Proffen als bondscoach: daar zit vaart achter

(09-10-2020)

Ze hebben hun sporen allang verdiend. Als topwetenschapper/professor inspanningsfysiologie en trainingsleer aan de Gentse
universiteit. Als physical coach bij AA Gent, basketbalclub Oostende of als wieler- en atletiekcoach. Het EK, vanaf vandaag tot
zondag, is hun eerste internationale kampioenschap als bondscoach... roeien. Jan Bourgois en Jan Boone zijn de tandem die
tot olympisch succes moet leiden in “de schoonste en een van de zwaarste sporten ter wereld”.

De twee Jannen. In roeikringen zijn ze bekend onder hun voornaam. Plaats van onze afspraak met de voornaamgenoten
Bourgois en Boone: de roeiclub aan het hoofd van de Gentse Watersportbaan. Steek echter de straat over en ze worden
aangesproken met professor. Boone (38) doceert trainingsleer aan de campus Lichamelijke Opvoeding, Bourgois (60)
inspanningsfysiologie. Bourgois richtte ook mee het Centrum voor Sportgeneeskunde op, waar Boone hem opvolgde.


Minder dan een jaar vóór Tokio 2021 werd de bondscoach, de Fransman Dominique Basset, bedankt. Op technisch vlak was
hij oké, maar aan wetenschappelijke inzichten hechtte hij minder belang. Wie kon deze sport met kans op een olympische
medaille weer vlottend krijgen? Boone: “Ze kwamen bij ons uit. We nemen ad interim over en blijven ook de toproeiers
ondersteunen als er een nieuwe technisch directeur is.” Bourgois, zelf een gewezen toproeier, was in de jaren tachtig en
negentig al nationaal juniorescoach. Hij en Boone bieden hij allang achter de schermen hun diensten aan toproeiers aan.

Dat topwetenschappers de touwtjes van een sport in handen nemen, is redelijk ongezien. Dat het net in het roeien is, is dan
weer geen toeval. Bourgois: “Roeien is, in ons vakgebied, de laatste vijftig jaar de meest bestudeerde sport ter wereld.” De
Franse krant l'Équipe rangschikte roeien, langlaufen en biatlon in de top drie van zwaarste sporten. Terecht, zeggen de Gentse
proffen. De typische mijn-sport-beste-sportmentaliteit? Integendeel, want het duo verdiende zijn sporen in diverse sporten:
Bourgois bij AA Gent of bij recordbasketbalkampioen Oostende, Boone als wetenschappelijk adviseur bij Cycling Vlaanderen
en als coach van verschillende elitewielrenners of -atleten. Bourgois: “In geen enkele andere sport worden alle
energiesystemen zo maximaal benut als in het roeien, en dat over tweeduizend meter.” Klinkt dit als koeterwaals? Bourgois:
“Een roeier is een 200-, 400- en 1.500-meterloper in één persoon. Hij moet een startsprint hebben, moet een eindsprint
inzetten als een 400-meterloper én nog een tussenstuk afwerken zoals een 1.500-meterloper. De Borlées dus, maar ook met
uithouding.” Boone: “Je geeft alles gedurende zo'n zes minuten. Een toproeier weet dat hij verzuurt omdat hij zo snel start,
maar kan daarna blijven roeien én nog eens sprinten. Voor ons wetenschappers is dat een speeltuin.”

Maar uiteraard ook: no pain, no gain. Bourgois: “Wil je iets betekenen op Belgisch niveau - we spreken niet eens over
internationaal niveau - dan moet je zowat elke dag trainen, en meestal twee tot drie keer. Wil je de techniek onder de knie
krijgen, dan moet je zo'n 6.000 kilometer per jaar roeien. Anders kom je er niet. Zonder wekelijkse wedstrijdjes zoals in het
voetbal, maar met amper officiële wedstrijden en voor de rest op een kanaal, met af en toe wedstrijdjes tegen je
trainingspartners. Wie wil dat?”

Bourgois: “Het voordeel: we hebben weinig roeiers omdat het zo zwaar is. Maar wie die trainingen volhoudt tot bij de seniores,
is dan wel goed tot zeer goed.”

Marginal gains

Niels Van Zandweghe of Tim Brys bijvoorbeeld, wereldtop in hun lichte dubbeltwee. Of Tibo Vivey en Marlon Colpaert, in
dezelfde tweemansboot Europees kampioen bij de U23. “In onze discipline ligt het zo dicht bij elkaar. Het gaat om de marginal
gains voor de medailles.” Getekend: Tim Brys, vanaf vandaag met Niels Van Zandweghe een van de favorieten op het EK.
Bourgois: “In alle sporten ligt het raamwerk vast voor 95 procent - die wet van de 6.000 kilometer, bijvoorbeeld. Waar kun je
winst maken? In die marginal gains. Sport is geen wetenschap, maar wetenschap kan wel helpen.”

EK: Tim Brys/Niels Van Zandweghe (lichtgewicht dubbeltwee); Pierre De Loof/Ruben Claeys (dubbeltwee); Tibo Vyvey (skiff)

auteur van dit artikel: Hans Jacobs, verschenen in het Nieuwsblad - De Standaard - Gazet van Antwerpen

Nog meer lezen van dit sportwetenschappelijk duo Boone - Bourgois