De Sfinx Ontraadseld (2015-2018)

De Sfinx en gerelateerde samengestelde wezens. Een politiek-religieus legitimerend motief tijdens de dynamische periode van culturele veranderingen tijdens Laat-Brons (1600-1200 v.C.) en de Vroege IJzertijd (1200-800 v.C.) in het oostelijke Middellandse Zeegebied. (Doctoraatsonderzoek: Nadine Nys)

Sfynx 1De sfinx is een gekend motief uit de Oudheid, dat ook vandaag nog tot de verbeelding spreekt. Met name in Egypte lijkt ze alomtegenwoordig. Maar bij nader onderzoek blijkt dat ze ook in andere regio's, met name Mesopotamië, de Levant, het Egeïsche Gebied en Anatolië vaak voorkomt, en dit niet alleen in allerlei verschillende media (in muurschilderingen, op zegels, als decoratie op rituele objecten en meubels, op juwelen, als figurine of levensgroot monument, als amulet, ...) maar ook in compleet verschillende contexten (samen met godheden of hun symbolen, met koninklijke figuren, op of nabij sarcofagen en in graftombes, met dieren en met andere samengestelde fantastische wezens, ...). Vermoedelijk bestond het motief het eerst in Egypte en raakte het zo verspreid over grote delen van het Middellandse Zeegebied. Vragen die men zich kan stellen zijn dan natuurlijk of het wezen verschillende betekenissen en functies heeft, of deze betekenis(sen)en functie(s) in elke regio gelijkaardig zijn of integendeel grote verschillen vertonen en of er sprake is van interculturele beïnvloeding op grote of kleinere schaal.

Bibliografie

  • Nys, Nadine. 2018. “THE SPHINX UNRIDDLED The Sphinx and Related Composite Creatures : a Motif of Political-religious Legitimation  During the Dynamical Period of Cultural Changes Appearing in the Late Bronze (1600-1200 BC) and the Early Iron Age (1200-800 BC) in the Eastern Mediterranean .”http://hdl.handle.net/1854/LU-8569392

Contact

Prof. Dr. Joachim Bretschneider