Als je wil doctoreren, dien je eerst op zoek te gaan naar een geschikte financieringsbron. Recente informatie kan je nalezen op de UGent website over doctoreren.

Hieronder volgt een overzicht van de diverse mogelijkheden voor Masters in de Politieke en Sociale Wetenschappen:

1. Assistentenmandaten

Het is mogelijk om het doctoraatsonderzoek te combineren met een assistentenmandaat. Je behoort dan tot het Assisterend Academisch Personeel (AAP) van de universiteit. Als assistent sta je het zelfstandig academisch personeel (ZAP=de professoren) bij in hun opdracht. Je taak heeft betrekking op het assisteren bij het academisch onderwijs (= het ondersteunen en begeleiden van oefeningen, practica, lessen), het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek en het desgevallend verrichten van wetenschappelijke dienstverlening aan de gemeenschap. Soms is het even zoeken naar een evenwicht tussen de onderwijstaken en tijd voor het eigen onderzoek. Een dergelijke combinatie verschaft je evenwel nuttige onderwijservaring. Door oefeningen of praktijklessen te geven leer je wetenschappelijke inhouden op een duidelijke, structurele manier over te brengen aan je studenten - een aanpak die je wellicht ook zal helpen je onderzoekswerk beter te organiseren. De communicatie met je studenten leert je eveneens hoe je constructieve feedback geeft en zal je beslist helpen om je eigen onderzoeksargumenten beter te verwoorden, of te anticiperen op mogelijke kritiek.

Een assistentenmandaat is een aanstelling voor twee jaar en is tweemaal verlengbaar. Onder uitzonderlijke voorwaarden kan hier een zevende jaar aan toegevoegd worden.

Assistenten hebben het recht om tenminste de helft van hun werktijd aan de voorbereiding van het doctoraatsproefschrift te besteden, via wetenschappelijk onderzoek of het volgen van academisch onderwijs.

Je ontvangt een wedde van de universiteit; zoals elke loontrekkende betaal je belastingen. Alle nieuwe aanwervingen moeten gebeuren op basis van vacantverklaring van een functie met welomschreven functie-inhoud. Deze vacatures verschijnen o.m. in het Staatsblad en zijn terug te vinden op de volgende website: www.UGent.be > lopende vacatures. Het is evenwel raadzaam om geregeld bij een potentiële promotor of bij de vakgroep te informeren of er binnenkort plaatsen vacant komen.

2.Persoonsgebonden doctoraatsprojecten

Je kan een voorstel tot doctoraatsproject indienen via diverse kanalen. De voornaamste financieringskanalen voor dergelijke persoonsgebonden doctoraatsprojecten voor studenten PSW zijn:

1. het Bijzonder Onderzoeksfonds van de UGent (BOF)
2. het FWO-Vlaanderen

Deze persoonsgebonden doctoraatsprojecten zijn specifiek bedoeld om een doctoraat voor te bereiden. De toekenning gebeurt op naam. In tegenstelling tot een aanstelling op een onderzoeksproject of als assistent, kan je bij het verzaken of onderbreken van dit doctoraatsproject dan ook niet vervangen worden.

Voor kandidaten die een FWO-beurs willen aanvragen en daarvoor in hun laatste jaar nog proberen een hoge graad te behalen, kan het wel interessant zijn de aanvraag voor een doctoraatsmandaat (gewoonlijk in februari) een jaartje uit te stellen.

Interessant ook om te weten is dat er op de financieringsaanvraag voor een BOF-mandaat, of voor een aanstelling in het kader van een onderzoeksproject, geen leeftijdsbeperking geldt.

A. BIJZONDER ONDERZOEKSFONDS (BOF): DOCTORAATSMANDAAT

Jaarlijks kent de Universiteit Gent, na advies van de Onderzoeksraad, nieuwe zogenaamde doctoraatsmandaten toe ten laste van het Bijzonder Onderzoeksfonds.

Deze mandaten zijn bedoeld voor doctoraatsstudenten, met het oog op het behalen van een doctoraat binnen een periode van vier jaar. De initiële duur bedraagt twee jaar. Na een tussentijdse evaluatie, waarbij de Onderzoeksraad bekijkt in hoeverre het mandaat daadwerkelijk gaat uitmonden in het vooropgestelde doctoraat, kan een tweede termijn van twee jaar worden toegekend.

De oproep voor het indienen van voorstellen wordt jaarlijks door de Onderzoeksraad gelanceerd en bekendgemaakt via "Berichten over Onderzoek" en de website van de afdeling Onderzoekscoördinatie: www.UGent.be > onderzoek > financiering > BOF. Hierbij moet je er rekening mee houden dat de indiendatum in de periode mei/juni is gesitueerd en dat het mandaat reeds start in oktober daaropvolgend.

B. FWO-VLAANDEREN

Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO-Vlaanderen)Egmontstraat 5, 1050 Brussel, tel. 02/512 91 10.www.fwo.be

Jaarlijks kent het FWO-Vlaanderen voor alle studierichtingen de zgn. aspirantenmandaten toe. Deze mandaten hebben een looptijd van 2 jaar en kunnen éénmaal worden verlengd (met 2 jaar). De aspirant die een doctoraat op proefschrift behaalt gedurende de eerste termijn van het mandaat kan geen verlenging van het mandaat aanvragen.

Er zijn een aantal formele voorwaarden, de kandidaten moeten:

• beschikken over de Belgische nationaliteit of nationaliteit van één van de lidstaten van de Europese Unie;
• houder zijn van een diploma dat aan een universiteit in de Vlaamse Gemeenschap vereist wordt voor de inschrijving voor het doctoraat of laatstejaarsstudent zijn op het ogenblik van de aanvraag; bij de aanvang van het mandaat (1 oktober);
• de leeftijd van 31 jaar niet bereikt hebben;
• niet meer dan twee jaar wetenschappelijke anciënniteit hebben.

Nieuwe aanvragen en aanvragen voor een verlenging dienen vóór de uiterste indiendatum (zie www.fwo.be) elektronisch te worden ingediend bij het FWO-Vlaanderen. De uiterste indiendatum is doorgaans in de periode januari/februari gesitueerd.

Het onderzoeksproject, door de aspirant voorgesteld, dient te worden doorgevoerd onder de leiding van een promotor, die vast verbonden is aan een Vlaamse universiteit. Dit kan eventueel in samenwerking met een promotor verbonden aan een Vlaamse of federale wetenschappelijke instelling.

Het volledige reglement m.b.t. het mandaat aspirant is beschikbaar op de bovenvermelde website van het FWO-Vlaanderen (rubriek reglementen).

3.Aanstelling op een onderzoeksproject

Aan de universiteit worden talrijke onderzoeksprojecten uitgevoerd met de financiële steun van o.a. het FWO-Vlaanderen, de Vlaamse Gemeenschap, de provincies, de Europese Unie, federale ministeries, bedrijven en private ondernemingen. Ook de Universiteit Gent kent, op advies van de onderzoeksraad, onderzoeksprojecten toe aan professoren.

Op dergelijke projecten zijn doorgaans jonge onderzoekers tewerkgesteld. Het onderzoekswerk dat in het kader van een dergelijk project uitgevoerd wordt, kan eveneens leiden tot een doctoraat. Het verwerven van dergelijke projecten vergt initiatief en aangehouden inzet van een promotor. De financiële middelen kunnen worden aangewend voor de tewerkstelling van kandidaat-doctorandi.

Om een aanstelling op een onderzoeksproject te bekomen kan je solliciteren voor een openstaande plaats als wetenschappelijk medewerker op een reeds toegekend project of in samenspraak met de promotor een projectvoorstel uitwerken waarop je desgevallend aangesteld wordt wanneer dit project wordt toegekend. Je dient er rekening mee te houden dat tussen de uiterste indiendatum van de projectaanvraag en de eigenlijke startdatum van een goedgekeurd project al vlug één jaar kan verlopen.

4.Andere wetenschappelijke medewerkers

Naast de mogelijkheden van assistentschap, aanstelling via een persoonsgebonden doctoraatsproject en een aanstelling op een onderzoeksproject bestaan er nog andere mogelijkheden voor aanstellingen aan de universiteit waarbij onderzoek eerder uitzonderlijk de essentie van de opdracht is. Voorbeelden zijn: praktijkassistent, plaatsvervangend assistent, wetenschappelijk medewerker op onderwijsprojecten, e.d. De mogelijkheden om met een dergelijk statuut doctoraatsonderzoek te doen zijn evenwel klein.

5.Je betaalt alles zelf

Als je niet over een of andere vorm van financiering voor een aanstelling aan de universiteit beschikt, kan je eventueel overwegen om een job te zoeken die je toelaat het hoofd financieel boven water te houden en je genoeg ruimte laat voor je doctoraatsonderzoek.

Een voor de hand liggende oplossing is dit evenwel niet en dus eerder uitzondering dan regel. Een speciaal geval vormen de personen die een vaste benoeming bij de overheid hebben omdat zij in bepaalde gevallen aanspraak kunnen maken op een bijzondere doctoraatsbeurs van het FWO-Vlaanderen gedurende één jaar.

Bron: Adviescentrum Voor Studenten, infobrochure 'Doctoreren 2007'