Communicatieadvies voor de overheid in tijden van corona: "Probeer positief te communiceren"

(31-03-2020) Hoe houden we de coronamaatregelen vol? Om de bevolking te motiveren tot duurzame inspanningen formuleren UGent onderzoekers drie communicatieadviezen.

Tijdens deze coronacrisis nam de regering reeds belangrijke maatregelen om de verspreiding van het virus in te perken. De resultaten van het UGent onderzoek 'Hoe stel jij het in uw kot' zijn bemoedigend en tonen dat we de coronamaatregelen nauwgezet volgen. We zijn overtuigd van de noodzaak van de maatregelen en leven ze vrijwillig na. Toch geven virologen en andere wetenschappers aan dat we nog een lange weg te gaan hebben. Het is maar de vraag hoe lang onze motivatie om de maatregelen te volgen op het huidige hoge niveau zal blijven. Om de bevolking te motiveren tot duurzame inspanningen formuleert de onderzoeksgroep Ontwikkelingspsychologie, gespecialiseerd in motivatie, drie communicatieadviezen voor de overheid. 

Drie communicatieadviezen voor de overheid

  • Probeer aan de bevolking concreet uit te leggen wat wordt verwacht

De sociale afstand bewaren is hier een goed voorbeeld van. De overheid communiceerde duidelijk dat de wenselijke afstand 1,5 meter is. Veel winkeluitbaters plakken deze afstand dan ook op de grond af om burgers te helpen bij het toepassen van deze maatregel. Er kunnen nog meer concrete richtlijnen gegeven worden voor het wassen van handen (Hoeveel keer? Wanneer?) of het zich beperken tot essentiële verplaatsingen (Mag ik dagelijks winkelen om het hamsteren te vermijden of liever toch slechts twee keer per week? Draag ik dan beter een mondmasker of moeten we deze reserveren voor het verzorgend personeel?). Als we concreet weten wat nodig is, kunnen we ons gedrag ook aan deze verwachtingen aanpassen.

  • Leg de bevolking zo goed mogelijk uit wat de logica is achter deze maatregelen

Dit draagt bij tot een beter begrip en een grotere bereidheid om de maatregelen te volgen. Waarom is het bijvoorbeeld belangrijk om onze handen lang te wassen? Waarom mogen we wel in het park wandelen, maar niet op een bankje blijven zitten? Hoe kan zelfs een minimaal contact met buren voldoende zijn om het virus te verspreiden? Wat zou het effect zijn geweest indien we ons niet aan deze maatregelen houden? Beelden zijn hierbij vaak sprekender dan woorden. Flexibiliteit en voortschrijdend inzicht spelen hierbij een belangrijke rol.

"Regels die geen draagvlak hebben bij de bevolking voelen als een keurslijf aan. Indien ze toch worden doorgedrukt, zullen ze minder nageleefd worden." (Bart Soenens)

Bij het toelichten van de logica achter regels is het goed om in te spelen op de solidariteit, hulpvaardigheid, en verbinding in de bevolking. Dat zijn waarden die bijna iedereen belangrijk vindt en die een stevig fundament bieden voor motivatie van hoge kwaliteit. Als we dankzij ons gedrag risicogroepen kunnen helpen, dan motiveert dit ons sterker.

  • Probeer positief te communiceren en vertrouwen uit te stralen

Dit geloof in een goede uitkomst motiveert de bevolking om de maatregelen te blijven volhouden. Het optimisme en de vastberadenheid bij de overheid, wetenschappers en verzorgend personeel vandaag is een hart onder de riem voor de bevolking en patiënten. Positieve feedback doet wonderen. De bevolking zal volharden als ze horen dat velen de maatregelen goed opvolgen en deze opvolging ook effectief is om de toename in de curve af te vlakken. Maar ook wij, burgers, kunnen elkaar motiveren. We kunnen elkaars inspanningen bevestigen als we ons aan de maatregelen houden. Sommigen hebben nog schroom om bijvoorbeeld sociale afstand te bewaren. Een teken van dankbaarheid om dat te doen werkt altijd stimulerend, net als de applausacties voor de zorgverleners. 

Uitdaging voor overheid, wetenschappers en burgers

Deze crisis brengt talrijke uitdagingen met zich mee. De snelheid waarmee we die te boven komen zal in grote mate afhangen van onze zelfdiscipline. Motivatie is hiervoor noodzakelijk. Als de overheid, wetenschappers, maar ook de burgers onderling op een motiverende wijze met elkaar kunnen omgaan, dan draagt dit bij tot een duurzaam engagement.

Meer weten?

Meer informatie vind je op www.ugent.be/epg/coronastudie

Contact

Deze vragenlijst gaat uit van de onderzoeksgroep Ontwikkelingspsychologie van de faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen van de UGent