Een blik achter de schermen van het Coastal and Ocean Basin

foto: prof. Peter Troch, UGent (vergrote weergave)

foto: prof. Peter Troch, UGent

(02-07-2019) Het oogt als een grote waterbak met stormkracht, maar niets is minder waar. Het ‘COB’ in Greenbridge heeft sterke economische en maatschappelijke troeven.

Het Coastal and Ocean Basin bevindt zich in het wetenschapspark Greenbridge op de Campus Oostende van de UGent. Het maakt deel uit van het nieuwe Maritiem Onderzoekscentrum en is een initiatief van de UGent, in samenwerking met de KU Leuven en het Waterbouwkundig laboratorium van de Vlaamse overheid. De werken gingen in februari 2017 van start en vanaf midden 2020 zal het Coastal and Ocean Basin operationeel zijn. In hetzelfde complex komt naast kantoorruimte ook een sleeptank van 174 op 30 meter om scheepsmodellen te testen. 

Een schaarse golftank

foto: dr. Sara Vandamme, UGent
foto: dr. Sara Vandamme, UGent
De blikvanger waarvoor we gekomen zijn, is echter de golftank. Zie het als een groot betonnen waterbak (30m x 30m, 1,4m diep) waarin het mogelijk is om golven, stroming  en wind op te wekken. Peter Troch, professor in de kustwaterbouwkunde, legt ons uit dat deze multifunctionele golftank een grotere diepte heeft dan de klassieke ondiepe watertanks. “Hierdoor kunnen we tegelijk ook grotere golven maken. In Europa zijn er onvoldoende golftanks om aan de vraag van de bedrijven te voldoen. Zeker die met gemiddelde afmetingen zijn zeer schaars.”

Golven, getijden en wind nauwkeurig opwekken

De infrastructuur maakt onderzoek naar coastal & ocean engineering en naar offshore hernieuwbare energie mogelijk. Zo zullen de onderzoekers bijvoorbeeld testen kunnen uitvoeren op schaalmodellen van de constructies die zorgen voor de omzetting van golfenergie. Zijn ze bestand tegen golven, getijden en wind? “We bootsen de natuur in deze tank veel correcter na”, legt Peter Troch uit. “De schaalmodellen die we in de tank aan storm blootstellen, ondergaan een meer nauwkeurige storm”. Hij toont ons ook de manier waarop de onderzoekers stroming creëren. Onder de golftank zit een stromingstank met propellers die ervoor zorgen dat het water kan circuleren tussen de twee tanks. “We kunnen variëren met de richting van golven en stroming en dat is echt een uniek concept. Bovendien liggen de stromingssnelheden hoger dan gemiddeld.” Een goede storm bestaat echter niet enkel uit stroming. Via relatief eenvoudige windgeneratoren met propellers boven het wateroppervlak kan het ook binnen stevig waaien.

Afgestemd op de noden van bedrijven

Peter Troch

De schaal van de golftank zorgt ervoor dat de onderzoekers nauwkeurige modellen kunnen opbouwen. Om een idee te geven van wat de golftank aankan: de tank is uitgerust met een meetbrug en een rolbrug die tot acht ton kunnen dragen. Is dat ook spek naar de bek van de bedrijfswereld? Peter Troch: “Vlaamse bedrijven zullen gebruik kunnen maken van de verworven expertise en mogelijkheden van de golftank. De karakteristieken zijn heel specifiek afgestemd op de noden van de bedrijven in diverse vakgebieden. Denk maar aan de offshore industrie of bedrijven actief in de golfenergie en kustbescherming. Ook studiebureaus kunnen hun ontwerp hier valideren. Alle activiteiten op zee vergen immers een testomgeving, die we hier aanbieden. Diverse ondernemingen hebben reeds aangegeven dat ze labotijd zullen kopen en de golftank zullen inzetten voor hun industriële activiteiten.” Bedrijven zullen de onderzoeksinfrastructuur overigens ook kunnen combineren (sleeptank en golfbak).

Een golftank met maatschappelijke relevantie

Bedrijven die accuraat kunnen testen, een sterkere onderzoekspositie voor Vlaanderen op vlak van kustwaterbouwkunde en offshore engineering, kennisontwikkeling in Vlaanderen verankeren,… de voordelen van het Coastal and Ocean Basin liggen voor de hand. Peter Troch kadert echter ook de maatschappelijke relevantie. Klimaatverandering, een stijgende zeespiegel,… ook de kennis over die uitdagingen kan groeien dankzij de golftank. Ook andere duurzame kustwaterbouwkundige projecten (zoals Belgian Offshore Grid en Energy Island) hebben baat bij het gebruik van de golftank.

Exportproduct

Maar het Coastal and Ocean Basin profileert zich evengoed op Europees vlak. Peter Troch verwijst naar het Horizon 2020-project. “In Europa is een belangrijk potentieel aan golf- en getijdenenergie aanwezig. Overal wordt gewerkt aan de ontwikkeling van energieconvertoren. Voor Vlaanderen kan dit een belangrijk exportproduct worden. De golftank biedt een antwoord om de stap te kunnen zetten van een concept naar open water. Ik zie een ontluikende industrie, waarbij Vlaamse bedrijven nog diverse schakels van de waardeketen kunnen invullen.”

Coastal and Ocean Basin AHet Coastal and Ocean Basin kwam mee tot stand dankzij de financiering van de infrastructuur door het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen (FWO, voorheen Hercules Stichting), het Agentschap Ondernemen & Innoveren (VLAIO), het departement Mobiliteit en Openbare Werken, de UGent en KU Leuven.