job Search

http://www.idealist.org/if/idealist/en/AdvancedSearch/Job/default?sid=41879993-31-VJyBV

III.2 Nuttige handboeken en brochures

Het GIGnos Institute publiceerde een praktisch handboek over werken en solliciteren in de sector: Piero Calvi-Parisetti, ‘Working in International Development and Emergency Aid’

http://www.studying-development.org/Readings_and_Reviews/Readings_%26_Reviews/Working_in_International_Development_and_Humanitarian_Aid_2006070196.html

Het DGOS-DGCI (de Belgische federale ontwikkelingssamenwerking) publiceerde de brochure ‘Aan ontwikkelingssamenwerking doen’

http://diplomatie.belgium.be/nl/binaries/aan_ontwikkelingssamenwerking_doen_tcm314-65410.pdf

UN Department of Economic and Social Affairs, ‘A guide to a carreer with the United Nations’

http://www.jposc.org/documents/Guide_to_a_UN_career.pdf

Ervaring uitbouwen, stages

Voor studenten die na het afstuderen een eerste werkervaring willen opdoen via stages of als vrijwilliger, wijzen we op het bestaan van een aantal stageprogramma’s en –initiatieven.

Regional UN Information Centre Europe Internship Page: VN en geaffiliëerde organizaties

http://runic-europe.org/nederlands/employmentned.html

Eurobrussels Internship Page

http://www.eurobrussels.com/internships.php

United Nations Headquarters Internship Programme

http://www.un.org/Depts/OHRM/examin/internsh/intern.htm

United Nations Volunteers (de VN-vrijwillgersorganisatie)

http://www.unv.org

>nota bene: Belgische UNV-kandidaten moeten hun kandidatuur stellen via de Belgische Ontwikkelingssamenwerking, cf. pp. 15-17 van de de DGOS-brochure:

http://diplomatie.belgium.be/nl/binaries/aan_ontwikkelingssamenwerking_doen_tcm314-65410.pdf

OSCE Interships: Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa

http://www.osce.org/employment/13111.html

Stages CICR-ICRC Internships (Internationale Rode Kruis)

http://www.icrc.org/web/fre/sitefre0.nsf/html/internship-opportunities-070610

Agence d’aide à la coopération technique et au développement (ACTED)

http://www.acted.org/fr/nous-rejoindre

UNICEF Internships

http://www.unicef.org/about/employ/index_internship.html

UNHCR Internships

http://www.unhcr.org/pages/49c3646c49d.html

World Food Programme Internships

http://www.wfp.org/about/vacancies/internship

Idealist.org Internship Search

http://www.idealist.org/if/idealist/en/AdvancedSearch/Internship/default?sid=39979124-155-qAugP

JINT

http://www.jint.be

Talenkennis

We weten allemaal dat Engels een wereldtaal is. Maar het is een illusie te denken dat je met Engels altijd en overal terecht kan én goed kan functioneren. Investeren in het aanleren of vervolmaken van een taal via avondonderwijs, privéles of zelfstudie versterkt je profiel in de sector en elders. Een goede gesproken én geschreven kennis van het Engels (quasi overal een basisvoorwaarde), Frans en Spaans strekt in de sector algemeen tot aanbeveling. Mensen die een minder courante taal spreken die in bepaalde regio’s de omgangstaal is (Arabisch, Swahili, Bahasa, Russisch) hebben een extra sollicitatietroef.

Sommige organisaties bieden hun werknemers een financiële tussenkomt voor taalcursussen, of richten voor hun vertrek/ter plaatse snelcursussen in.

Universitair Centrum voor Talenonderwijs

http://www.uct.ugent.be

Provinciaal Centrum voor Volwassenenonderwijs Gent/Het Perspectief

http://www.pcvo-gent.net

http://www.hetperspectief.net/index.php?id=2

>centra voor volwassenenonderwijs met taalcursussen bestaan ook in tal van andere steden.

Oriëntaal: Centrum voor Oosterse Talen en Culturen (gespecialiseerd in cursussen Arabisch en Turks in Gent)

http://users.telenet.be/orientaal/info.html

Gespecialiseerde opleidingen

Bioforce biedt opleidingen aan in humanitaire logistiek in Lyon

http://www.bioforce.asso.fr

Groupe URD organiseert diverse specifieke opleidingen met betrekking tot het humanitaire, vaak in Zuid-Frankrijk maar ook op andere plaatsen

http://www.urd.org/

 
Andere

Reisbeurzen voor onderzoek

http://www.ugent.be/nl/onderzoek/ontwikkelingssamenwerking/vlstudenten.htm