KIKS-project rond Artificiële intelligentie wint Koningin Paolaprijs

(01-07-2020) KIKS-project rond Artificiële intelligentie wint Koningin Paolaprijs

De prijs beloont creatieve en vernieuwende onderwijstrajecten die verder gaan dan kennisoverdracht. Ze moeten jongeren in de eerste plaats 'vormen'.

De koningin Paoloprijs voor het onderwijs is een prijs voor leerkrachten van het gewoon basisonderwijs en gewoon secundair onderwijs die een pedagogisch project bedacht hebben dat bij de leerlingen interesse en bewondering wekt voor wetenschappelijke vakken. Het moet jongeren aanzetten om in het hoger onderwijs te kiezen voor studiegebieden gericht op wetenschappelijk en technologisch onderzoek. Het onderwijsproject 'KIKS' wist de jury duidelijk te overtuigen en kaapte de eerste prijs weg!  

 

KIKS: Getrainde neurale netwerken helpen onderzoek naar klimaatverandering vooruit

 

Wetenschappers van de Plantentuin Meise (Sofie Meeus) en de UGent (Jan van de Bulcke) willen te weten komen hoe bomen uit het tropisch regenwoud zich aanpassen aan de klimaatverandering. Het onderzoek van de huidmondjes (stomata) van planten kan een antwoord beiden op die vraag; ze vertellen iets meer over de CO2-concentratie in de atmosfeer tijdens de groei van de planten. De onderzoekers tellen het aantal stomata op de bladeren en meten hun grootte. Die resultaten vergelijken ze met de resultaten van honderd jaar terug.

Het tellen en meten van stomata is een heel tijdrovende bezigheid. Om dit te automatiseren, heeft een computerwetenschapper van de UGent (Francis wyffels) een neuraal netwerk 'getraind'. Om zo'n netwerk te trainen zijn veel voorbeelden nodig: foto's van stomata en foto's van bladeren zonder stomata.

Met behulp van AI onderzoeken leerlingen binnen het KIKS-project de relatie tussen stomata van planten en de klimaatverandering. De casus biedt een uniek kader om intensief aan de slag te gaan met diepe neurale netwerken en Python beter te leren kennen. Python is een zeer toegankelijke programmeertaal om de fundamenten van neurale netwerken te bestuderen. Leerlingen leren zo de mogelijkheden en de beperkingen van AI begrijpen én ontdekken hoe ze er impact kunnen op hebben. 

"Een troef van het KIKS-project is de samenwerking tussen onderzoekers en leerkrachten. Het lesmateriaal van KIKS wordt ontwikkeld, parallel aan de resultaten van een lopend wetenschappelijk onderzoek van de UGent en de Plantentuin Meise", zegt Francis wyffels (professor Robotica en AI, UGent)

 

Artificiële intelligentie

 

AI-systemen dringen vaker onze wereld binnen. Het is essentieel dat leerlingen kunstmatige (KI) of artificiële intelligentie begrijpen, maar momenteel is er een hiaat is in het curriculum van het secundair onderwijs om hieraan tegemoet te komen. De organisatie 'AI op school' lanceert projecten en ontwikkelt lesmateriaal voor het secundair waarin de basisconcepten van artificiële intelligentie worden aangebracht vanuit een maatschappelijke context. Een van die projecten is KIKS, een STEM-project rond artificiële intelligentie voor de derde graad secundair onderwijs. 

"We maken lesmateriaal voor het secundair onderwijs rond AI gelinkt aan de eindtermen en de bestaande leerplandoelen. We vinden dat alle jongeren de fundamenten van AI moeten kennen en begrijpen. De beste manier om alle jongeren te bereiken is via de school. Bovendien is de school de uitgelezen plaats om leerlingen attent te maken op de ethische aspecten van AI-systemen", verduidelijkt lid van het KIKS-projectteam Natacha Gesquière (STEM-coördinator, Sint-Bavohumaniora).

 

Online lesmateriaal

 

Het innovatief lesmateriaal wordt online en gratis aangeboden in de vorm van interactieve notebooks die gebruikt kunnen worden zonder extra installatie van software op de scholen, enkel een computer en een internetbrowser zijn nodig. Bovendien kunnen de leerlingen ook thuis met de notebooks werken. Voor de leerkrachten is er een uitgebreide handleiding waarin de verschillende aspecten van het project uit de doeken worden gedaan. Zowel de notebooks, de handleiding, alsook de oplijsting van eindtermen en leerplandoelen, zijn gratis beschikbaar voor de leerkrachten op www.aiopschool.be.