Prof. David Van Rooij over Zeelandia, het 'achtste continent'

(21-02-2017) Het ‘nieuwe’ continent zou zich 80 miljoen jaar geleden hebben afgescheurd en grotendeels weggezonken zijn. Maar het bleef wel een geheel.

Copyright Het Nieuwsblad
Copyright Het Nieuwsblad
Gebied ten oosten van Australië voldoet volgens wetenschap aan alle voorwaarden

Een continent want...

  • Het is voldoende groot en duidelijk afgebakend.
  • Het steekt hoog genoeg boven het omliggende gebied uit.
  • Het heeft een aardkorst die dikker is dan de zeebodem.
  • Het heeft een specifieke samenstelling qua gesteente

Het ligt voor meer dan 90 procent onder water en is meer dan de helft kleiner dan Europa, maar toch komt er met Zeelandia mogelijk een achtste continent bij. Het gebied ten oosten van Australië voldoet volgens wetenschappers aan alle voorwaarden. Tijd om al onze atlassen aan te passen? “Wat mij betreft wel”, zegt David Van Rooij, professor aan de UGent.

Als u goed hebt opgelet in de lessen aardrijkskunde, dan weet u dat er op onze aardbol zeven continenten zijn: Europa, Afrika, Azië, Australië, Antarctica, Noord-Amerika en Zuid-Amerika. Zo hebben we het jarenlang geleerd.

Verkeerd, zo blijkt nu. Want volgens een groep lokale wetenschappers hebben we al die tijd een achtste continent over het hoofd gezien: Zeelandia. Het gebied ten oosten van Australië ligt voor 94 procent verborgen onder de Stille Oceaan. Alleen de hoogste bergtoppen, Nieuw-Zeeland en de eilandengroep Nieuw-Caledonië, steken uit boven de zeespiegel.

Groter dan Australië

De naam Zeelandia dook al op in 1995. De discussie is dus niet nieuw, maar het is wel voor het eerst dat het wetenschappelijk bewijs zo is opgelijst. En dat bewijs is heel overtuigend, zegt professor David Van Rooij, expert van de UGent. “Blijkbaar hebben we al die tijd iets redelijk enorms over het hoofd gezien.”

Zeelandia is immers 4,5 miljoen vierkante kilometer groot en zou in de lijst van acht het op een na kleinste continent zijn. Maar dus wel groter dan wat na de opsplitsing nog rest van continent Australië. Wetenschappers hebben ook aangetoond dat het gebied voldoende hoog uitsteekt, en de dikte van de korst ervan groter is dan die van de zeebodem. Het is duidelijk afgebakend met geulen en kliffen op de zeebodem, en er zijn heel andere gesteenten te vinden dan in het omliggende gebied. Het achtste continent zou zich 80 miljoen jaar geleden hebben af gescheurd en daarna grotendeels weggezonken zijn. Maar het bleef wel één geheel.

Atlassen buiten

Officieel erkend is Zeelandia nog niet. Er is namelijk geen instantie die daarvoor bevoegd is. Alles hangt er dus vanaf hoe ruim het nieuwe continent aanvaard wordt. “Ik denk niet dat er nu nog veel collega's durven te twijfelen”, zegt Van Rooij. “Om wetenschappelijk correct te zijn, zouden alle atlassen eigenlijk aangepast moeten worden.”

Of het zover komt, is nog maar de vraag. Zeelandia heeft één groot nadeel in zijn strijd om erkenning. “Een typisch continent is het niet. Een groot deel ligt op een andere tektonische plaat. En het ligt dus grotendeels onder de zeespiegel. ”

De 'ontdekking' van Zeelandia is trouwens meer dan zomaar een aardigheidje. Nieuw-Zeeland en ook Frankrijk, waartoe Nieuw-Caledonië behoort, kunnen daardoor misschien aanspraak maken op een nieuw reservoir aan natuurlijke grondstoffen. Het gebied waarin een land die mag bovenhalen, is immers ook afhankelijk van de grenzen van het continent waartoe het behoort.

Jonas Mayeur
Copyright Het Nieuwsblad - 20 feb. 2017

Lees meer artikels over: