Aanbod dierkunde voor leerlingen KSO

Biologische strijders

Workshop

20 leerlingen | 2 lesuren | € 75/sessie

In de Plantentuin bestrijden we plaagdieren zoals bladluizen en witte vliegen met roofinsecten. Deze duurzame aanpak vermindert de nood aan pesticiden. In deze workshop zoeken leerlingen plaagdieren in de botanische tuin. Ze onderzoeken deze organismen en de roofinsecten onder de stereoscoop en leggen de verschillende ecologische relaties in de plantentuin bloot. Zo ontdekken leerlingen het belang van biologische bestrijding voor een duurzame omgang met het milieu. www.plantentuin.ugent.be

  • Doelgroep: Secundair onderwijs (ASO/BSO/KSO/TSO): 2de graad
  • Periode: In onderling overleg
  • Locatie: Campus Ledeganck (Plantentuin) - Gent
  • Contact: 

 

Boomklimmers

Educatief stripverhaal (online)

onbeperkt aantal leerlingen | meerdere dagen | gratis

In de webcomic 'Boomklimmers' komen leerlingen in 10 strip-episodes iets te weten over lianen en het ecosysteem waarin ze vertoeven. Tropische regenwouden spelen een essentiële rol in de mondiale koolstofcyclus, iets wat algemeen gekend is. Wat velen niet weten is dat lianen een heel belangrijk onderdeel van die wouden vormen. Bovendien zijn ze de laatste twee decennia in hoeveelheid en biomassa toegenomen, zonder dat iemand weet waarom. Daarom heeft de Europese onderzoeksraad (ERC) een beurs uitgereikt aan Prof. Hans Verbeeck zodat hij de oorzaak kan achterhalen. Zo is het mogelijk dat de sterke toename van lianen een belangrijk mechanisme is waarmee tropische regenwouden zich aan de klimaatverandering aanpassen. Lianen hebben in tropische regenwouden namelijk een grote impact op het koolstofevenwicht op lange termijn, maar voorlopig bestaat er nog geen enkel model over ecosystemen dat rekening houdt met lianen! De held in onze webcomic is niet Tarzan. In tegenstelling tot de film had hij in de echte wereld zelfs nooit aan lianen kunnen slingeren: lianen hangen niet vast aan de toppen van de bomen, maar ze zijn verbonden met de bodem. Het zijn planten met wortels in de grond. Onze hoofdrolspeler is het regenwoud zelf, met zijn planten, zijn insecten, zijn dieren en zijn breekbare evenwicht. https://www.erccomics.com/comics/treeclimbers

 

Cursuscruisen

Interactieve rondleiding

individueel | hele dag | gratis

Aan de faculteit Wetenschappen kunnen laatstejaarsleerlingen secundair onderwijs cursuscruisen in de opleidingen Wiskunde, Fysica & Sterrenkunde, Informatica, Chemie, Biologie, Biochemie & Biotechnologie, Geologie en Geografie & Geomatica. Samen met een student beleeft de leerling een doorsnee lesdag in het eerste of tweede bachelorjaar. Wanneer en hoelang wordt in onderling overleg bepaald. Studenten uit de gekozen opleiding zorgen ervoor dat de leerling die dag goed begeleid wordt en een antwoord krijgt op alle vragen. Meer info en inschrijvingsformulier via www.ugent.be/we/nl/onderwijs/cursuscruisen

  • Doelgroep: Secundair onderwijs (ASO/KSO/TSO): 6de jaar
  • Periode: In onderling overleg
  • Locatie: Afhankelijk van de gekozen opleiding
  • Contact: Meer informatie vind je op de website

 

Dag van de Wetenschap

Wetenschapsfestival

onbeperkt aantal leerlingen en leerkrachten | hele dag | gratis

Op de Dag van de Wetenschap is iedereen wetenschapper voor één dag! Het is het grootste wetenschapsevenement in Vlaanderen en Brussel. Iedereen doet eraan mee: innovatieve bedrijven, universiteiten en hogescholen, musea, doe-centra, sterrenwachten en onderzoeksinstellingen. Op de Dag van de Wetenschap komen leerlingen op plaatsen waar ze anders niet binnen mogen. Ze ontdekken er uitvindingen en luisteren er naar professoren en onderzoekers. Hun demonstraties zetten hun wereld helemaal op zijn kop. Of ze kunnen zelf de handen uit de mouwen steken in boeiende workshops. Het WoooW-festival is een van de vele activiteiten die je met je leerlingen kan bezoeken in Gent tijdens de Dag van de Wetenschap. Tientallen wetenschappers van Arteveldehogeschool, Hogeschool Gent, KU Leuven, Odisee en Universiteit Gent zijn die dag present om leerlingen te laten proeven van hun onderzoek. www.wooowfestival.be en www.dagvandewetenschap.be

  • Doelgroep: Basis- en secundair onderwijs (ASO/BSO/KSO/TSO), leerkrachten en breed publiek
  • Periode: zondag 24 november 2019
  • Locatie: Op meerdere locaties in Vlaanderen en Gent. Ook op Campus Kortrijk.
  • Contact:

 

    De wereld van de honingbij

    Workshop

    30 leerlingen | 2 lesuren | gratis

    Het problematische statuut van de (honing)bij is wellicht niemand ontgaan. In deze workshop dompelen onderzoekers leerlingen onder in de leefomgeving en morfologie van de honingbij. Speciale aandacht gaat o.m. naar de ziektes die het insect bedreigen. Om die kennis te concretiseren werpen de leerlingen een blik op een bevolkte bijenkast en demonstreert een onderzoeker de verzorging en manipulatie van een actief bijenvolk.

    • Doelgroep: Secundair onderwijs (ASO, KSO, TSO)
    • Periode: Enkel mogelijk tijdens de maanden september, april, mei en juni. In onderling overleg.
    • Locatie: Campus Sterre (S33) - Gent
    • Contact:

     

    Evolutietheorie

    Educatieve website

    onbeperkt aantal leerlingen en leerkrachten meerdere lesuren | gratis

    Deze website werd opgericht i.h.k.v. een project van wetenschapsfilosoof Johan Braeckman om het begrip van de evolutietheorie in Vlaanderen te verbeteren. Ze schenkt bijzondere aandacht aan vaak terugkomende vragen die mensen zich over de evolutietheorie stellen, maar bevat daarnaast ook een hele verzameling filmpjes, boekentips, links naar ander materiaal en een woordenboek. De site bevat dus geen kant-en-klaarlespakketten of lesvoorbereidingen, maar verzamelt wel een hoop materiaal dat je in de les kan gebruiken, waaronder enkele filmpjes van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) waarmee evolutie ook in het basisonderwijs geïntroduceerd kan worden. Alles is Nederlandstalig. Het ideale startpunt voor de lessen evolutiebiologie! www.evolutietheorie.be

    • Doelgroep: Breed publiek, leerkrachten basis- en secundair onderwijs (ASO/BSO/KSO/TSO)

     

    Ik heb een vraag

    Digitaal platform

    onbeperkt aantal leerlingen en leerkrachten | onbeperkt | gratis

    'Ik heb een vraag' is een vraagbaak voor een breed publiek met vragen over wetenschap en technologie. Wie op zoek is naar wetenschappelijke informatie op het internet, maar verloren raakt in het doolhof van websites, of niet helemaal zeker is van de betrouwbaarheid van de gevonden informatie, zit hier goed! Op 'Ik heb een vraag' kan iedereen terecht met (bijna) alle vragen over wetenschap, geschiedenis, taal, politiek, en nog veel meer. Een wetenschapper verbonden aan een Vlaamse wetenschappelijke instelling beantwoordt je vraag persoonlijk. Heb je een specifieke vraag? Ga ervoor! www.ikhebeenvraag.be

    • Doelgroep: Breed publiek, leerkrachten en leerlingen basis- en secundair onderwijs (ASO, BSO, KSO, TSO).

     

    Junior Olympiade Natuurwetenschappen

    Wedstrijd

    onbeperkt aantal leerlingen | meerdere dagen | € 3/leerling

    De Junior Olympiade Natuurwetenschappen richt zich tot jongeren uit de tweede graad secundair onderwijs die aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica en/of natuurwetenschappen in hun lespakket hebben. De bedoeling is leerlingen te enthousiasmeren voor wetenschappen en hen te motiveren om deel te nemen aan de andere olympiades als ze in de derde graad zitten. De Junior Olympiade vaardigt geen leerlingen af naar de internationale Olympiade, maar de besten uit de tweede ronde worden beloond met een gouden, zilveren of bronzen medaille. Inschrijven via www.vonw.be.

    • Doelgroep: Secundair onderwijs (ASO/BSO/KSO/TSO): 2de graad
    • Periode: De data van de rondes kan je op de website vinden.
    • Locatie: De eerste ronde op school, de locaties van de volgende ronde vind je op de website.
    • Contact:

     

    SPIN city: werk mee aan spinnenonderzoek

    digitaal platform

    onbeperkt aantal leerlingen en leerkrachten | gratis

    Onderzoek de kleur van spinnen en ontdek zo of spinnen zich kunnen aanpassen aan het stadsleven! Door het vele beton en asfalt wordt het soms heet in de stad. Daarom denken we dat stadsspinnen een lichtere kleur hebben dan spinnen op het platteland. Zo krijgen ze het minder snel warm, net zoals de zon een witte auto minder snel opwarmt dan een zwarte. Bovendien denken we dat stadsspinnen een fijnmaziger web bouwen om zo meer prooien te vangen. Dit onderzoeken we door via foto’s de kleur en webgrootte van spinnen te bepalen. Download de SPIN city-app en neem zoveel mogelijk foto’s van spinnen, binnen en buiten de stad. Op de website van SPIN city kan je de kleur van spinnen analyseren. Hoe ga je te werk? Laat de leerlingen als huistaak foto’s nemen van spinnen in hun habitat. Stuur die vervolgens via de app op de smartphone door naar de website. De kleur van de spinnen analyseren jullie in de klas door de foto’s zelf te onderzoeken. Op de website maken we hier een speciale analysetool voor aan (wordt in januari actief). Ook voorzien we educatieve pakketten om de methodologie duidelijk te maken en om achtergrond te kunnen geven in de lessen. www.ugent.be/spincity

     

    Van Aardappel tot Zee: rondwormen daar zit je mee

    Les - Lezing; eventueel aangevuld met een workshop

    onbeperkt aantal leerlingen en leerkrachten | halve dag | gratis

    Nematoden of rondwormen, ook wel draadwormen of aaltjes genoemd, zijn de meest talrijke en wijdverspreide meercellige organismen op onze planeet. Ongeveer 80% van alle dieren op aarde zijn nematoden. Per vierkante meter kunnen meer dan 1 miljoen individuen aanwezig zijn. Nematoden vind je dus overal, van de poolgebieden tot de tropen. Ze zijn alomtegenwoordig in zoetwater-, zee- en terrestrische ecosystemen, en vele soorten zijn belangrijke parasieten van planten en dieren (inclusief de mens). De land- en tuinbouw gebruikt nematoden als biologisch bestrijdingsmiddel van insecten. Nematoden helpen ons ook te waken over de kwaliteit van onze bodem en wateren. Als modelorganismen zijn ze onmisbaar in onderzoek naar veroudering en ziektes bij de mens en bij genetisch onderzoek om onze gewassen beter te beschermen tegen parasieten. In deze lezing/workshop geven we leerlingen en leerkrachten een overzicht van de diversiteit van nematoden, zowel wat hun vindplaats als hun uiterlijk en functie betreft, aan de hand van een aantal boeiende voorbeelden. Ook kunnen we dieper ingaan op (a) nematoden in de landbouw, (b) handel en nematoden, (c) GGO's en nematoden, (d) biocontrole met nematoden, (e) strand, zee en vervuiling, diepzee, (f) wormen als model en (g) onderwijs in de nematologie.

    • Doelgroep: Secundair onderwijs (ASO/KSO/TSO)
    • Materiaal: Deelnemers brengen grond uit eigen tuin of zand mee.
    • Locatie: Campus Ledeganck - Gent of in onderling overleg (vb. op school)
    • Contact:

     

    Vlaamse Olympiades voor Natuurwetenschappen

    Wedstrijd
    onbeperkt aantal leerlingen | meerdere dagen | € 3/leerling
    Leerlingen uit de derde graad secundair onderwijs die in hun programma aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica en/of natuurwetenschappen hebben, kunnen zich inschrijven voor de Vlaamse Olympiades voor Natuurwetenschappen. Deze ‘Olympische’ wedstrijden willen leerlingen motiveren en stimuleren om zich verder te verdiepen in de natuurwetenschappen. De beste laureaten mogen Vlaanderen verdedigen tijdens de internationale Olympiades. Inschrijven via www.vonw.be.

    • Doelgroep: Secundair onderwijs (ASO/BSO/KSO/TSO): 3de graad
    • Periode: De data van de rondes kan je op de website vinden.
    • Locatie: De eerste ronde op school, de locaties van de volgende ronde vind je op de website.

     

    Wat weet je over evolutie?

    Educatieve website

    onbeperkt aantal leerlingen en leerkrachten | meerdere lesuren | gratis

    Leerlingen leren over de evolutietheorie terwijl hun zelfregulerende leervaardigheden worden ondersteund via gebruikerstools verwerkt in de omgeving. De website is het resultaat van een samenwerking tussen de vakgroep Onderwijskunde en verschillende Gentse evolutiebiologen. Ze wordt gebruikt om onderzoek te doen naar digitale leeromgevingen, maar is ook buiten dat onderzoek permanent beschikbaar voor leerkrachten die rond de evolutietheorie willen werken. In de omgeving zitten verschillende informatiebronnen verwerkt zoals animaties en video’s, die de evolutietheorie op velerlei manieren uitleggen aan de leerlingen. www.watweetjeoverevolutie.be

    • Doelgroep: Basisonderwijs: 3de graad, secundair onderwijs (ASO, BSO, KSO, TSO): 1ste graad
    • Contact: