Ontmantelen van illegale cannabisplantage is niet zonder risico

(10-05-2017) Tot 60% van het interventiepersoneel dat betrokken is bij de ontruiming van illegale cannabisplantages heeft last van hoofdpijn, irritatie of jeuk van huid, neus en ogen. Wetenschappers van de UGent en KU Leuven onderzochten de risico’s.

Om de mogelijke oorzaken te achterhalen onderzocht een team onder leiding van professor Patrick Van Damme van de faculteit Bio-ingenieurswetenschappen (Universiteit Gent) en professoren Jan Tytgat en Eva Cuypers (KU Leuven) de mogelijke risico’s bij ontruiming. Zij brachten niet alleen de fysieke, chemische en biologische gevaren in kaart, maar formuleerden ook concrete aanbevelingen om de veiligheid bij interventies te bevorderen.

Groeiend aantal plantages

In 2003 nam de Belgische politie 35 illegale indoor cannabisplantages in beslag. Dat aantal steeg jaar na jaar en in 2015 waren dat er al 1.241. Dat is enerzijds het resultaat van de verhoogde inspanningen van de Belgische politiediensten, maar is ook te wijten aan de toename van de illegale binnenteelt van cannabis in België.

Van het interventiepersoneel dat de cannabisplantages ontruimt, heeft tot 60% last van hoofdpijn of irritatie van de huid, neus en ogen. De wetenschappers bestudeerden de literatuur, deden veldonderzoek op 43 indoor plantages en bevroegen het interventiepersoneel. Ze werkten hiervoor samen met verschillende overheidsinstellingen, waaronder de politie en civiele bescherming.

Illegale cannabiskweek kan voor overlast en mogelijke milieu- en gezondheidsrisico’s zorgen voor de omgeving. Maar voor het interventiepersoneel dat de plantages ontruimt zijn de risico’s het grootst.

Fysieke risico’s: brand en elektrocutie

“We brachten eerst de fysieke risico’s in kaart”, vertelt professor Van Damme (UGent). “Bijna de helft van de telers tapte elektriciteit af voor de meter. Bij 42% van de plantages vonden we elektrische pompen in mengvaten voor gietwater en bemesting. En op een derde van de plantages gebruikte men elektrische warmtestralers. Dit alles brengt een aanzienlijk risico op brand en elektrocutie met zich mee.
Daarnaast is er uitzonderlijk ook nog het opmerkelijke gevaar van boobytraps. Dat zijn zelfgemaakte vallen of wapens die de telers inzetten om potentiële dieven buiten te houden.”

Chemische gevaren

“Bij een klein aantal plantages hebben we zeer gevaarlijke giftige gassen, zoals chloor, ammonium en waterstofsulfide gemeten, al was dat wel in heel lage concentraties.
Pesticides vonden we wel bijna overal. Bij correct gebruik met adequate doses, spuitwijze en beschermingsmaatregelen zijn daar weinig gezondheidsrisico’s aan verbonden. Maar bij de illegale teelt worden die middelen meestal niet correct gebruikt.
Ook de pH-regulatoren die de telers inzetten, zoals salpeter-, fosfor- en zwavelzuur, zijn gevaarlijk. Dat zijn namelijk bijtende stoffen, en ze zijn dus schadelijk bij contact met de huid of inname via de mond.”

Biologische risico’s

Prof. Van Damme: “Bij meer dan een derde van de plantages troffen we schimmels aan. Meestal ging het om Penicillium, maar bij 30% van de schimmelstalen vonden we ook Aspergillus, wat bij inademen van de sporen onder meer kanker kan verwekken!”.

Nood aan procedures en beschermingsmaatregelen

Tot op vandaag hanteren Belgische interventiediensten zoals politie, civiele bescherming en ontmantelingsfirma’s geen eenduidige of ondermaatse beschermingsmaatregelen tegen de uiteenlopende risico’s die optreden bij het ontmantelen van indoor cannabisplantages.

Er is dan ook een hoge nood aan concrete richtlijnen voor procedures en beschermingsmaatregelen tijdens de verschillende interventiefases. “Daarom hebben we in dit project met heel wat politiediensten en overheidsinstellingen samengewerkt om een lijst op te stellen met onder andere aanbevelingen voor persoonlijk beschermingsmateriaal voor elk van die interventiefases”, besluit professor Patrick Van Damme.

Info

Prof. Patrick Van Damme
Vakgroep Plantaardige Productie
T 09 264 60 87
patrick.vandamme@ugent.be

Lees meer artikels over: