Klimaatverandering bedreigt ook de voedingswaarde van ons voedsel

Genoeg calorieën is niet genoeg

Wereldwijd krijgen meer dan twee miljard mensen te weinig essentiële vitamines en mineralen binnen. Dat probleem staat bekend als “verborgen honger”: mensen eten wel voldoende calorieën, maar krijgen niet altijd alle voedingsstoffen binnen die nodig zijn voor een gezond leven.

Voor heel veel mensen vormen gewassen zoals rijst, tarwe, maïs, aardappel en cassave de basis van hun dagelijkse voeding. Die gewassen leveren energie, maar bevatten vaak onvoldoende vitamines en mineralen om tekorten te voorkomen. Bovendien tonen verschillende studies aan dat de klimaatverandering de voedingswaarde van belangrijke voedselgewassen verder doet dalen. 

Drie uitdagingen tegelijk aanpakken

In de Nature-publicatie bekijken professor Dominique Van Der Straeten (UGent) en internationale collega’s hoe wetenschap kan helpen om gewassen voedzamer te maken én ze beter bestand te maken tegen o.a. droogte, hitte en verzilting. Ook Dr. Da Cao van het laboratorium voor Functionele Plantenbiologieemeritus en emeritus  professor Marc Van Montagu, pionier in de plantenbiotechnologie, zijn co-auteur van de studie.

De onderzoekers benadrukken dat de landbouw van de toekomst drie uitdagingen tegelijk moet aanpakken: voldoende voedsel produceren, de voedingswaarde van gewassen verhogen en gewassen weerbaarder maken in een veranderend klimaat.

Gewassen moeten hogere opbrengsten combineren met een betere voedingswaarde en een grotere weerbaarheid tegen droogte, hitte en andere gevolgen van klimaatverandering. (Prof. Van Der Straeten)

De oplossing zal een combinatie van technieken zijn

De onderzoekers bekijken onder meer hoe nieuwe genetische technieken, zoals CRISPR, kunnen bijdragen aan gewassen met meer vitamines en mineralen. Zulke technieken maken het mogelijk om heel gericht eigenschappen van planten te verbeteren. 

Volgens de auteurs zullen ze een belangrijke rol spelen in de strijd tegen ondervoeding, maar vormen ze geen wondermiddel. Ook klassieke veredeling en andere biotechnologische methoden blijven absoluut nodig.

De grootste vooruitgang zal niet komen uit één enkele techniek, maar uit een combinatie van verschillende wetenschappelijke benaderingen, afgestemd op het gewas en de lokale omstandigheden.

UGent-expertise internationaal aan de top

De publicatie bouwt voort op jarenlang onderzoek aan de UGent naar de voedingskwaliteit van gewassen. UGent behoort internationaal tot de pioniers op het vlak van vitamineverrijking van voedselgewassen. 

De experts in Nature vragen aandacht voor een vaak onderschat probleem. Terwijl de wereldbevolking groeit en het klimaat verandert, wordt het steeds belangrijker om ervoor te zorgen dat voedsel niet alleen voldoende calorieën bevat, maar ook alle voedingsstoffen die mensen nodig hebben om gezond te blijven. 

Meer weten? 

• Lees de publicatie in Nature: Genetic technologies to enhance crop nutritional value under climate change (Nature, 2026)
• Lees alles over verborgen honger in dit artikel in Durf Denken dat we schreven toen prof. Van Der Straeten AAAS-fellow werd.