Savannebranden verstoren natuurlijk evenwicht in Congolees tropisch regenwoud

Foto: Adam Amir (vergrote weergave)

Foto: Adam Amir

(08-01-2018) Boven het Congolese regenwoud slaat evenveel stikstof neer als in West-Europa, een fenomeen veroorzaakt door savannebranden in het Congobekken.

Dat blijkt uit onderzoek van de UGent in samenwerking met Congolese universiteiten.

De onderzoekers brachten in kaart hoeveel stikstof jaarlijks in het Congolese regenwoud terechtkomt via de atmosfeer en via de regen in het woud belandt - ook wel atmosferische stikstofdepositie genoemd. De resultaten waren verrassend: het regenwoud vertoonde een even hoge afzetting van stikstof als in West-Europa.

De grote stikstofdepositie in het Congolese regenwoud is zeer opmerkelijk”, aldus doctoraatsstudent Marijn Bauters (faculteit Bio-ingenieurswetenschappen, UGent). “In Europa is de stikstofinput boven bossen vooral afkomstig van verkeer, industrie en intensieve landbouw. In het regenwoud zou je zoveel stikstof dan ook niet verwachten.”

Verstoring natuurlijk evenwicht

De hoge stikstofhoeveelheden in de atmosfeer boven het Afrikaanse evenaarsgebied zijn volgens de studie afkomstig van het grote aantal jaarlijkse savannebranden ten noorden en ten zuiden van het Congobekken.

Bauters: “Boeren branden in deze Afrikaanse gebieden jaarlijks hun akkers af voor de start van het regenseizoen. Er ontstaan ook spontaan branden tijdens droogteperiodes. Nu blijkt dat die branden duizenden kilometers verder zorgen voor een indirecte menselijke verstoring van het natuurlijk evenwicht in het tropisch evenaarswoud.”

Impact op wereldwijde CO²-opname

Stikstof maakt deel uit van de normale nutriëntencyclus van een tropisch bos. Verstoringen in die nutriëntencyclus kunnen een grote impact hebben op het volledige ecosysteem.

“Dit kan globale gevolgen hebben, want het tropisch regenwoud van Congo speelt door zijn CO2-opname een belangrijke rol in de wereldwijde koolstofcyclus”, aldus de onderzoeker.

De vraag rijst nu hoe lang deze hoge stikstofinput reeds aan de gang is en in welke mate dit in de toekomst een invloed zal hebben op onder andere de groei en biodiversiteit van tropisch bos in Congo.

Koolstofopslag als middel tegen klimaatverandering

Dat laatste werd onlangs nauwkeurig gedocumenteerd in een nieuwe studie, waarbij onderzoekers meer dan 200 locaties in Congo vanuit een vliegtuig scanden om de gemiddelde boomhoogte van het regenwoud te meten. Daarna combineerden ze deze gegevens met veldmetingen van koolstofopslag in het regenwoud.

“Door deze twee datasets te combineren zijn we er voor het eerst in geslaagd om de koolstofopslag van Congo nauwkeurig te bepalen”, aldus prof. Pascal Boeckx (faculteit Bio-ingenieurswetenschappen, UGent), die samen met zijn collega prof. Hans Verbeeck deel uitmaakte van het internationaal onderzoeksteam van deze studie.

Boeckx: “De opslag van koolstof is een belangrijke factor voor het tegengaan van een verdere klimaatverandering en het behoud van biodiversiteit. Het effect van een chronisch hoge stikstofdepositie kan echter een bedreiging vormen voor deze ecosysteemdienst van het tropisch regenwoud in Congo.”

Meer info

Contact

Marijn Bauters
Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen UGent
0483 45 29 72
marijn.bauters@ugent.be

Prof. Pascal Boeckx
Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen UGent
0496 73 75 62
pascal.boeckx@ugent.be

 

Lees meer artikels over: