“Onze opleiding bouwt aan de processen achter de circulaire economie”

(27-09-2019) Sinds dit academiejaar kunnen studenten aan de UGent Campus Kortrijk de opleiding circulaire bioprocestechnologie volgen. De nood bij bedrijven is hoog.

In de opleiding Circulaire bioprocestechnologie leren studenten hoe ze nieuwe biogebaseerde processen kunnen ontwikkelen die ze bijvoorbeeld toepassen bij de productie van gezonde voeding, duurzame chemicaliën en materialen, en biobrandstoffen. De vraag naar industrieel ingenieurs met kennis van nieuwe biogebaseerde processen is groot. “Wanneer kan ik de eerste aanwerven?”, vroegen de bedrijven die de UGent over de nieuwe opleiding circulaire bioprocestechnologie informeerde.

De opleiding Circulaire bioprocestechnologie is een opleiding die enkel aan de Campus Kortrijk van de UGent terug te vinden is. Ze brengt expertises samen uit de opleidingen chemie, biochemie en milieukunde om in te spelen op trends die in Europa en Vlaanderen duidelijk zichtbaar zijn, zegt Ann Dumoulin, hoogleraar aan de vakgroep ‘Groene chemie en technologie’ en coördinator van de neiuwe opleiding. “Europa wil heel sterk inzetten op de circulaire economie”, vertelt ze. “Dat betekent hernieuwbare materialen gebruiken als startmateriaal en daarvoor moeten productieprocessen ontwikkeld of aangepast worden. Tijdens die productieprocessen bekijken we hoe je zo weinig mogelijk water en energie verbruikt, zo weinig mogelijk afval produceert en hoe je het geproduceerde afval kan opwaarderen.”

Voedingsprocestechnologie en groene technologie

Binnen de opleiding voorziet de UGent een traject rond voedingsprocestechnologie, de voedingsprocessen, tot en met verpakkingstechnologie, en een traject rond groene technologie gericht op het ruimer geheel van industriële toepassingen waarin duurzame materialen, recyclage, (op)zuivering en hergebruik een belangrijke plaats innemen.

Een praktijkvoorbeeld: de aardappel

Ann Dumoulin verduidelijkt dit met een typisch Belgisch voorbeeld waarin beide trajecten aan bod komen: de aardappel en de verwerking ervan.

Al bij de eerste stap, het wassen van gerooide aardappelen, kan je circulair denken. “Water is een heel kostbaar goed. Dat kunnen we opzuiveren, idealiter tot drinkwaterkwaliteit. Daarna kan je het blijven gebruiken in de onderneming. Zuiver je het op tot een lagere kwaliteit dan blijft het herbruikbaar in de landbouw.”

De opleiding Circulaire bioprocestechnologie wil inspelen op die eerste stap, maar ook verderop in de keten ingrijpen. Ze wil ook werken aan technologie die het mogelijk maakt om bioplastics te maken. “Het afval dat ontstaat bij het schillen, kan daarvoor nuttig zijn”, zegt Dumoulin. “We zullen werken aan technieken die basisstoffen omzetten naar bioplastics waarmee je aardappelen kan verpakken. Daar stopt het echter niet. Aardappelen versnijden, blancheren, koelen, drogen, bakken, … deze voedingsprocessen worden geautomatiseerd en ook de lucht wordt gezuiverd. Net als bij de andere stappen is het belangrijk om deze processen microbiologisch en chemisch te controleren.”

Dumoulin denkt voor de aardappelen ook aan bioprocessen voor het verwerken van het loof. In het loof zit een stof die kanker afremt. Via extractie kan dat een basisstof voor de farmaceutische sector worden. Wat rest, kan via vergisting bio-energie worden. “Zo sluiten we heel wat cirkels, vermijden we afval en dragen we bij aan een beter klimaat.”

Grote nood bij bedrijven

Met hun kennis van deze processen kunnen de afgestudeerde industrieel ingenieurs later terecht in de voedings-, chemische, energie- en bioprocestechnologiesector. De UGent bevroeg ruim 50 bedrijven over de opleiding een kreeg positieve reacties. “De eerste vraag die we kregen was: ‘wanneer kan ik de eerste aanwerven?’”, zegt Ann Dumoulin. “De behoefte is groot, we spelen echt in op een reële evolutie en op een duidelijke nood bij de bedrijven.”

Ann Dumoulin preciseert dat de rol van geïnteresseerde bedrijven verder gaat dan het in 2022 aanwerven van de eerste afgestudeerde industrieel ingenieurs in deze opleiding. Geïnteresseerde bedrijven kunnen meedenken over de invulling van de opleiding, werken samen met de UGent aan onderzoek op de Campus Kortrijk en verlenen hun steun in de vorm van stages of masterproeven. “In onze master zit een stage in het bedrijfsleven en verder kunnen studenten voor hun masterproef samenwerken met bedrijven.”

VEG-i-TEC

Gebouw VEG-i-TECOp termijn zal op de Campus Kortrijk van de UGent de proeftuin VEG-i-TEC de deuren openen. VEG-i-TEC, waarvoor binnenkort de eerste steenlegging plaatsvindt, richt zich op de groente- en aardappelverwerkende bedrijven die hun productieprocessen willen innoveren en optimaliseren. “VEG-i-TEC zal naast de groentenverwerkende processen ook aandacht hebben voor het opzuiveren van water en het valoriseren van restproducten van voeding. Het zal zich op basis van het onderzoek dat wij hier voeren sterk richten  naar groenteverwerkers, terwijl onze studenten testen kunnen doen op de pilootinstallaties in VEG-i-TEC. Het wordt een enorme meerwaarde voor de opleiding Circulaire bioprocestechnologie”, besluit Ann Dumoulin.

Op zoek naar meer informatie over mogelijke samenwerking? Neem contact op met Green Technology@Campus Kortrijk of met VEG-i-TEC

Meer info