De Brexit-deal en de UGent in 2021: Horizon Europe, Erasmus+ en meer

(15-01-2021) Wat betekent de Brexit-deal voor UGent’ers in 2021? Hier vind je een overzicht van wat momenteel gekend is over Horizon Europe, Erasmus+ en structuur- en investeringsfondsen.

Laatste update: JANUARI 2021

Er is een Brexit-deal! Wat betekent dit voor u?

Op 24 december 2020 bereikten de onderhandelaars van het Verenigd Koninkrijk (VK) en de Europese Unie (EU) een akkoord over de toekomstige relatie tussen het VK en de EU na de Brexit. Dat akkoord is ingegaan op 1 januari 2021 en is dus reeds van kracht. De gevolgen voor Erasmus+ en Horizon Europe leest u hier.

Horizon Europe

In de Brexit-deal kwamen het VK en de EU overeen dat het VK zal deelnemen aan Horizon Europe als ‘derde land’. Dit betekent dat partners uit het VK kunnen participeren in onderzoeksprojecten in Horizon Europe, gelijkaardig aan hoe partners uit Noorwegen konden participeren in H2020. Onderzoekssamenwerkingen tussen UGent’ers en Britse tegenhangers kunnen hierdoor in Horizon Europeprojecten worden gefinancierd. In de komende maanden wordt nog gespecifieerd of de Britse deelname geldt voor alle onderdelen van Horizon Europe. Maar op dit moment gaat men, onder meer bij de Vlaamse overheid, uit van een deelname aan “quasi alle onderdelen”.      

Structuur- en investeringsfondsen met o.a. Interreg

Het VK heeft besloten om niet langer deel te nemen aan de structuur- en investeringsfondsen van de EU. Dit betekent dat financiering voor samenwerking met Britse partners in Interreg programma’s niet meer mogelijk is voor projecten gestart na 1/1/2021. De Interregprogramma’s die linken aan de Britse regio’s zoals Interreg 2 Zeeën zullen hierdoor moeten heroriënteren vanaf 2021. 

Erasmus+

Het VK heeft besloten om niet langer deel te nemen aan het Erasmus+ programma. Dit heeft gevolgen voor zowel de uitwisselingsprojecten in Erasmus+ als voor de onderwijsgerelateerde samenwerkingsprojecten. Er zijn evenwel enkele uitzonderingen en pistes voor al dan niet tijdelijke oplossingen.

De samenwerkingsprojecten die voor 31/12/2020 werden opgestart, blijven tot het aflopen van hun financieringscontract verdergaan onder de huidige voorwaarden, alsof het VK nog lid zou zijn van de EU. Er wordt momenteel bekeken of op die basis ook de lopende jaarlijkse financieringscontracten voor klassieke Erasmus+ studenten- en personeelsmobiliteit kunnen verlengd worden aan Britse zijde en Vlaamse zijde om zo voor volgend academiejaar 2021-2022 nog te kunnen waarborgen dat beurzen uitbetaald worden voor mobiliteiten naar het Verenigd Koninkrijk.

En ook binnen het nieuwe Erasmus+ 2021-27 blijven er beperkte opportuniteiten voor een deelname van Britse universiteiten in samenwerkingsprojecten en uitwisselingen, met name in die “Acties” (specifieke activiteiten en projecten die gefinancierd worden binnen het kader van Erasmus+) die reeds openstaan of opengesteld zullen worden voor universiteiten uit niet-Programmalanden, de zn. Partner Countries, waartoe het VK vanaf 1/1/2021 wordt gerekend. De voorwaarden voor deelname van niet-Programmalanden verschillen evenwel per type Actie, hierover zal meer duidelijkheid komen eens het nieuwe Erasmus+2021-27 met alle programmadetails in de volgende weken wordt gelanceerd.

Turing Scheme

Hoewel het VK zich terugtrekt uit Erasmus+ en daarmee een onduidelijke toekomst inluidt voor studentenuitwisseling tussen het VK en de EU, werkt het wel aan een mogelijk alternatief op korte termijn, het zogenaamde Turingprogramma (“Turing Scheme”).

Voor dit internationaal uitwisselingsprogramma is 100m pond financiering beloofd, wat goed zou zijn voor zo’n 35000 uitwisselingen – het is dus zeker niet het geval dat het VK geen uitwisseling meer wil. Maar, hoewel er nog betrekkelijk weinig gekend is over de concrete uitwerking van het Turingprogramma, is het wel duidelijk dat het programma vooralsnog enkel uitgaande Britse studenten zal financieren en dat het een globaal werkingsgebied zal hebben dat zich niet enkel beperkt tot de EU.

Overigens is ook nog niet duidelijk hoe inschrijvingsgeld geregeld zal worden onder de verschillende participerende instituties. Daarover zullen in de komende tijd nog uitgebreide onderhandelingen plaatsvinden tussen de individuele participerende instituties.

Open-ended

Het einde van de onderhandelingen van 2020 betekent zeker niet het einde van de onderhandelingen tussen de EU en het VK op het vlak van hoger onderwijs en onderzoek. Zowel wat nu al is afgesproken met betrekking tot Horizon Europe als wat nog kan worden afgesproken over Erasmus+ in de toekomst – bv. bij een machtswissel na volgende verkiezingen – is nog onderhevig aan politieke evolutie. Het Brexit-akkoord is dan ook op een zeer expliciet open manier geschreven. Dit staat toe dat er in de toekomst nog aan kan worden verder geborduurd.

Meer weten?

Voor vragen kan u contact opnemen met:

- Mathijs Vandenbroucke, Beleidsmedewerker Europees Onderzoeks- en Innovatiebeleid, DOZA/EU-cel, tel. 09 264 7036, mathijs.vandenbroucke@ugent.be (H2020 en Horizon Europe). 

- Geneviève Cochez, Beleidsmedewerker, DOWA/Afdeling Internationalisering, tel. 09 264 70 16 genevieve.cochez@ugent.be (Erasmus Mobiliteit).

- Andries Verspeeten, Beleidsmedewerker, DOWA/Afdeling Internationalisering, tel. 09 264 7018 andries.verspeeten@ugent.be (Erasmus Projecten).