Impact van het Neolithicum in de Vlaamse zandstreek (2008-2011)

Onze huidige kennis van het Neolithicum in België (ten vroegste vanaf 5300 v. Chr.) verschilt grondig naargelang regio en periode. In het zuiden van België, meer bepaald de leemstreek van Midden-België, is het Neolithicum vrij goed tot goed gedocumenteerd en bestudeerd. De kennis van het Neolithicum in de Vlaamse zandstreek contrasteert hier echter fel mee, mede door de doorgaans slechte bewaring van de sites en gebrek aan onderzoek.

Via een doorgedreven analyse van oppervlaktevondsten en luchtfotografische opnames, beschikbaar in diverse databanken binnen de vakgroep,  is gepoogd om een beter zicht op de neolithische bewoning in Zandig-Vlaanderen te verwerven. Gekoppeld hieraan werden in 3 kernregio’s (omgeving Brugge, het Meetjesland en het Waasland) gerichte prospecties en evaluaties uitgevoerd m.b.v. fieldwalking, boringen en proefsleuven. In een laatste fase werd een opgraving georganiseerd op een bedreigde wetland site te Bazel-Kruibeke (in samenwerking met het Agentschap Onroerend Erfgoed, Brussel).

Het project leidde tot vernieuwende inzichten vooral met betrekking tot de overgangsperiode van het mesolithicum naar het neolithicum (Swifterbant en Michelsberg cultuur; 5de-begin 4de millennium v. Chr.) en de eindfase van het neolithicum (Deûle-Escaut en Klokbekercultuur; 3de millennium v. Chr.).

Bibliografie

  • Crombé Ph. & Sergant J. (2008). Tracing the Neolithic in the lowlands of Belgium: the evidence from Sandy Flanders. In: Fokkens H., Coles B., Van Gijn A., Kleijne J., Ponjee H. & Slappendel C. (eds.), Between Foraging and Farming. An extended broad spectrum of papers presented to Leendert Louwe Kooijmans, Analecta Praehistorica Leidensia 40: 75-84.
  • Crombé Ph. (2008). Contacts et échanges entre chasseurs-cueilleurs et agriculteurs durant le 6ème et 5ème millénaire avant J.C. dans l’ouest de la Belgique. in: L. Burnez-Lanotte, M. Ilett & P. Allard (eds.), Fin des traditions danubiennes dans le Néolithique du Bassin parisien et de la Belgique (5100-4700 BC) ; autour des recherches de Claude Constantin, Mémoires de la Société Préhistorique Française XLIV, 2008, pp. 59-74.
  • Crombé Ph., Sergant J. & Perdaen Y. (2009). The neolithisation of the Belgian lowlands: new evidence from the Scheldt Valley. In: S.B. McCartan, R. Schulting, G. Warren & P. Woodman (eds.), Mesolithic Horizons. Papers presented at the Seventh International Conference on the Mesolithic in Europe, Belfast 2005, Oxbow books, Oxford, 2009, pp. 564-569.
  • Crombé Ph., Sergant J. & Lombaert L. (2011). L’occupation du nord-ouest de la Belgique aux IVe et IIIe millénaires : bilan des recherches récentes en région sablonneuse. In : F. Bostyn, E. Martial & I. Praud (eds.), Actes du congrès « Le Néolithique du Nord de la France dans son contexte européen : habitat et économie aux 4ème et 3ème millénaires avant notre ère », Villeneuve d’Asq, 2-3 oktober 2009, Revue Archéologique de Picardie 28, 2011, pp. 103-118.
  • Crombé Ph., Sergant J., Perdaen Y., Meylemans E. & Deforce K. (2015). Neolithic pottery finds at the wetland site of Bazel-Kruibeke (Flanders, Belgium): evidence of long-distance forager-farmer contact during the late 6th and 5th millennium cal BC in the Rhine-Meuse-Scheldt area. Archäologisches Korrespondenzblatt 45 : 21-39.

Contact

Prof. Dr. Philippe Crombé

Dr. Joris Sergant