Energietransitie door de ogen van bewoners
(03-09-2026) Hoe zorg je ervoor dat de energietransitie niet alleen duurzaam, maar ook sociaal rechtvaardig verloopt? Lena Verlooy onderzocht 2,5 jaar lang hoe bewoners van de sociale hoogbouwwijk aan de Gentse Watersportbaan de energietransitie ervaren.
Zonnepanelen, warmtepompen, elektrische wagens … De energietransitie brengt heel wat technische oplossingen met zich mee. Maar wat als je als sociale huurder zelf geen zonnepanelen kan leggen, of een elektrische wagen simpelweg niet betaalbaar is?
Onderzoeker Lena verzamelde verhalen van plaatselijke bewoners over hun ervaringen met energieadviezen. Uit die gesprekken bleek dat veel bewoners zich niet aangesproken voelen door de klassieke grafieken, technische uitleg en adviezen over de energietransitie. Tegelijk heeft die transitie wel een grote impact op hun dagelijks leven: op hoe ze wonen en zich verplaatsen, maar ook op hoe ze samenleven.
Hun ervaringen, zorgen en ideeën vormden afgelopen juni de basis voor Samen stroomopwaarts, een tentoonstelling op zeven plekken in de wijk. Via audio, video en installaties kregen bewoners er zelf een stem in het debat over de toekomst van hun buurt.
"Omdat de energietransitie de toekomst van een wijk bepaalt, is het van belang dat elke stem gehoord wordt. Al te vaak staan bewoners op de achtergrond als er plannen zijn om een gebouw energiezuinig te maken." - Lena Verlooy
De tentoonstelling kaderde binnen het internationale onderzoeksproject CO2PED en werd georganiseerd door UGent en Endeavour, met bijdragen van onder meer SAAMO Gent, Luca School of Arts en Huis+.
CO2PED
CO2PED loopt van 2024 tot eind 2026 en onderzoekt hoe kwetsbare wijken kunnen evolueren naar duurzame Positive Energy Neighbourhoods (PEDs), met bijzondere aandacht voor energiearmoede, bewonersparticipatie en sociale én ruimtelijke aspecten van de energietransitie. Dit project richt zich op 8 representatieve wijken in België, Estland, Nederland en Portugal. CO2PED is een driejarige samenwerking tussen universiteiten, overheidsinstanties en belanghebbenden uit de wijken, waarbij een intensief transdisciplinair onderzoeksproces centraal staat. Dit project is gefinancierd door het DUT (Driving Urban Transitions) partnerschap.