Ammaia (Portugal): (Geo-)archeologisch onderzoek (2001-2014)

(Geo)-archeologisch onderzoek naar de Romeinse stad Ammaia (Portugal): Relatie stad en platteland.

 Zuidelijke toegangspoort Ammaia
Zuidelijke toegangspoort Ammaia
Archeologische resten nabij Marvão in centraal oostelijk Portugal werden in 1935 geïdentificeerd als die van de Romeinse stad Ammaia. Systematisch archeologisch onderzoek startte echter pas in 1994 met de oprichting van de Fundação Cidade de Ammaia. In samenwerking met de universiteiten van Évora en Coimbra werden verscheidene opgravingscampagnes georganiseerd met als doel de valorisatie en de toeristische ontsluiting van de site. Hierbij werd kleine delen van het forum, een thermencomplex, de zuidelijke toegangspoort, en verscheidene wooncomplexen blootgelegd.

Onder leiding van Prof. Dr. Frank Vermeulen en Prof. Dr. Morgan De Dapper (UGent - vakgroep Geografie) is de Universiteit Gent sinds 2001 actief betrokken bij het archeologische onderzoek naar Ammaia. De hoofddoelstelling was een landschappelijke studie van de omgeving en het territorium van de stad, waarbij voornamelijk het belang van de natuurlijke rijkdommen voor de ontwikkeling van de stad werd onderzocht. Hiervoor werd gebruik gemaakt van geoarcheologische onderzoeksmethoden door een interdisciplinair onderzoeksteam (samengesteld uit archeologen, geologen en geomorfologen).

 Aquaductkanaal Ammaia
Aquaductkanaal Ammaia
Het archeologisch onderzoek in Ammaia kadert sinds 2009 in een Europees People – Marie Curie Action IAPP onderzoeksproject ‘Radiography of the Past’, gecoördineerd door de Universiteit Gent en de universiteit van Évora (coördinatoren: Prof. Dr. Frank Vermeulen en Prof. Dr. Cristina Corsi). Binnen het project werd via niet-destructieve onderzoeksmethoden (geomorfologische en topografische studies, geofysisch onderzoek, luchtfotografie, enz.) getracht de urbanistische ontwikkeling van de site in kaart te brengen. Deze resultaten worden aangevuld met nieuwe opgravingen aansluitend bij de prospectieresultaten. Door de zeer intense prospecties uitgevoerd tot 2012 leverde dit onderzoek het meest volledige Romeinse stadsplan in het Iberisch schiereiland op, wat ook leidde tot een gedetailleerde 3D visualisatie van het vroeg-Keizerlijke uitzicht van de nederzetting.

De landschappelijke studie van het territorium van de stad richtte zich voornamelijk op de exploitatie van de natuurlijke rijkdommen rond Ammaia. Zo werden onder meer een omvangrijke goudmijn aan de oevers van de Taag en verscheidene ijzermijnen gelokaliseerd. Tevens zijn meerdere Romeinse granietgroeves geïdentificeerd, waaronder de groeve die verantwoordelijk was voor de steenvoorziening van de stad zelf. Aan de rand van de stad zelf werd tevens de loop van de Romeinse stadsmuur precies bepaald, alsook de voornaamste waterbronnen en het tracé van de aquaducten.

Contact

Prof. Dr. Frank Vermeulen

Dr. Devi Taelman