Participatie & Integratie

Het thema ‘participatie en integratie’ brengt onderzoek samen waarbij de participatie en integratie van migranten en vluchtelingen in de samenleving waar ze zich tijdelijk of permanent vestigen bestudeerd wordt, met als centrale thema’s: burgerschap, belonging, discriminatie, eigen ervaringen en copingstrategieën.

Assimilatieprocessen van migranten in een inter- en multigenerationeel perspectief

Omschrijving: Assimilatieprocessen van verschillende generaties migranten (1ste, 2de, 3de generatie) in verschillende periodes (jaren 60, jaren 80 en nu) staan centraal in dit onderzoek. Assimilatie wordt niet gezien als een te bereiken ideaal, wel als een mogelijke manier van kijken naar de processen die migranten doormaken in het gastland. Assimilatie is een begrip dat verschillende dimensies omvat: structureel (onderwijs, arbeidsmarkt), cultureel (taal, vrije tijd), sociaal (netwerk, lidmaatschap organisaties) en identificationeel (zelf- identificatie in termen van etnische/regionale/nationale belonging). Er is aandacht voor objectieve en subjectieve componenten (de eigen perceptie van migranten) van assimilatie. Er zijn drie deelstudies gepland: een survey onderzoek bij jongeren in de derde graad van het secundair onderwijs in Genk en Sint-Niklaas, familie-interviews met migranten van verschillende generaties en een discoursanalyse van krantenartikels uit verschillende periodes.
Promotor(en): Ilse Derluyn, Lieve Bradt
Onderzoek(st)er(s): Floor Verhaeghe
Vakgroep / onderzoeksgroep: Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek
Faculteit: Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

De onzichtbare stad in kaart gebracht. Ruimtelijke manifestaties van sub-Saharisch Afrikaanse diaspora in de middelgrote stad in Europa (case-study België).

Omschrijving: Dit interdisciplinair onderzoek beoogt de processen en producten van fysieke ruimte-productie van sub-Saharisch Afrikaanse diaspora in de middelgrote stad in België op een kritische en gelaagde manier in kaart te brengen. Via vernieuwende cartografische technieken en uitgebreid etnografisch onderzoek, voornamelijk bestaande uit interviews en observatie, zal dit onderzoek inzicht verschaffen in de stedelijke en architecturale vormen die deze migranten ‘van onderuit’ ontwikkelen in onze steden. De resultaten van het onderzoek zullen ons essentiële kennis verschaffen over (1) de architectuur van alledaagse ruimtes van Afrikaanse migratie, (2) de transnationale uitwisseling van strategieën van ruimte-productie, en (3) alternatieve vormen van stadsvernieuwing. Aldus zal een kruisbestuiving tussen drie onderzoeksdomeinen worden gerealiseerd: migrant studies, urban studies en architectuur.
Promotor(en): Johan Lagae, Karel Arnaut, Stijn Oosterlynck
Onderzoek(st)er(s): Luce Beeckmans
Vakgroep / onderzoeksgroep: Department of Architecture and Urban Planning
Faculteit: Faculteit Ingenieurswetenschappen en Architectuur

De rol van sociaal werk in het ondersteunen van ger inwoners bij het ontwikkelen van hun beloning in de Mongoolse samenleving

Omschrijving: Objective of this research is to acquire local knowledge of the coping strategies of people who live in poverty and deprivation after migrating from rural Mongolia to urban Ulaanbaatar city. Two central theoretical concepts, developed in the field of migration and poverty studies, are used: (1) sense of belonging, and (2) aspirations to use social resources. This research will employ qualitative methods of inquiry to understand the situation in depth. Specific methods include ethnographic study in ger areas, a retrospective biographical interviewing with migrant families and semi-structured interviews with public officers such as local social workers, unit leaders, welfare officers and local administrators.
Promotor(en): Griet Roets, Ine Lietaert
Onderzoek(st)er(s): Terbish Bayartsetseg (Tsegi)
Vakgroep / onderzoeksgroep: Social Werk en Sociale Pedagogiek
Faculteit: Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

De Russische migratie in Belgische steden. Een netwerk- en levensloopanalyse van Russische migranten in Brussel en Luik, 1880-1914.

Omschrijving: Het doel van dit onderzoek is om de Russische aanwezigheid in Brussel en Luik gedurende de jaren 1880 tot de vooravond van WOI te bestuderen via een netwerk- en levensloopanalyse. Het turbulent klimaat in Rusland, de economische recessie en de toegenomen alertheid voor het verspreidend socialisme, zorgden voor specifieke dynamieken die de Russische migratie naar deze contreien mogelijks een eigen onderscheidend karakter gaven. De belangrijkste bronnen zijn de vreemdelingendossiers, de gemeentelijke politiearchieven en de archieven van de Okhrana. Zo draagt dit onderzoek bij tot een verder begrip van de internationale lange-afstandsmigratie en verschaft het meer inzichten in de dynamieken tussen de migranten en de ontvangende maatschappij. Meer nog, door het gebruik van een netwerk- en levensloopanalyse, zorgt het voor een aanzienlijke verbreding van reeds bestaand onderzoek, dat voornamelijk de focus heeft gelegd op de Russische politieke vluchtelingen.
Promotor(en): Christophe Verbruggen, Margot De Koster
Onderzoek(st)er(s): Maïté Van Vyve
Vakgroep / onderzoeksgroep: Geschiedenis
Faculteit: Faculteit Letteren en Wijsbegeerte

Etnische minderheden in het hoger onderwijs in China

Omschrijving: Het doctoraats onderzoek van Xiaoling Liu gaat over ongelijkheden in het Chinese hoger onderwijs. Haar onderzoek focust zich op de participatie van etnische minderheden en hun academische eraringen in China's elite instellingen voor hoger onderwijs. De studie onderzoekt de relatie tussen verschillende vormen van sociaal, cultureel en economisch kaptiaal, en de mogelijkheden en ervaringen van etnische minderheden die hiermee gelinkt zijn. De studie streeft er ook naar om de barriers te belichten die deze studenten ervaren om toegang te krijgen tot het hoger onderwijs en de strategieën die ze aanwenden om kwalificaties in het hoger onderwijs de behalen.
Promotor(en): Peter Stevens, Jeroen Huisman
Onderzoek(st)er(s): Liu Xiaoling
Vakgroep / onderzoeksgroep: Vakgroep Sociologie/Cultural Diversity: Opportunities & Socialisation
Faculteit: Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen

Het precaire burgerschap van vluchtelingen: een empirische studie over hoe vluchtelingen politiek worden

Omschrijving: In dit onderzoek focussen we op het precaire burgerschap van vluchtelingen in België. We willen hierbij zowel de statussen, praktijken en identiteiten van de migranten zelf onder de loep nemen, als ook hoe dit interageert met burgerschapsdiscoursen die door de Belgische overheden gehanteerd worden in het migratie- en integratiebeleid. Op deze manier willen we bijdragen aan het debat over hoe globale migratie burgerschap uitdaagt en transformeert. We doen dit aan de hand van een etnografische studie bestaande uit participerende observatie en diepte-interviews met jonge vluchtelingen in België enerzijds en een discoursanalyse van het Vlaamse en Belgische integratie- en migratiebeleid anderzijds.
Promotor(en): Lesley Hustinx
Onderzoek(st)er(s): Rachel Waerniers
Vakgroep / onderzoeksgroep: Vakgroep Sociologie/ Centre for Social Theory
Faculteit: Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen

Kinderrechten in Belgische asielprocedures in beroep: een juridische etnografie

Omschrijving: Dit project onderzoekt hoe kinderrechten worden gepercipieerd, gemobiliseerd en in de praktijk gebracht door de actoren die betrokken zijn bij de Belgische asielprocedure in beroep. We combineren onderzoeksmethoden uit het recht (rechtspraakanalyse) en de antropologie (etnografie) om de rol van kinderrechten in deze procedures te bestuderen vanuit het standpunt van kinderen en jongeren, hun ouders of voogden, advocaten, eerste aanleg en rechters van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. We beantwoorden drie vragen: hoe ervaren en begrijpen individuen de rechten van kinderen en jongeren; in hoeverre definiëren zij hun situatie in termen van kinderrechten; en welke normen en praktijken geven vorm aan de interne rechtscultuur waarbinnen de Raad opereert? Het project draagt bij aan het veld van 'kritische kinderrechtenstudies', waarbij in het bijzonder aandacht wordt besteed aan hoe kinderrechten door kinderen zelf en door interactie van kinderen met andere groepen worden vormgegeven.
Promotor(en): Ellen Desmet
Onderzoek(st)er(s): Sara Lembrechts
Vakgroep / onderzoeksgroep: Migratierecht
Faculteit: Faculteit Recht en Criminologie

MOBILISEREN: Determinanten van ‘mobilisatie’ in binnen- en buitenland: analyse van de micro-fundamenten van migratie en massaprotest

Omschrijving: Het MOBILIZE-project stelt de vraag: als de staat niet reageert op de economische of politieke behoeften van de burgers, waarom mobiliseren sommige mensen dan door te protesteren op straat, terwijl anderen 'mobiliseren' door de grens over te steken? En hoe verhouden de keuzes van protest en outmigratie zich tot elkaar? Door theoretische verwachtingen van de migratie- en protestliteratuur te verbinden, onderzoeken we: a) of gelijkaardige factoren de keuze om te migreren en / of protesteren op individueel niveau te stimuleren; b) hoe de context deze mobilisatie beïnvloedt; c) of deze keuzes onafhankelijk van elkaar zijn of elkaar wederzijds versterken / ondermijnen. MOBILIZE maakt gebruik van een multimethode (representatieve panelonderzoeken, online migrantenonderzoeken, focusgroepen, interviews) en een onderzoeksopzet met meerdere locaties. Het omvat Oekraïne, Polen, Marokko en Argentinië, en migranten uit deze landen naar Duitsland, het VK en Spanje volgen.
Promotor(en): Toma Sorana, Onuch Olga, Sasse Gwendolyn
Onderzoek(st)er(s): Toma Sorana
Vakgroep / onderzoeksgroep: Volksgezondheid en Eerstelijnszorg
Faculteit: Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen

Onderzoeksproject Evaluatie Zanzu.be

Omschrijving: Dit project beoogt een empirisch onderbouwde evaluatie van de 14-talige website van Sensoa vzw, het Vlaamse expertisecentrum voor seksuele gezondheid. De website (zanzu.be) is gemaakt voor nieuwkomers, asielzoekers en mensen zonder verblijfsstatuut. De website is eveneens gebouwd als ondersteuningsmiddel voor professionals tijdens counseling en vorming. Het project richt zich op de volgende drie doelstellingen: (1) evaluatie van Zanzu.be; (2) evaluatie van de huidige implementatiestrategie and (3) formuleren van aanbevelingen ter verbetering van de website en de implementatie ervan. Op basis van een combinatie van onderzoeksmethoden (context analyse, digitale enquête, interviews, video-opnames van gesprekken en hieraan gekoppeld een benchmarksessie), wil dit project een empirisch onderbouwd antwoord bieden op een aantal onderzoeksvragen met betrekking tot de communicatie over seksuele gezondheid met kwetsbare migranten.
Promotor(en): Katrijn Maryns, Ellen Van Praet, July De Wilde
Onderzoek(st)er(s): Pauline Van Daele
Vakgroep / onderzoeksgroep: Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie - Onderzoeksgroep MULTIPLES
Faculteit: Faculteit Letteren en Wijsbegeerte

Taal en tewerkstelling. Een sociolinguïstisch-etnografische studie van de activering van anderstalige werkzoekenden in Vlaanderen

Omschrijving: Dit project behelst een sociolinguïstisch-etnografische analyse van de activeringstrajecten die anderstalige werkzoekenden doorlopen in Vlaanderen. De analyse heeft tot doel inzicht te verwerven in de rol van taal in de verschillende stadia van deze trajecten, waarbij de focus ligt op de relatie tussen kleinschalige interactionele praktijken, beleidsvereisten en publieke macro-discoursen over integratie, taaldiversiteit en werk.
Promotor(en): Sarah Van Hoof, Alfonso Del Percio
Onderzoek(st)er(s): Sara Nyssen
Vakgroep / onderzoeksgroep: Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie
Faculteit: Faculteit Letteren en Wijsbegeerte

Vluchtelingenwerk tijdens de Eerste Wereldoorlog: Belgische vluchtelingen in Birmingham (1914-1919)

Omschrijving: De Eerste Wereldoorlog kan geïdentificeerd worden als een totale oorlog aangezien elk niveau van de samenleving, ver voorbij het front, getroffen werd. Het geweld tegenover burgers veroorzaakte een ongeziene vluchtelingenstroom die op zijn beurt een explosie aan humanitaire hulp teweegbracht. Het vluchtelingenwerk bleek een katalysator voor de transitie van liefdadigheid naar een geprofessionaliseerd en geïnstitutionaliseerd sociaal werk, alsook een kantelmoment waarin de krijtlijnen voor het huidige (inter)nationale vluchtelingenbeleid en de mensenrechten werden uitgetekend. In België vluchtten 250.000 Belgen naar Engeland, waarvan 5.000 in Birmingham verbleven. Tijdens de oorlog werd een gelaagd netwerk gerealiseerd om tegemoet te komen aan de noden van deze vluchtelingen. Bijgevolg is de centrale vraagstelling van dit onderzoek: Hoe heeft de Belgische vlucht het sociaal werk en de onderliggende netwerken beïnvloed en wat waren de naoorlogse effecten op de verdere ontwikkeling ervan?
Promotor(en): N.N.
Onderzoek(st)er(s): Jolien De Vuyst
Vakgroep / onderzoeksgroep: Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek
Faculteit: Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen