UGent richt 'activerende leslokalen' in

(06-06-2019) Snel overschakelen van hoorcollege naar groepswerk? Studenten oefeningen laten maken op beschrijfbare wanden? Oplossingen draadloos delen en projecteren? Dat kan in een activerende onderwijsleeromgeving. De UGent verbouwt daarom zes leslokalen.

Activerend onderwijs verhoogt de betrokkenheid van studenten. Hoe? Door meer interactie tussen lesgevers en studenten, door meer inbreng van studenten tijdens de les, door meer groepswerk en dus meer overleg en discussie tussen studenten onderling. Op Campus Ufo, Campus Dunant en Campus Ledeganck krijgen zes leslokalen de nodige ICT en inrichting die deze interactie student-student en lesgever-student stimuleren. De lokalen op Campus Ledeganck zijn als eerste voorzien, tegen het tweede semester van academiejaar 2019-2020. De andere lokalen worden vervat in de tijdslijn van de renovatieprojecten op de vermelde sites.

Gemotiveerde studenten

Activerende onderwijsinfrastructuur blijkt een positieve impact te hebben op studenten: volgens onderzoek verhoogt het de motivatie en tevredenheid bij studenten, moedigt het samenwerking aan, kan het zelfs de slaagpercentages verbeteren en zorgen voor hogere examencijfers. Daarom investeert de UGent graag in activerende leslokalen. Inspiratie haalde ze in Amerikaanse universiteiten als Yale University en The University of British Columbia, en dichter bij huis de Universiteit Maastricht en de Technische Universiteit Delft.

Activerende leslokalen aan de UGent

“De UGent richt zes UGent-lokalen in als activerende leslokalen: drie in Campus Ufo (Technicum), twee in Campus Ledeganck en één in Campus Dunant”, zegt Els Welvaert, projectleider bij de Directie Gebouwen en Facilitair Beheer. Zelf begeleidt ze de grootste werf in het Technicum. Daar worden twee kleinere leslokalen ‘activerend gerenoveerd’ en twee andere leslokalen worden samengesmolten tot één activerend leslokaal.

“In overleg met professor Schellens (de opdrachthouder activerend leren) willen we zowel goedkopere als duurdere oplossingen uittesten. Later kunnen docenten de infrastructuur evalueren. Wie weet blijkt dan dat we met kleine ingrepen ook heel wat kunnen bereiken.” In elk geval staan twee elementen altijd centraal: flexibele meubels waarmee je in een handomdraai van lesopstelling verandert en ICT waarmee studenten en docenten snel draadloos communiceren.

Flexibiliteit voorop

“Als je studenten actief wil betrekken in de les of interactie tussen studenten wil bevorderen, dan heb je een lokaal nodig dat zich daar vlot aan aanpast”, bevestigt Jasper De Cnuydt van het ACTIVO-team (directie Onderwijsaangelegenheden). Collega Astrid Vermeersch vult aan: “Een klassiek auditorium dwingt je bijna in het keurslijf van een plenair hoorcollege. Je kunt er niet even naar het midden van de rij wandelen om een groepsoverleg tussen studenten mee te volgen. Dat kan dus dynamischer.”

Activerende leslokalen verdelen de grotere ruimtes en auditoria in verschillende plateaus met makkelijk verrolbare tafeltjes. Naast het projectiescherm vooraan zijn er andere projectieschermen voorzien zodat de les vanuit elke hoek van het lokaal perfect te volgen is. “Zo switch je snel van een hoorcollege naar een groepsdiscussie per plateau tot een groepswerk in kleine teams”, licht Jasper De Cnuydt toe.

ICT en interactie

Met nieuwe technologieën geef je activerend lesgeven extra cachet. “Via interactieve quiz- en votingsystemen via stembakjes of smartphone, beantwoorden studenten (in stilte) vragen of nemen ze een stelling in tijdens een hoorcollege”, illustreert Jasper De Cnuydt. Maar je kan verder gaan dan die individuele, ‘stille’ interactie en studenten in groep laten werken: “Studenten kunnen hun oplossingen of obstakels bij oefeningen voorleggen aan de docent of medestudenten. Dat kan snel en makkelijk door het beeld van hun laptop, tablet of telefoon draadloos te delen met een centraal presentatiescherm. De UGent investeert in clickshare- en draadloze cloudsystemen. Het gesukkel met kabels is dus verleden tijd.”

Technicum als ideale testcase

Beide principes – flexibele infrastructuur en state of the art technologie – worden dus toegepast in het Technicum, een ideale testplek. Immers: de locatie is erg centraal, en studenten van verschillende faculteiten krijgen er les. Twee kleinere leslokalen in Technicum krijgen flexibele meubels – de minimumvereiste – en de lesbanken zijn kleiner om ze makkelijker te combineren. Eén kleiner leslokaal krijgt rondom rond beschrijfbare wanden waarop studenten oefeningen kunnen maken. Een extra investering in meer pc-schermen is dan niet nodig. Het andere kleine leslokaal krijgt een clickshare-, voting- én cloudsysteem

Het grootste leslokaal wordt het meest ingrijpend gerenoveerd: met drie plateaus en per plateau telkens tafels voor zes studenten met voldoende projectieschermen. “We boeten een beetje aan capaciteit in: de kleinere lokalen tellen elf plaatsen minder, het grote leslokaal gaat van 98 plaatsen naar 61 plaatsen,” legt Els Welvaert uit. “Maar wat je inboet aan plaats, verdien je terug aan betrokkenheid.” Gedurende het academiejaar 2021-2022 testen lesgevers de nieuwe lokalen uit.

Internationaal college

De UGent maakt het voortaan ook mogelijk om de muren van een leslokaal virtueel open te breken. Multilocatieleren heet dat dan: studenten op verschillende locaties binnen of zelfs buiten de UGent aan dezelfde les laten deelnemen. “Zo volgden Vlaamse studenten voor het vak Onderwijstechnologie van professor Tammy Schellens samen een aantal lessen met Finse studenten, elk in hun eigen land”, haalt Jasper De Cnuydt als voorbeeld aan. “Studenten volgden niet louter passief de les in het buitenland mee via teleconferencing, ze namen virtueel actief deel aan groepswerk met buitenlandse studenten en stelden de buitenlandse prof vragen. Multilocatieleren kan ook zieke studenten helpen die niet fysiek in de les kunnen zijn.”

Dromen van discussies op de gang

Jasper De Cnuydt droomt, met de rest van het ACTIVO-team, ook van activerende leerruimtes buiten de leslokalen: “Willen we studenten meer in groep laten werken en discussie stimuleren, dan moeten ze daar ook de nodige plaats voor krijgen. Is het in de bib verplicht stil, dan is het in de studentenrestaurants weer te rumoerig.” De UGent hoeft daarvoor niet in extra ruimtes te investeren. Met een lege hoek in de gang of een holle ruimte onder een trap, ronde tafels, rollende stoelen, sterke wifi creëer je makkelijk de perfecte overlegplek.