Wat betekent doctoreren in de praktijk?
1. Veel zelfstandig studiewerk
Doctoreren houdt in de eerste plaats in dat je je gedurende een aantal jaren intensief toelegt op een bepaald onderwerp binnen een welbepaald vakgebied met als grote doel een originele bijdrage te leveren aan de wetenschap. Het onderzoekswerk dat hiermee samenhangt, impliceert niet enkel heel wat laboratorium- of veldwerk en een uitvoerige studie van de vakliteratuur; maar ook het publiceren van wetenschappelijke artikels, het bijwonen van wetenschappelijke congressen, symposia, seminaries e.d., maken hier een niet onbelangrijk deel van uit.
Een doctoraatsonderzoek vereist daarom heel wat denkwerk, kritische zin, inventiviteit en doorzetting. Je wordt geacht in staat te zijn dit allemaal zelfstandig te plannen, te organiseren en aan te pakken, weliswaar onder begeleiding van je promotor. Het studiewerk neemt een aantal jaren in beslag en vormt de formele voorbereiding op het eigenlijke doctoraatsexamen.
2. Een wetenschappelijk verslag
Het eindresultaat van je onderzoek verwoord je in een doctoraatsproefschrift. Dit is een uitgebreid wetenschappelijk verslag over de problematiek, de activiteiten en de onderzoeksresultaten betreffende je doctoraatsonderwerp. Deze scriptie vormt het eerste deel van het doctoraatsexamen.
3. Een examen
Deel 1: Beoordeling van de doctoraatsverhandeling door de examencommissie:
Als de doctorandus zijn proefschrift in het vereiste aantal exemplaren heeft ingediend, wordt er door de faculteit een examencommissie ingesteld en wordt er een leescommissie aangeduid. De examencommissie beoordeelt het proefschrift en de waarde van het onderzoek. Haar oordeel bepaalt of de kandidaat, al dan niet na het aanbrengen van correcties in het proefschrift, wordt toegelaten tot het tweede gedeelte van het examen: de openbare mondelinge verdediging van het proefschrift ten overstaan van de examencommissie.
Deel 2: Publieke mondelinge verdediging:
Het is dus pas als het doctoraatsproefschrift door de faculteit is ‘aanvaard’ of goedgekeurd dat het tweede gedeelte van het examen kan volgen: de openbare mondelinge verdediging.
Hierbij verdedigt de student voor de examenjury de werkwijze, de resultaten en eventueel de stellingen die in het proefschrift zijn geponeerd. Na een korte uiteenzetting door de doctorandus/doctoranda volgt een vragenronde waarin de verschillende juryleden een verduidelijking, verantwoording of verdere uitleg kunnen vragen. Zij delibereren dan over de uiteindelijke beslissing: geslaagd of niet geslaagd. Aan een doctoraat worden er sinds kort geen graden (onderscheiding, grote onderscheiding…) meer toegekend.
Praktische regelingen in verband met de openbare verdediging in de FPSW:
- De FSA verstuurt uitnodigingen naar alle personeelsleden van de faculteit.
- De locatie waar de verdediging doorgaat, wordt vooraf door de doctorandus/a zelf vastgelegd en zo vlug mogelijk doorgegeven aan de FSA. Eventuele kosten daaraan verbonden zijn ten laste van de doctorandus/a.
- De organisatie en de kosten van de eventuele receptie zijn ten laste van de doctorandus/a.
- Het diploma wordt overhandigd op de openbare verdediging of aangetekend opgestuurd nadat het studiegeld werd betaald.
Hoe lang duurt een doctoraat?
Het doctoraatsdiploma kan je ten vroegste na twee jaar behalen, maar in de praktijk neemt de voorbereiding 4 of 6 jaar in beslag. De studieduur van een doctoraat hangt eigenlijk samen met je financieringsbron: ofwel combineer je je doctoraatsonderzoek met een assistentenmandaat, ofwel werk je via een doctoraatsbeurs. Afhankelijk hiervan kan je respectievelijk 6 of 4 jaar aan je doctoraat werken.
Facultaire ombudspersoon voor doctorandi
Decaan van de Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen
Universiteitstraat 8 – 9000 Gent
Vervanger:
Voorzitter facultaire commissie onderzoek
