UGent campus Coupure bouwt mee aan herstel van historische oesterriffen in de Vlaamse Banken

In het Horizon Europe-project Blue CONNECT neemt het UGent-labo voor Aquacultuur & ARC uit blok F de leiding over de Belgische demosite, met een ambitieus doel: het actief herstellen van Europese platte oesterriffen (Ostrea edulis) in het mariene beschermd gebied Vlaamse Banken in het Belgische deel van de Noordzee. Bekijk hier de demovideo!

Waar ooit uitgestrekte natuurlijke oesterriffen floreerden, resten vandaag enkel herinneringen. Historische studies tonen aan dat deze riffen in de 19de en vroege 20ste eeuw volledig verdwenen door intensieve visserij en zeebodemberoering. Het verdwijnen van deze biogene riffen betekende een groot verlies voor de biodiversiteit, waterkwaliteit en ecosysteemstabiliteit van onze Noordzee.

Een mobiele oesterfaciliteit op campus Coupure

Om opnieuw richting herstel te bewegen, zette UGent een belangrijke eerste stap op eigen bodem. Wie afgelopen zomer langs blok F op campus Coupure wandelde, merkte wellicht twee opvallende rode zeecontainers op. Deze containers van Jan De Nul vormden een mobiele remote-settingfaciliteit, ontworpen om oesterlarven gecontroleerd te laten hechten op natuursteen.

Onder de deskundige zorg van Molly Hughes en Tom Baelemans werden microscopisch kleine oesterlarfjes op natuurlijk substraat gehecht en gedurende enkele weken met veel zorg opgegroeid. Deze eerste proefopstelling, geïnspireerd door succesvolle methoden uit het Reefcovery-project (gefinancierd via de Blauwe Cluster en VLAIO), bewees dat remote setting ook in Vlaanderen operationeel kan worden ingezet.

De inspanning wierp meteen vruchten af: de jonge oesters werden met succes uitgezet in de Spuikom van Oostende, waar ze verder kunnen doorgroeien en worden opgevolgd.

Vooruitblik: oesterrif in onze Noordzee

Deze lente volgt de volgende, veel grotere stap. Binnen Blue CONNECT zullen oesters op oorspronkelijk aanwezige substraten worden geplaatst en vervolgens uitgezet op geselecteerde locaties in de Vlaamse Banken, waar ze de eerste bouwstenen zullen vormen van een nieuw oesterrif in de Noordzee.

De groei en overleving  van deze oesters zullen daarna worden opgevolgd door UGent en projectpartners. De resultaten moeten inzicht geven in de haalbaarheid van grootschalig rifherstel in Belgische wateren en bijdragen aan een bredere Europese beweging om verdwenen oesterriffen terug te brengen.

Een boost voor biodiversiteit en ecosysteemgezondheid

Het herstel van platte oesterriffen biedt tal van voordelen:

• verhoogde biodiversiteit door het creëren van leefgebied voor talloze soorten
• verbeterde waterkwaliteit dankzij de filtratiecapaciteit van oesters
• stabilisatie van de zeebodem en vermindering van erosie
• versterking van klimaatbestendigheid in kustecosystemen

Met deze eerste concrete stappen toont UGent hoe wetenschappelijke expertise, innovatieve infrastructuur en internationale samenwerking kunnen samenkomen om een verdwenen ecosysteem opnieuw tot leven te wekken.

Contact

Prof. Annelies Declercq 
Andclerc.Declercq@UGent.be