Palliatieve thuiszorg bij chronisch longlijden leidt tot meer patiëntgerichte zorg en lagere kosten

(26-06-2020) In België worden patiënten met chronisch longlijden weinig en laat doorverwezen naar palliatieve thuiszorg, terwijl doorverwijzing de kans op patiënt- en comfortgerichte zorg in de laatste levensmaand verhoogt. De medische kost is ook lager.

Wetenschapper Charlotte Scheerens en collega’s van de Onderzoeksgroep Zorg rond het Levenseinde (UGent en VUB) analyseerden de link tussen palliatieve thuiszorg en medische zorg(kosten) in de laatste levensmaand van personen met chronisch obstructief longlijden (COPD) die overleden in België in de periode 2010-2015. Dit gebeurde door de groep die palliatieve thuiszorg kreeg te vergelijken met de groep die geen thuiszorg kreeg.

De data werden verzameld in samenwerking met het InterMutualistisch Agentschap en StatBel. 

De resultaten, die recent verschenen in het vaktijdschrift European Respiratory Journal, tonen dat van alle 58.527 personen die overleden met COPD, slechts 1.107 (3%) doorverwezen werden naar palliatieve thuiszorg, en 644 (1%) van hen vóór de laatste levensmaand. 

Dr. Charlotte Scheerens: “De groep die palliatieve thuiszorg kreeg had minder risico op mogelijk ongepaste behandelingen aan het levenseinde, zoals kunstmatige beademing of medische beeldvorming in de laatste levensmaand. Tegelijkertijd verhoogde hun kans op mogelijk gepaste levenseindezorg, zoals thuiszorg, zuurstoftoediening, en comfortmedicatie (bv. morfine). Ze overleden ook vaker in hun eigen woonplaats dan in het ziekenhuis.”

Uit de gezamenlijke studie blijkt ook dat de totale medische zorgkosten aan het levenseinde gemiddeld 1.569 euro lager waren wanneer palliatieve thuiszorg werd ingeschakeld, met name 5.034 euro tegenover gemiddeld 6.603 euro bij geen palliatieve thuiszorg.

COPD wordt meestal veroorzaakt door langdurig rookgedrag, luchtvervuiling of giftige stoffen. Volgens data uit de studie sterven er in België jaarlijks ongeveer 18.435 mensen met COPD (in combinatie met longkanker, COPD en hart-en-vaatziekten als voornaamste onderliggende doodsoorzaak). In een gevorderd stadium is naast de reguliere medische zorg dan ook tijdige palliatieve thuiszorg aangewezen. Het ondersteunt de patiënt wanneer die slecht functioneert op fysiek en psychosociaal vlak, maar helpt ook bij ademhalingsoefeningen, existentiële vragen, vroegtijdige zorgplanning en de begeleiding van naasten. Ernstig zieken blijken ook indien mogelijk, liefst thuis verzorgd te worden en te sterven. 

Meer info

Dr. Charlotte Scheerens
Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg

M +32 476 69 38 17