Earbuddy’s made by UGent: “Geen hoofdpijn na een dagje mondmasker”

(26-08-2020) Veel mensen vinden het pijnlijk om lang een mondmasker te dragen. Een onderzoeksteam van de UGent heeft een oplossing gevonden deze pijn: de “earbuddy”.

Het mondmasker mag dan wel bij het nieuwe normaal horen, maar als je het urenlang moet dragen, liggen hoofdpijn en andere ongemakken snel op de loer. Een onderzoeksteam van de Gentse universiteit heeft de oplossing gevonden: een “earbuddy” die een mondmasker een stuk comfortabeler maakt. Honderden werknemers in de zorg zijn intussen enthousiaste gebruikers geworden.

Een earbuddy is een hulpstukje – een soort van plastic haarspeld eigenlijk – om de elastiekjes van een mondmasker achteraan het hoofd te bevestigen. Hierdoor hoef je diezelfde elastiekjes niet meer over je oren te draperen. Je ontlast zo de druk op je oren en op je hoofd. Gehoorapparaatjes en earplugs komen niet meer in conflict met de elastiekjes. En je bril maakt minder kans om te beslaan. Allemaal pluspunten dus.

Als je googelt op “earbuddy's”, zal je zien dat er in de handel tal van modellen worden aangeboden, soms tegen een schandalig hoge prijs. Het model dat de vakgroep materialen, textiel en chemische proceskunde van de faculteit ingenieurswetenschappen en architectuur van UGent in de maand mei van dit jaar ontwikkelde, mogen we niettemin vrij uniek noemen: het gadget is simpel, zeer goedkoop te produceren, veilig in gebruik en goed steriliseerbaar. Voor een gedeelte is het bovendien een slim recyclingproduct.

Het begon met 5.000 face shields

Tijdens de lockdown hebben de mensen van de vakgroep alles behalve stil gezeten. “De beelden uit de zorg kwamen ook bij ons hard binnen”, zegt professor Ludwig Cardon, hoofddocent aan de genoemde faculteit en hoofd van de onderzoeksgroep CPMT (Centrum voor Polymeer en Materiaal Technologie). “Ik zag al snel dat wij een bijdrage konden leveren in het tekort aan beschermingsmateriaal. Zoals andere universiteiten beschikken wie hier in het Technologiepark over een FabLab. Dat is een laboratorium waar onderzoekers en studenten nieuwe modellen kunnen realiseren en uittesten. Ons eerste idee was met onze 3D-printers een band met clips te maken om face shields gemakkelijker op het hoofd te kunnen plaatsen en weer af te nemen. Ik zag echter al snel in dat de productie met 3D-printers veel te traag en te duur zou uitvallen. Eén van onze collega’s zei toen: we hebben in ons FabLab een lasersnijmachine, waarom die niet gebruiken?”.

Door kunststofplaten met deze snijmachine in het juiste formaat te versnijden en te voorzien van clips kon de vakgroep vanaf einde maart semi-automatisch zo’n 5.000 face shields produceren. Ze vonden gretig hun weg naar het UZ Gent en naar zorgdiensten en kinderdagverblijven van de stad Gent.

“Kunt u ons ook helpen?”

De mond-aan-mondreclame (als we die term hier mogen gebruiken) deed vlug haar werk. Het Algemeen Stedelijk Ziekenhuis in Aalst hing al snel bij professor Cardon aan de lijn: kunt u ons ook helpen?

“Eerst vroegen ze of we verbindingsstukjes voor beademingsmachines konden maken, daarna kwam de vraag om earbuddy’s. We zagen op internet filmpjes hoe je een earbuddy kunt produceren met een 3D-printer. Ook hier kwam ik al snel tot de vaststelling dat dit te traag en te duur zou zijn. Gelukkig hebben we onderzoeksprojecten lopen in verband met spuitgietmachines voor kunststof en matrijzenbouw. Daarmee zouden we snel een grote hoeveelheid eigen earbuddy’s kunnen spuitgieten. We hebben eerst zelf een ontwerp gemaakt en zochten een eenvoudig model dat nog niet bestond en dat veilig zou zijn. Het is uiteindelijk een bandje met aan weerszijden een visgraatvorm geworden. De visgraat biedt drie uitsparingen om de earbuddy te kunnen aanpassen aan de grootte van het hoofd en heeft nergens scherpe hoeken”.

 

 De Earbuddy verhoogt het draaggemak van een mondmasker

De eigen pipetdoosjes gerecycled

Daarna kon de vakgroep op één week tijd op basis van een 3D-print een stalen matrijs laten maken waarmee de spuitgietmachine snel een grote hoeveelheid earbuddy’s zou kunnen produceren. Tijdens die week moest er nog een belangrijke stap worden gezet: de keuze van het materiaal.

Ludwig Cardon: “Dat materiaal moest voor ons absoluut steriliseerbaar, stevig, niet poreus en veilig zijn. Al brainstormend zijn we dan tot een dubbele én voordelige keuze gekomen. We hebben eerst en vooral de gebruikte pipetdoosjes uit de laboratoria van het Technologiepark gerecycled. Deze doosjes zijn gemaakt van polypropyleen. Ze mogen in het lab maar één keer gebruikt worden en dat zorgt voor veel afval – maar dan wel afval die nog heel zuiver is. We hebben ze nu kunnen omsmelten tot stevige, blauwe earbuddy’s. En meteen een berg eigen afval hergebruikt”.

Daarnaast had de vakgroep nog een voorraad polyethyleen liggen die in november 2019 aan de onderzoekers geschonken was door een bedrijf dat het materiaal niet meer nodig had. “Ook die kunststof konden we nu prima gebruiken. Polyethyleen heeft het voordeel dat het buigzamer is dan prolypropyleen. Midden mei konden we beginnen spuiten met de matrijs en de spuitgietmachine. Dat was even spannend, maar ik zag meteen: het werkt!”

“Minder hoofdpijn”

De machine heeft op een tiental dagen zo’n 20.000 earbuddy’s geproduceerd, ongeveer voor de helft blauwe (polypropyleen) en voor de helft witte (polyethyleen). Daarna moest ze terug ter beschikking staan van de oorspronkelijke onderzoekers.

“Van bij het begin stond het voor ons vast dat we onze productie uitsluitend ter beschikking moesten stellen van de professionals in de zorgsector”, zegt Ludwig Cardon. “We hebben contact genomen met het ASZ van Aalst, het UZ Gent en de stad Gent en zij hebben dankbaar gebruik gemaakt van ons aanbod. Het nieuws sijpelde echter snel door naar andere professionals. Na enkele dagen kreeg ik al een vraag van de thuisverpleegkundige die bij mijn moeder over de vloer komt. Ook zij vroeg om zo’n wonderlijke earbuddy”.

De reacties die de professor van gebruikers kreeg, waren unaniem positief: “De earbuddy is heel eenvoudig in gebruik”, “Je belast je oren niet”, “Ik heb geen hoofdpijn meer als ik een dag lang met een mondmasker heb moeten werken”, “Ik kan beter ademen”, “Mijn bril beslaat niet meer, nu ik het mondmasker niet meer over mijn oren moet leggen”…

 

En nu?

De vakgroep heeft vandaag nog een voorraadje earbuddy’s over. Ludwig Cardon: “Dat willen we in beperkte hoeveelheden beschikbaar stellen aan professionals in de zorgsector die daarvoor bij ons een aanvraag indienen. Verkopen doen we momenteel niet. Maar als er veel vraag zou komen, kunnen we overwegen een spin-off op te richten met de bedoeling onze earbuddy’s ruim te produceren en ook aan de gewone burger aan te bieden tegen een zeer redelijke prijs. Daarbij willen we zeker in onze recycleerkringloop blijven. We kunnen dan overwegen om ander zuiver polyethyleen uit de industrie of de handel te hergebruiken. Het komt er dan op aan een goede afvalstroom in werking te stellen”.

Wordt zonder twijfel vervolgd.

 Professionals uit de zorgsector kunnen een aanvraag indienen via het mailadres Ook vrijwillige steunbijdragen zijn zeer welkom.