Het gezamenlijk KU Leuven - UGent project: Dierenwelzijn, -ethiek en -recht

(05-05-2021)

Thematiek

 

Het gezamenlijk project Dierenwelzijn, -ethiek en -recht werd in 2020 opgestart door KU Leuven en UGent met subsidiëring door Minister Ben Weyts. Dit als een unieke samenwerking tussen de faculteiten Diergeneeskunde (UGent) en de faculteiten Rechtsgeleerdheid, Bio-ingenieurswetenschappen en Theologie en Religiewetenschappen (KU Leuven)

 

De rode draad doorheen het project is het “One Welfare” concept, waarin de interactie tussen het welzijn van dier en mens met de omgeving centraal staan. “One Welfare” wordt beschouwd als een verbreding van het “One Health” thema, waarmee het ook deels overlapt.

Het is het voorbije jaar nog duidelijker geworden dat de gezondheid en het welzijn van de mens niet los gezien kan worden van die van dieren en de omgeving. Er is slechts “één welzijn”.

Maar het welzijnsniveau en de juridische bescherming die we als maatschappij voor dieren verzekeren kan nog sterk verschillen, vaak niet zozeer gebaseerd op de karakteristieken van de dieren zelf, maar wel op “het nut” dat zij hebben voor de mens.

 

Het project wil enerzijds het houden van dieren door mensen onderzoeken en her-evalueren en anderzijds het maatschappelijk en politiek debat stimuleren, onder andere over bepaalde onderbelichte dierenwelzijnsaspecten, zoals de handhaving van dierenwelzijnsregelgeving, het welzijn van minder populaire diergroepen zoals pestdieren, de link tussen dierenwelzijn en duurzaamheid, de interactie tussen menselijk en dierlijk welzijn, …

We stellen daarbij steeds het perspectief van het dier centraal en zoeken naar antwoorden op een creatieve en genuanceerde wijze.

De constante samenwerking tussen Dierenwelzijnswetenschappen, Ethiek en Recht doorheen dit project, garandeert een brede academische benadering en breed gedragen onderzoeksresultaten.

 

Doctoraatsonderzoek

 

In het kader van dit project begeleiden vijf professoren samen een multidisciplinair doctoraatonderzoek door Paulien Christiaenssen (master Rechten KU Leuven). Zij onderzoekt het ongelijk maatschappelijk-juridisch statuut van verschillende diergroepen en individuele dieren vanuit wetenschappelijk, ethisch en juridisch perspectief, met een bijzondere aandacht voor het welzijn van landbouwhuisdieren.

 

Wat betekent dierenwelzijn voor verschillende diersoorten en individuele dieren vanuit wetenschappelijk en ethisch perspectief? Moet er een bepaalde harmonisatie worden voorzien tussen diersoorten of net niet? Is er daarvoor nood aan wetswijzigingen/ nieuwe juridische instrumenten? Hoe kunnen bestaande (juridische) instrumenten optimaal ingezet worden ter bescherming van dierenwelzijn?

 

Daarbij zal Paulien rechtsvergelijkend te werk gaan en nauw samenwerken met academici van verschillende Vlaamse, Belgische en Europese en niet-Europese universiteiten.

 

De maatschappelijke en praktische relevantie van haar onderzoek wordt gegarandeerd, o.a. door regelmatig overleg met de stuurgroep van de Vlaamse Raad voor Dierenwelzijn.

Om tot legitieme bevindingen te komen, zal zij in de voorbereiding van haar doctoraat alle betrokken belangengroepen horen.

Paulien is tevens lid van het Instituut voor Recht en Ethiek van de faculteit Diergeneeskunde (UGent).

 

Lessenreeks

 

Naast het doctoraat, wordt als tweede onderdeel van het project, vanaf academiejaar 2021-2022 (2e semester) een cross-disciplinaire en interuniversitaire lessenreeks (12 lessen van 2 u) aangeboden over dierenwelzijnsontwikkelingen vanuit het perspectief van de Dierenwelzijnswetenschappen, het Recht en de Ethiek.  

 

Het eerste luik (6 lessen) van de reeks biedt iedereen met interesse de basiskennis rond dierenwelzijn in de drie domeinen Dierenwelzijnswetenschappen, Ethiek en Recht, om vervolgens in te zoomen op enkele specifieke onderwerpen binnen elk domein.

Het tweede luik (6 lessen) bestaat uit gastcolleges betreffende actuele en/of ad hoc dierenwelzijnsthema’s die jaarlijks kunnen wijzigen, zoals bijvoorbeeld transport van levende dieren, het dier in de stedelijke omgeving, dierenwelzijn en duurzaamheid, de relatie tussen mens en (gezelschaps)dier,…

Tijdens de lessen zal steeds ruim tijd voorzien worden voor interactie en discussie met zowel de studenten als de lesgevers en actoren uit de verschillende disciplines.

 

Bij het vormgeven van dit nieuwe vak willen we graag zoveel mogelijk beschikbare kennis en expertise rond dierenwelzijn in Vlaanderen aan de universiteiten, hogescholen, bij marktactoren, … betrekken.

 

Meer praktische info over de lessenreeks volgt nog.

 

Promotoren

 

Betrokken professoren aan KU Leuven zijn prof. dr. Nadine Buys (Eenheid Dier & Mens, Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen), prof. dr. Johan De Tavernier (Ethics@Arenberg & Onderzoekseenheid Theologische en Comparatieve Ethiek, faculteit Theologie en Religiewetenschappen), en prof. dr. Bernard Tilleman (Faculteit Rechtsgeleerdheid)

Aan UGent zijn dat prof. dr. Christel Moons (Vakgroep Voeding, Genetica en Ethologie) en prof. dr. Sarne De Vliegher (Vakgroep Voortplanting, Verloskunde en Bedrijfsgeneeskunde), beiden van de Faculteit Diergeneeskunde.

 

 

Seminaries

 

Publicaties

 

….

 

Pers

 

https://vilt.be/nl/nieuws/gent-en-leuven-starten-leerstoel-dierenwelzijn

 

https://www.demorgen.be/nieuws/gentse-en-leuvense-universiteiten-installeren-leerstoel-dierenwelzijn