De kick-off “Externe Blik” – hoe verhogen het werkveld en alumni de opleidingskwaliteit?

(06-11-2020) Op 22/10 vond de “Externe Blik” plaats, een online sessie over de onmisbare rol van externe stakeholders in onderwijskwaliteitszorg.

Duizenden studenten passeren door de gangen van de UGent. Om ervoor te zorgen dat de opleidingen die tot hun diploma’s leiden blijven beantwoorden aan internationale kwaliteitsstandaarden, bouwt de UGent sinds een aantal jaren gefaseerd aan een eigen kwaliteitszorgkader, de zogeheten Eigen Regie 2.0. Opleidingen zijn er sterk bij gebaat om hun onderwijsbeleid regelmatig af te toetsen bij het werkveld, alumni en andere externe stakeholders, zoals bv. internationale peers. Deze kennis- en perspectiefuitwisseling – de externe blik - vormt een belangrijk onderdeel van de Eigen Regie 2.0. Het kick-off event van 22 oktober bood een antwoord op de vraag hoe opleidingen deze externe blik kunnen concretiseren.

Everybody’s Business

Als eerste aan het woord was Lucien Bollaert, internationaal expert (onderwijs)kwaliteitszorg en sinds kort lid van het Onderwijskwaliteitsbureau van de UGent. Bollaert kaderde de rol van externen in de Eigen Regie 2.0 in een breder verhaal van visie op kwaliteit. Zo wees hij op de nieuwe invulling van het begrip ‘kwaliteit’ dat – in tegenstelling tot vroeger – als een dynamisch en veranderlijk concept wordt beschouwd, waarbij de noden van stakeholders een essentieel startpunt vormen. Kwaliteit is heden everybody’s business. Ook gaf hij duiding hij het begrip ‘kwaliteitscultuur’ aan de hand van recent onderzoek op vlak van kwaliteitszorg (in hoger onderwijs) dat een aantal aspecten zoals de leiderschapskwaliteiten van opleidingsverantwoordelijken en de waardering voor onderwijs, maar zeker ook peer involvement kunnen worden beschouwd als cruciale bouwstenen van een kwaliteitscultuur.

UGent-Kader & Inspiratiekaarten

Prof. dr. Ilse De Bourdeaudhuij, directeur Onderwijsaangelegenheden, lichtte toe hoe de externe blik structureel verankerd zit in de Eigen Regie 2.0 via onder meer de universiteitsbrede onderwijsdoelstellingen en de opleidingsspecifieke doelstellingen in de onderwijsmonitor. Bij de concrete uitwerking van de Eigen Regie 2.0 ontwikkelde het Team Kwaliteitszorg (DOWA) een aantal tools waarmee opleidingscommissies concreet aan de slag kunnen gaan. Het gaat hierbij onder andere om een set van inspiratiekaarten, die werden voorgesteld door dr. Janis Vanacker. Deze kaarten bieden een overzicht van mogelijke acties die een opleiding kan opzetten om externen te betrekken bij haar onderwijsbeleid en -kwaliteitszorg.

Praktijkvoorbeelden  

Sprekers uit drie heel verschillende UGent-opleidingen illustreerden hoe kennis- en perspectiefuitwisseling  structureel is ingebed in de werking van hun opleiding. Hun getuigenis zorgde meteen voor de vertaalslag van de theorie naar de praktijk.

MaStat Day 

Prof. dr. Jan De Neve, verbonden aan de vakgroep Data-Analyse (faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen), sprak over de Master of Statistical Data Analysis Day – MaStat Day voor de ingewijden. Dit initiatief brengt masterstudenten, alumni, werkveldvertegenwoordigers en academische peers samen. Enkele masterstudenten mogen er hun masterproef voorstellen, er volgen keynote speeches en er is een netwerkevent.  Voorafgaand wordt zowel aan de werkveldvertegenwoordigers als aan de peers gevraagd om een beknopte vragenlijst in te vullen.

Dit heeft tot doel de opleiding te toetsen aan (de noden van) het werkveld. Deze vragen vormen de leidraad voor informele gesprekken tussen de aanwezige externen en leden van de opleidingscommissie. Kortom, met MaStat Day realiseert de opleiding verschillende doelstellingen in één klap: ze plaatst lopend masteronderzoek in de kijker, ze vergroot de visibiliteit van het werkveld en ze verzamelt op een efficiënte en methodische manier waardevolle input over de opleiding.

Resonantieraad 

Prof. dr. Paul Gemmel, voorzitter van de opleidingscommissie Management en Beleid van de Gezondheidszorg (faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen), gaf tekst en uitleg bij de werking van de Resonantieraad. Die raad bestaat uit vertegenwoordigers van de verschillende overheden, consultancy bedrijven, directeurs en/of leden uit directiecomités van organisaties in de zorgsector, van koepelorganisaties, en brengt gericht advies uit bij grote en kleine vraagstukken, zoals het herbekijken van het instroomprofiel, de finaliteit van de opleiding, of het mogelijke tekort aan masterproefonderwerpen door stijgende studentenaantallen. Daarnaast is de resonantieraad het forum bij uitstek om aan internationale benchmarking te doen.

Dat de externe blik een win-winsituatie kan opleveren, blijkt concreet uit het voorbeeld van de masterproefonderwerpen, waarbij in samenspraak met het werkveld onderwerpen worden uitgewerkt die voor beide partijen interessant zijn. Deze manier van werken laat immers toe dat het werkveld systematisch een beroep kan doen op academische expertise terwijl de opleiding blijvend kan rekenen op de deskundigheid uit het werkveld.

Career Days met Alumni Speeddates

De laatste getuigenis werd gebracht door prof. dr. Bart Van de Putte, voorzitter van de opleidingscommissie Sociologie (faculteit Politieke en Sociale wetenschappen). Sociologie is een sterk onderzoeksgerichte opleiding met een zeer diverse uitstroom naar de arbeidsmarkt. Maar studenten worstelen soms wat met de onduidelijkheid van het jobprofiel waarmee ze op de arbeidsmarkt terechtkomen. Om hieraan tegemoet te komen, riep de faculteit Career Days in het leven die o.a. bestaan uit speeddates met alumni. Tijdens de speeddates worden bijna-afgestudeerde studenten in contact gebracht met een groep recente alumni die 2-5 jaar afgestudeerd zijn. Zo kunnen zij met een ervaringsdeskundige de realiteit van de opleiding bespreken en horen hoe het leven eruit kan zien na de proclamatie.

Voorafgaand aan de speeddates nodigen de opleidingsverantwoordelijken de groep deelnemende alumni uit voor een businesslunch. Deze lunch biedt een goede gelegenheid om informeel van gedachten te wisselen over de opleiding. Voor de opleiding heeft dit initiatief op verschillende vlakken zijn vruchten afgeworpen: voor studenten is het contact met alumni een belangrijke toetssteen van de focus die de opleiding legt; voor de opleiding kan het aanzetten tot kleine en middelgrote programmahervormingen.

Wil jij geïnspireerd worden over hoe je de externe blik kan betrekken in de kwaliteitszorg van jouw opleiding? Je vindt alle informatie (inclusief de Inspiratiekaarten) in de onderwijstip over de verankering van de externe blik.