Verlaten Romeinse steden in Italië (2005-heden)

Urbane prospectie van verlaten Romeinse steden in Italië

 Romeinse stad Trea - 3D interpretatie van de resultaten van de geofysische prospectie
Romeinse stad Trea - 3D interpretatie van de resultaten van de geofysische prospectie
Gedurende de afgelopen twee decennia heeft het archeologisch onderzoek inzake antieke stedenbouw het traditionele pad verlaten van opgravingen, documentatie van vroegere veldactiviteiten, en topografische analyse van bovengrondse resten en aanwijzingen van stedelijke continuïteit. De veldarcheologie heeft immers de vele voordelen ontdekt van intensieve integratie van een hele reeks niet-destructieve technieken op antieke stedelijke locaties, waarbij kan worden gekozen voor de suites die het meest geschikt zijn voor de aard van de stad of site in kwestie. De verscheidenheid aan technieken kan heel groot zijn, zoals het gebruik van verschillende geofysische instrumenten (o.a. voor georadar survey, magnetometer prospectie of elektrische weerstandsmeting), verschillende luchtfotografische benaderingen (met traditionele vliegtuigen of drones, of met behulp van multispectrale technieken van fotografie), geomorfologische en geomatische benaderingen (boren, erosie modellering, DTM productie ...), etc.

Het huidige project van het UGent-team wil bijdragen aan de studie van de stedenbouw in Romeins Italië door toepassing van deze vernieuwende archeologische benaderingen, terwijl tegelijkertijd kan meegewerkt worden aan de innovatie van archeologische prospectiemethoden. Na succesvolle toepassingen van dergelijk Romeins stadsonderzoek in andere delen van het westelijke Middellandse Zeegebied (Lusitania, Corsica) is het meeste onderzoek thans gericht op geheel of gedeeltelijk verlaten Romeinse stadscontexten in Italië. In centraal- Adriatische Italië worden sinds 2003 vier steden gelegen in de vallei van de Potenza onderzocht met hele suites van deze prospectietechnieken. Het zijn de kustkolonie Potentia en in het binnenland de municipia van Ricina, Trea en Septempeda. Sinds 2015 is tevens gestart met een volledig dekkende georadar survey van twee steden in Latium (Interamna Lirenas en Falerii Novi), een terreinonderzoek in samenwerking met de Universiteit van Cambridge (Department of Classics). De bijdrage van al deze geïntegreerde prospecties, soms vergezeld van kleinschalige gerichte opgravingen, laten toe om deze steden met vrij hoge resolutie in kaart te brengen zonder destructieve operaties. Aldus wordt de dataset van Romeinse steden in Italië verruimd, met het oog op het beantwoorden van cruciale historische vragen over de stadsvorming en desintegratie, het regionale karakter van de stedenbouw, Romeinse bevolkingsaantallen, de relatie stad-platteland etc.

Dit onderzoek vindt plaats in samenwerking met het project 'Beneath the surface of Roman Republican Cities' (University of Cambridge).

Contact

Prof. Dr. Frank Vermeulen