Vitamines voor groei: ontwikkeling voeden vanuit de Zelf-Determinatie theorie

2015 - Maarten Vansteenkiste en Bart Soenens

528c4e_0de56dbceb6a465d9e358f744edbfea8~mv2_d_2592_3872_s_4_2.jpgDe ontwikkeling van kinderen en jongeren staat in onze snel evoluerende maatschappij onder druk. Het aanbod aan ontwikkelingsmogelijkheden is dan wel enorm groot, het is voor kinderen niet vanzelfsprekend om een stevig verankerd intern kompas op te bouwen dat hun persoonlijke interesses en overtuigingen weerspiegelt. Ook ouders worden op de proef gesteld om hun kinderen te helpen bij de vorming van een intern kompas en hun ontwikkeling te ondersteunen. 

In dit boek wordt, op basis van de Zelf-Determinatie Theorie, betoogd dat de psychologische behoeftes aan autonomie, competentie en verbondenheid de cruciale vitamines zijn voor groei. Door in deze vitamines te voorzien voeden ouders, leerkrachten en hulpverleners de ontwikkeling van kinderen en jongeren, terwijl het ondermijnen van deze behoeftes hun groei vertraagt of zelfs verzet en psychopathologie in de hand werkt. Er wordt in het boek toegelicht hoe kinderen die deze vitamines krijgen nieuwsgierig en geboeid door het leven gaan, eerder luisteren en meewerken uit vrije wil dan omdat het moet, en er beter in slagen om een gefundeerd intern kompas op te bouwen, dat hen richting kan geven bij het maken van identiteitskeuzes. Het boek sluit af met een uitgebreid deel over de manier waarop ouders, maar ook hulpverleners, een motiverende rol kunnen spelen in de opvoeding en hoe ze in deze broodnodige vitamines van groei voor hun kroost kunnen voorzien.

De Zelf-Determinatie Theorie, een overkoepelende theorie over de groei en motivatie van mensen, vormt de rode draad van dit boek. De visie van de ZDT op ontwikkelingsthema’s zoals autonomie, verzet, internalisatie, identiteitsontwikkeling, en opvoeding komt uitgebreid aan bod en wordt gecontrasteerd met klassieke ontwikkelingspsychologische auteurs en theorieën. Hoewel het in de eerste plaats een handboek betreft, beoogt het ook een naslagwerk te zijn voor iedereen die betrokken is in het stimuleren van de groei van kinderen en jongeren. Vitamines voor groei kan dan ook een bron van inspiratie zijn voor ouders, leerkrachten en hulpverleners.