Cessmir-leden in de pers | Ongezond leven is niet altijd een keuze

(20-06-2017)

Ongezond leven is niet altijd een keuze

Verschenen in De Standaard 13 juni 2017 – Pagina 38

 

Als we mensen die zich voorbeeldig gedragen een korting op de verzekeringspremie geven, ondergraven we de solidariteit, waarschuwen huisartsen. De gezondheidszorg moet ruimte maken voor iedereen, ook voor wie niet gezond leeft.

Erik Schokkaert, een gezondheidseconoom, stelt voor om mensen die zich 'voorbeeldig' gedragen een korting te geven op de verzekeringspremie (DS 12 juni). Het is nog onduidelijk of het over de verplichte ziekteverzekering, de aanvullende verzekering of nog andere verzekeringen gaat. Niet roken, gezond eten en lichaamsbeweging hebben inderdaad een positieve invloed op de gezondheid en verminderen

de kans op ziekte, maar dat geldt evenzeer voor een harmonische relatie in het gezin, een positieve werksfeer en een bevredigende seksuele relatie. Dit vormt meteen een eerste kanttekening bij zijn voorstel: het hanteert een reductionistisch beeld op ziekte en gezondheid. Gezond gedrag wordt verengd tot biomedische kenmerken, zonder aandacht voor psychosociale factoren die de gezondheid bevorderen.

 

9.999 stappen te veel

Terecht wijst Schokkaert erop dat de samenleving een rol te spelen heeft. Investeren in gezonde schoolmaaltijden en in gezonde en gevarieerde voeding voor bejaarden zijn twee maatregelen die wellicht hun kostprijs terugverdienen op het vlak van gezondheid. En uiteraard moeten de fietser en de voetganger meer ruimte krijgen in het verkeer, zodat we met zijn allen gezonder en veiliger kunnen bewegen.

Het voorstel gaat ook uit van een 'individueel schuldmodel': als je er niet in slaagt om gezond te leven, is het jouw fout en krijg je minder korting. Wie werkloos is, in ongezonde woonomstandigheden leeft, stresserend werk heeft of eenzaam is, heeft het veel moeilijker om 'gezond gedrag' te vertonen. Voor sociaal kwetsbaren, voor wie overleeft, is het niet altijd mogelijk om de vereiste 10.000 stappen te zetten, omdat die ene stap naar het sociaal verhuurkantoor al zoveel energie en tijd vraagt. Voor veel mensen is ongezond leven geen keuze.

Wat zou de volgende stap zijn in een beleid dat mensen die minder duur zijn voor de ziekteverzekering, een goedkopere premie wil geven? Zullen we wanneer we beschikken over (epi-)genetische informatie (gegevens over ons genetisch patroon), mensen die er genetisch beter voorstaan een kleinere premie laten betalen?

 

Solidariteit

We moeten ons realiseren dat in de gezondheidszorg jaarlijks 70 procent van de uitgaven naar 10 procent van de bevolking gaat. Een groot deel van deze 10 procent overlijdt in de loop van het jaar. Dat betekent dat we de gezondheidszorg alleen in stand kunnen houden op basis van de grote solidariteit die we samen opbrengen. Het is belangrijk dat zo'n groot deel van de uitgaven naar die 10 procent mensen gaat, want morgen kan elk van ons daarbij horen. Voorstellen zoals de korting op de verzekeringspremie ondergraven de solidariteit. De basis van een solidaire gezondheidszorg (en samenleving) is dat er ruimte is voor elke burger, ook voor degene die het moeilijk heeft, en er niet in slaagt om vandaag en morgen gezond te eten, te bewegen en niet te roken.

Is er in onze samenleving nog plaats voor mededogen en 'begrip', of wordt alles omgezet in koele euro's? Laten we samenwerken om zo gezond mogelijk te leven en solidair (ieder volgens zijn financiële draagkracht) bij te dragen aan een duurzame gezondheidszorg, waarin iedereen meetelt.

 

Jan De Maeseneer - An De Sutter - Sara Willems