Er zijn grenzen… Maar waar liggen ze precies?

(21-10-2019) We mogen toch nog eens lachen zeker. Of flirten. Of ons gedacht zeggen. Natuurlijk, maar er zijn wél grenzen.

Daar wijzen de affiches in alle UGent-locaties ons sinds kort op. Wat zit daar achter? Vicerector Mieke Van Herreweghe, vertrouwenspersoon Lore Vermeulen en Djahid Benafla, psychologiestudent en Event Manager bij het Faculteiten Konvent, geven opheldering.

 

Affiches en een video wijzen ons erop dat er effectief grenzen zijn. Was daar nood aan binnen de UGent?

Mieke: “Met de hele #MeToo-beweging is grensoverschrijdend gedrag niet weg te branden uit de media. Maar het thema zit wel nog heel erg in de sfeer van taboes en clichés. Die willen we met deze campagne doorbreken.”

Lore: “Aan de UGent is er een uitgebreide hulpverlening: studentenpsychologen, studentenartsen, ombudspersonen … Alleen zit die erg versnipperd. Trustpunt is voortaan hét aanspreekpunt voor wie met grensoverschrijdend gedrag geconfronteerd wordt binnen UGent context. Die extra dienstverlening willen we bekendmaken bij de studenten.

Harde en persoonlijke grenzen

Lore.jpgWe begeven ons wel op glad ijs, want wanneer gaat iets over de grens?

Lore: “Over strafbare feiten zoals aanranding van de eerbaarheid, verkrachting of racisme bestaat er natuurlijk geen discussie. Dan wordt er namelijk een harde grens overschreden die door de wetgeving wordt bepaald. Veel subtieler zijn ieders individuele grenzen. Die hangen immers af van iemands opvoeding, cultuur, wat hij of zij in het verleden heeft meegemaakt … Maar vaak kennen we iemands achtergrond niet. Dus soms worden grenzen onbewust overschreden.”

Mieke: “Door grenzen af te tasten en ze te verleggen, leren we elkaar beter kennen. Laat ons dat dus vooral blijven doen. Maar dat betekent natuurlijk niet dat zomaar alles gepermitteerd is. Meer nog: ga je over de schreef, dan kan dat erg kwetsend overkomen en een aantasting zijn van iemands waardigheid. Dat willen we met deze communicatie duidelijk maken.”

“Soms worden grenzen onbewust overschreden” – Lore

 

 

Welk grensoverschrijdend gedrag komt er bij studenten vooral voor?

Mieke: “Net zoals in elke grote organisatie krijgen we met alle mogelijke vormen van grensoverschrijdend gedrag te maken. Spontaan denk je misschien meteen aan seksueel getinte opmerkingen en handelingen, maar dat is slechts de minderheid. Veel vaker gaat het om verbale agressie: seksistische of bijna-seksistische opmerkingen, uitlatingen met een racistische ondertoon, pesterijen …”

Djahid: “Zo belanden bij de studentenraad wel eens klachten van studenten over docenten. Bijvoorbeeld als een specifieke uitspraak hard is aangekomen, maar niemand er tijdens de les durfde op te reageren. De hiërarchische verhouding maakt het allemaal nog veel lastiger.”

Kwaadspreken op Facebook

Djahid_FK.jpgGrensoverschrijdend gedrag is toch niet altijd zo zichtbaar, denk maar aan cyberpesten?

Lore: “We kregen inderdaad al meldingen van ongepaste posts over lesgevers of medestudenten in Whatsapp- of besloten Facebook-groepen. We hebben aan de UGent een gedragscode rond grensoverschrijdend gedrag, maar misschien moet er een meer specifieke ethische code komen over socialmediagebruik binnen de UGent-context".

Djahid: “De meeste van die besloten groepen worden aangemaakt door de studentenraad of verenigingen gelinkt aan de faculteit of een specifieke opleiding. Dus stel dat er gedragsregels zouden zijn, dan zouden zij zeker mee een oogje in het zeil kunnen houden.”

Luisterend oor

Stel: ik klop aan bij Trustpunt. Waaraan kan ik me verwachten?

Lore: “Eerst en vooral neemt een vertrouwenspersoon uitgebreid de tijd om te luisteren, discreet en neutraal. Vervolgens bekijken we wat jouw verwachtingen zijn: welke vervolgstappen zijn er mogelijk en sta je hiervoor open? Misschien wil je advies over hoe je het gedrag kan aankaarten bij de andere betrokkenen. Of kan bemiddeling een oplossing bieden. Of wil je vooral leren hoe je zelf beter je grenzen stelt.

Soms stellen we een doorverwijzing voor: naar een studentenpsycholoog, Unia, het Zorgcentrum na Seksueel Geweld van het UZ Gent … Maar vaak heb je genoeg aan een luisterend oor. Ook dat respecteren we.”

Respect als uitgangspunt

Wat kan je doen als getuige van grensoverschrijdend gedrag?

Lore: “Je kan ingrijpen op het moment zelf, bijvoorbeeld, of het voorval op een rustiger moment aankaarten bij de betrokkenen. Of je kan er een derde bij betrekken: een lesgever, de ombudspersoon, de opleidingsvoorzitter, enz. of je schakelt Trustpunt in wanneer dat niet kan of wanneer je er samen niet uitraakt. Binnenkort starten we bij Trustpunt trouwens voor studenten met een zogeheten ‘active bystander’-training. Daarin leren we een aantal technieken aan om te reageren op grensoverschrijdend gedrag.”

Djahid: “Als getuige was ik ook al klankbord voor de persoon die over de schreef is gegaan. Die voelt zich vaak even ongemakkelijk of worstelt met schuldgevoelens, omdat het helemaal niet de bedoeling was om de andere te kwetsen.”

Lopen we niet het risico om een verklikkersmentaliteit te stimuleren?

Mieke: “Integendeel, we willen net de goede relaties tussen mensen herstellen. Het uitgangspunt moet zijn: ga respectvol met de anderen om en heb er vertrouwen in dat anderen respect hebben voor jou. En wordt er toch een grens overschreden, probeer er dan in alle rust over te praten.”

“Geen verklikkersmentaliteit, maar de goede relaties tussen mensen herstellen” - Mieke

Voelsprieten in de faculteiten

Hoe gaan andere universiteiten om met grensoverschrijdend gedrag?

Lore: “Sommige universiteiten experimenteren met zogeheten studentenantennes: een netwerk van studenten als eerste aanspreekpunt binnen de faculteiten. Ook wij onderzoeken hoe studenten kunnen participeren om grensoverschrijdend gedrag aan te pakken en te voorkomen.”

Djahid: “Dat zou een aparte functie kunnen zijn binnen de studentenraad. Of zelfs binnen de studentenverenigingen, want die zijn echt laagdrempelig. In elk geval zou het goed zijn mochten we hier als student aan kunnen meewerken. We zijn vragende partij!”

 

UGE illustratie pesten_blauw.pngWil je meer weten over de werking van Trustpunt?

Je leest er alles over op: www.ugent.be/erzijngrenzen