Ethisch advies - aanvraag

De deadline voor het indienen van een aanvraag bij de ethische commissie ligt steeds op de 15de van elke maand (middernacht) om feedback te kunnen krijgen voor de 15de van de volgende maand. Er is geen deadline in juli: alle aanvragen ingediend tussen 16 juni en 15 augustus worden in september beoordeeld.

Hoe vraag je een ethisch advies aan? 

-      het eigenlijke onderzoeksinstrument (bv. de vragenlijst, de interviewleidraad, …)

-      de informatiebrief voor potentiële deelnemers (sjabloon/voorbeeld)

-      het formulier voor de geïnformeerde toestemming (sjabloon)

-      de eventuele goedkeuring door een andere ethische commissie

-      het ingediende Data Management Plan (meer info)

  • Handteken het aanvraagformulier en stuur alle documenten elektronisch naar

Wanneer heb je een ethisch advies nodig?

Als er twijfels bestaan over de ethische aanvaardbaarheid van het onderzoek moet je een advies vragen aan de facultaire ethische commissie. Dit is het geval als ...

  • er met kwetsbare groepen wordt gewerkt *
  • er gevoelige info wordt gevraagd *
  • er persoonsgebonden informatie wordt gevraagd en/of verwerkt *
  • er audio en/of video-opnames worden gemaakt *
  • er medische experimenten op mensen worden gedaan *

  • er wordt gewerkt met proefdieren

  • er militaire of terroristische toepassingen mogelijk zijn

  • of (in alle andere gevallen) wanneer de financier (of een uitgever) een ethisch advies verwacht

In de gevallen aangeduid met * zal je in de regel moeten werken met een geïnformeerde toestemming / informed consent (meer info)

Ethisch advies voor masterproeven?

Masterproefstudenten moeten geen goedkeuring vragen aan de facultaire ethische commissie. Een aanvraag wordt enkel aangeraden indien de studenten (en promotoren) de resultaten zouden willen gebruiken voor een wetenschappelijke publicatie.

De studenten (en hun promotoren) moeten bij empirisch onderzoek in het kader van hun masterproef wel onderstaande richtlijnen volgen:

  • Masterproefstudenten doen in de regel geen zelfstandig onderzoek met kwetsbare personen (bv. dementerenden, psychisch kwetsbare jongeren, vluchtelingen) en bevragen ook niet zelfstandig mensen over gevoelige thema’s (bv. misbruik, verslaving, …) en/of onderwerpen die psychologische of emotionele gevolgen kunnen hebben (bv. interviews over seksueel geweld).
  • Minderjarigen behoren tot de categorie van kwetsbare personen en zijn dus in principe uitgesloten voor masterproefonderzoek. Een uitzondering hierop vormen de pedagogische projecten, zoals in het kader van een educatieve master, op voorwaarde dat in een degelijke omkadering wordt voorzien (bv. door de leerkracht op school, door de stagebegeleider, enz.)

Indien masterproefstudenten toch een groep of thema kiezen dat in strijd is met de bovenstaande regels, dan moet de nodige begeleiding en ondersteuning worden voorzien door de promotoren. Twee punten moeten hierbij in acht worden genomen:

  • Voor de toestemming voor het onderzoek wordt gegeven, moet worden nagekeken of er alternatieven bestaan. Vaak kan dergelijk onderzoek ook gebeuren met niet-kwetsbare personen (bv. interviewtechnieken kunnen ook op medestudenten worden geoefend) of kunnen inhoudelijke thema’s ook grondig worden bekeken door literatuurstudie of bevraging van bv. hulpverleners.
  • De studenten moeten een protocol uitwerken voor hun onderzoek met daarin alle relevante elementen (rekrutering, toestemming, vragenlijst, …) en dat protocol moet door de promotor(en) worden nagekeken en goedgekeurd vooraleer het onderzoek van start kan gaan. De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het onderzoek ligt bij de promotor(en).

Er wordt de opleidingen aangeraden een draaiboek te ontwikkelen voor de masterproeven die ethisch problematisch kunnen zijn in hun vakgebied.