Groot internationaal onderzoek gestart naar klimaatbestendigheid in Hoorn van Afrika

(c) BBC Media Action (vergrote weergave)

(c) BBC Media Action

(26-05-2020) De UGent neemt deel aan een internationaal project dat landelijke gemeenschappen in Oost-Afrika wil helpen om zich aan te passen aan klimaatverandering.

Een internationaal team van onderzoekers en organisaties wil de voedselonzekerheid en de beperkte toegang tot water in de Hoorn van Afrika tegengaan. Dat doen ze binnen het Europese project DOWN2EARTH, dat maar liefst €6,7 miljoen bedraagt. 15 partners uit 7 landen zijn betrokken, waaronder de Universiteit Gent.

Klimaatvoorspellingen

Het Europese project zal geavanceerde voorspellingen vertalen naar heldere informatie voor landbouwers, veefokkers, lokale gemeenschappen, ngo's en regeringen. Dit moet hen helpen om de negatieve impact van klimaatverandering op landelijke gemeenschappen tegen te gaan.

“We bestuderen hoe landgebruik en bodembedekking de laatste tientallen jaren veranderd zijn in de Hoorn van Afrika. We onderzoeken hoe deze veranderingen daar de regenval beïnvloed hebben, en uiteindelijk ook de beschikbaarheid van water", aldus professor Diego Miralles (UGent, faculteit Bio-ingenieurswetenschappen).

Een groot deel van het project legt zich erop toe om in kritieke regenseizoenen de onbestendigheid van het klimaat nauwkeuriger te kunnen voorspellen. De onderzoekers willen ook bepalen wat de impact hiervan is op de totale hoeveelheid water die in de bodem opgeslagen wordt voor de landbouw en de drinkwaterbevoorrading.

Hierdoor zullen de gevolgen van klimaatverandering op de landbouw, voedsel- en waterproductie beter voorspeld kunnen worden en kan er meer veerkracht ontstaan in deze extreem kwetsbare regio. Door de betere voorspellingen zou de lokale bevolking beter geïnformeerde beslissingen moeten kunnen nemen.

"Om zich correct aan te passen aan de klimaatverandering hebben kwetsbare gemeenschappen betere informatie nodig over hoe het klimaat tot uiting komt aan de oppervlakte en in de bodem. Want die info heeft een impact op hoe ze gewassen telen of waar ze drinkwater halen", aldus Michael Singer (Cardiff University), die het project coördineert.

"Deze info moet direct toegankelijk zijn voor de mensen die beslissingen nemen in de verschillende niveaus van de maatschappij. Dat kan gaan van kleine landbouwers die beslissen welke gewassen ze planten en wanneer ze hun kuddes verplaatsen, tot overheden die nieuwe beleidsmaatregelen ontwikkelen of ngo's die humanitaire acties plannen om hongersnood te bestrijden." 

Apps met info over wateropslag en gewasopbrengst

Een belangrijk aspect van het project DOWN2EARTH zal eruit bestaan om stakeholders op verschillende niveaus te ondersteunen in hun kennis over het klimaat en om de info uit de klimaatvoorspellingen beter te gebruiken.

Via apps op de computer en smartphone zullen ze tijdig informatie ontvangen over hoeveel water en gewasopbrengst ze de komende seizoenen kunnen verwachten. Die info is gebaseerd op de beste klimaatvoorspellingen die nu beschikbaar zijn. Dit alles gebeurt in nauw overleg met de stakeholders, zodat de info bruikbaar is om betere beslissingen te kunnen nemen op alle niveaus, van lokale besturen tot op regeringsniveau.

Onder invloed van de klimaatverandering bestaat het 'nieuwe normaal' in de Hoorn van Afrika uit een droge periode van maart tot mei, om de twee jaar. Het is nog onduidelijk of andere regenmaanden kansen zullen bieden om zich aan te passen aan deze droogtegevoelige situatie.

Waarom de Hoorn van Afrika?

Het project situeert zich in de droge gebieden in Kenya, Somalië en Ethiopië, een van de meest gevoelige gebieden op vlak van voedselonzekerheid. De lokale gemeenschappen van deze regio zijn erg kwetsbaar tijdens droge periodes en kunnen zich slechts beperkt aanpassen aan de klimaatschommelingen.

Het project zal ook de sociaal-economische omvang van klimaatverandering in kaart brengen, bijvoorbeeld hoe mensen en beleidsmakers reageren op klimaatschokken. Tot slot wil DOWN2EARTH regionale klimaatdiensten verstevigen aan de hand van capaciteitsopbouw, burgerwetenschap, informatieverspreiding, de uitbreiding van gegevensnetwerken en beleidsuitvoering.

BBC Media Action

“Met dit project willen we ook de cocreatie ondersteunen van nieuwe klimaatbeleidsmaatregelen die rekening houden met de noden van de lokale bevolking, en dat op basis van het best beschikbare onderzoek op de toekomst van klimaatverandering", legt Dr. Singer uit.

Een deel daarvan zal gebeuren door projectpartner BBC Media Action, een liefdadigheidsinstelling. Voortbouwend op hun bestaand medianetwerk en vroeger werk op vlak van klimaatverandering in de regio, zullen zij journalisten van lokale radiostations opleiden om programma's te ontwikkelen die problemen op vlak van klimaataanpassing op een toegankelijke en accurate manier onder de aandacht brengen.

Partners en financiële steun

Het project DOWN2EARTH heeft 6,7 miljoen euro ter beschikking dankzij het Europese programma Horizon 2020. Betrokken partners zijn universiteiten, een regionaal klimaatcentrum, een klimaatdenktank, een VN-organisatie, een media-organisatie en een liefdadigheidsinstelling.

Betrokken partners zijn Cardiff University, University of Bristol, Vrije Universiteit Amsterdam, University of Hohenheim, IGAD Climate Prediction and Applications Center (ICPAC), Universiteit Gent, University of East Anglia, Food and Agriculture Organization-Somalia Water and Land Information System (FAO-SWALIM), Climate Analytics, BBC Media Action, Action Aid, Transparency Solutions, University of Nairobi, and Addis Ababa University.

Meer info

Prof. Diego Miralles