VIB-UGent werkt aan antiviraal middel tegen coronavirus

(10-02-2020) Het laboratorium van professor Xavier Saelens (VIB-UGent) werkt aan een potentiële behandeling voor de infectie door het coronavirus. Het labo heeft heel wat expertise in de ontwikkeling van vaccins en virusremmers tegen respiratoire virussen.

Sinds de eerste uitbraak van het coronavirus (2019-nCoV) in China in december 2019 neemt het aantal bevestigde besmettingen snel toe en worden nu ook in andere delen van de wereld besmettingen gemeld. Wereldwijd werken wetenschappers met man en macht aan vaccins of geneesmiddelen tegen de respiratoire ziekte.

Het laboratorium van professor Xavier Saelens, dat deel uitmaakt van het VIB-UGent Centrum voor Medische Biotechnologie, ontwikkelde eerder al vernieuwende vaccins en virusremmers tegen het griepvirus en RSV, die nu al (of bijna) in klinische fase zijn.

Professor Saelens en zijn collega’s bestrijden niet alleen gevestigde maar ook nieuwe epidemische bedreigingen – een belangrijk aspect in de strategie van het VIB-UGent Centrum voor Medische Biotechnologie. Er werd meteen een nieuw onderzoek gestart om een virusremmer te ontwikkelen voor het nieuwe coronavirus. Het team van Xavier Saelens werd snel uitgebreid met extra medewerkers van het onderzoekscentrum en wordt bijgestaan met advies door VIB Discovery Sciences. In samenwerking met Dr. Barney Graham van NIAID en Dr. Jason McLellan, hoofddocent aan het College of Natural Sciences aan de Universiteit van Texas in Austin, boekt het laboratorium van Saelens aanzienlijke vooruitgang in de ontwikkeling van een antilichaam-gebaseerd medicijn tegen het nieuwe virus.

"Nu de crisis groter wordt, is het alle hens aan dek", zegt Xaxier Saelens. "Ons team weet hoe groot de behoefte is aan een oplossing en doet zijn uiterste best om zo snel mogelijk een beschermend middel te ontwikkelen dat de verspreiding van het coronavirus kan tegenhouden."
Bert Schepens, stafwetenschapper in de groep van Xavier Saelens, voegt toe: “Antilichamen zijn meestal uiterst effectief in het verdedigen van het lichaam tegen zeer specifieke virale indringers. Maar coronavirussen komen in verschillende vormen. Dit nieuwe coronavirus illustreert de noodzaak om antivirale antilichamen te ontwikkelen die een zeer breed scala van deze virussen kunnen aanpakken."

De wetenschappers kunnen een beroep doen op de expertise van Dr. McLellan op het gebied van structurele biologie en eiwittechnologie en op VIB’s uitgebreide expertise en knowhow op het gebied van antilichamen met een enkel-domein structuur.
Het team werkt aan een medicijn op basis van dergelijke kleine antilichamen om te voorkomen dat risicopatiënten besmet raken of om het virus te stoppen voor de ziekte zich manifesteert. Deze kleine antilichamen bieden een veelbelovende oplossing, aangezien ze mogelijk de virale infectie kunnen tegenhouden door te interfereren met virale eiwitten. Dit is een andere en complementaire benadering dan conventionele vaccins, die een immuunrespons opwekken in gezonde risicopatiënten.

"Als aanvulling op de uitermate belangrijke inspanningen van andere onderzoeksgroepen die zich richten op vaccins tegen het coronavirus, werken wij aan middelen op basis van antilichamen", zegt Xavier Saelens. "In tegenstelling tot vaccins biedt een antilichaam onmiddellijke bescherming, zonder dat een actieve immuunrespons vereist is, wat cruciaal kan zijn wanneer een globale epidemie dreigt. Zeker voor de meest kwetsbare personen, zoals ouderen, van wie het immuunsysteem niet altijd even goed reageert op vaccins, kan dit type medicijn belangrijk zijn. Bovendien zijn de ontwikkelingsprocessen van geneesmiddelen op basis van antilichamen zeer goed gekend."
Vlaams minister van Wetenschapsbeleid Hilde Crevits : “In Vlaanderen hebben we een sterke traditie in medisch onderzoek en ontwikkeling. Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie verricht belangrijk onderzoek naar toepassingen voor geneeskunde. De onderzoekers van VIB bereiden momenteel de preklinische testfase voor een behandeling tegen het nieuwe coronavirus voor. Hoewel de eerste resultaten veelbelovend zijn, is verder onderzoek via een goede samenwerking nodig. Het is positief dat Vlaanderen ook hier mee het voortouw neemt.”

Om de verdere ontwikkeling van het antiviraal middel door bedrijven mogelijk te maken heeft VIB een patentaanvraag ingediend.

Info

Prof. Xavier Saelens
Vakgroep Biochemie en Microbiologie
M 0468 26 57 46 - T 09 331 36 20
xavier.Saelens@ugent.vib.be

Lees meer artikels over: