UGent toont leerlingen waarom Grieks relevant blijft

(11-02-2020) In maart organiseert de Afdeling Grieks het Onderzoeksfestival Oudgrieks voor scholen: ‘Doorprik de mythe!’.

Dit festival laat leerlingen van het secundair onderwijs kennismaken met universitair onderzoek binnen de menswetenschappen. Daarnaast is er ook nog het project 'Oude Grieken, Jonge Helden' dat de intellectuele aspiraties van kansarme leerlingen uit de lagere school wil vergroten. We stelden enkele vragen aan dr. Evelien Bracke, taallector Oudgrieks aan de faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de UGent.

'Oude Grieken, Jonge Helden' bereikt leerlingen die in kansarmoede opgroeien

De UGent wil zich blijvend inzetten voor diversiteit en maatschappelijk relevante activiteiten organiseren. Hoe past het project 'Oude Grieken, Jonge Helden' hierin?

Evelien Bracke: “Dit project wil een bijdrage leveren aan de educatieve noden in onze maatschappij. Hoewel armoede niet altijd zichtbaar is, ligt het percentage van kansarmoede bij kinderen in Vlaanderen hoog. In Oost-Vlaanderen leeft gemiddeld 14% van de kinderen in kansarmoede. Dit is een gemiddeld cijfer. In de steden ligt het percentage nog veel hoger. Daarnaast worden kinderen met een migratieachtergrond minder naar richtingen met Latijn doorverwezen. Oude Grieken, Jonge Helden wil leerlingen bereiken die in kansarmoede opgroeien. Niet alleen kinderen met een migratieachtergrond, maar alle kinderen die tijdens hun schooltraject nooit de kans zouden krijgen om Oudgrieks te ontdekken. We brengen nieuwe doelgroepen spelenderwijs met het Oudgrieks in contact, om hen van het Oudgrieks te laten genieten, maar ook om hun intellectuele aspiraties te vergroten, om hen te tonen dat ook zij dit kunnen.

In 2019 zijn we van start gegaan in twee scholen. Een school in Gent en een school in Aalst. 49 leerlingen van het vijfde en het zesde leerjaar kregen er een semester lang Oudgrieks! Ze vonden het fantastisch dat ze op het einde van de lessenreeks al zoveel kennis hadden, terwijl ze dat zelf nooit hadden verwacht.”

"Ik vond alle lessen even leuk, maar de laatste vond ik wel leuk met het eten en die tekst maken. En de tweede vond ik leuk omdat ik de goden interessant vond. En het toneeltje vond ik ook mega leuk! Goed gedaan!” en “Goden zijn cool!” was de feedback van enkele leerlingen.

Hoe ben je tot het project 'Oude Grieke, Jonge helden' gekomen?

Evelien Bracke: “Voor mij is het vanuit een nood begonnen. Ik startte dit project in Groot-Brittannië, toen ik er woonde en werkte. Toen mijn zoon op de lagere school begon, merkte ik zichtbare kansarmoede bij heel wat van zijn klasgenootjes. Ik wou een sociale bijdrage leveren op basis van mijn kennis van het Latijn en Oudgrieks. Toen ik naar Vlaanderen terugkeerde en merkte dat er hier gelijkaardige problemen waren, dacht ik ‘waarom zou dit project hier ook niet kunnen?’. Het belangrijkste voor mij is dat het zelfvertrouwen van de leerlingen een boost krijgt. In Groot-Brittannië spreekt men over ‘raising aspirations’: de intellectuele ambitie versterken, zodat leerlingen beseffen hoeveel ze waard zijn. Het hele project draait om het verbeteren van de kwaliteit van leven voor kinderen in kansarmoede.

Tine Scheijen

Hoe brengen jullie de lessen?

Evelien Bracke: “We verpakken de lessen op zo’n manier dat het voor de kinderen niet zichtbaar is dat ze een moeilijke taal aan het leren zijn. De taal wordt geïntegreerd in het spelen met cultuur, mythologie en geschiedenis. Dat maakt het voor hen toegankelijker. We verbinden het Oudgrieks ook met andere talen. Zo moesten de leerlingen tijdens een les bijvoorbeeld de namen van familieleden in verschillende talen invullen: vader, moeder, zoon, dochter ... We gaven hen die termen in het Nederlands, en die konden ze dan invullen in het Engels, Frans, Duits en Oudgrieks, maar ook in de taal van hun land van herkomst. Zo kwamen we tot een positieve integratie van hun eigen achtergrond in het klasgebeuren. Op lange termijn is het de bedoeling dat nieuwe paden worden gecreëerd voor het Oudgrieks in de scholen.

Projecten met Latijn en Oudgrieks in de lagere school zijn al mainstream in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten: er is aangetoond dat kinderen in kansarmoede en met leerproblemen als dyslexie er het meeste baat bij hebben.” Ketnet bracht een reportage in Karrewiet over het project 'Oude Grieken, Jonge helden'.

Bestaat het doelpubliek enkel uit leerlingen van het vijfde en zesde leerjaar?

Evelien Bracke: “In Groot-Brittannië heb ik nog Latijn gegeven aan vierjarigen, dus wat mij betreft past ook Oudgrieks bij elke leeftijdsgroep, zolang de didactiek aangepast wordt. Binnen het huidige onderwijskader kan dit project het meest renderen in het vijfde en zesde leerjaar. Dat is het moment waarop leerlingen op school nieuwe talen tegenkomen. Ook als voorbereiding op het middelbaar willen we hen tonen wat er allemaal kan. Deze lessen kunnen ook in de eerste graad van het secundair gegeven worden, voor leerlingen die niet in de richting Latijn zitten.”

Kunnen leerkrachten de lessen ook zelf brengen in de klas?

Evelien Bracke: “Dit jaar geven onze studenten Grieks de lessen. Ze volgen een initiatie vakdidactiek en geven de lessen aan de vier klassen die ook vorig jaar meededen met het project.  Ook andere scholen hebben grote interesse. Momenteel is er dus een wachtlijst. Daarom is het interessant dat leerkrachten zelf de lessen kunnen brengen. Het ontwikkelde lesmateriaal is beschikbaar op onze website. Twee middelbare scholen zijn intussen met die lesmaterialen aan de slag gegaan, nadat ze bij ons een nascholing hadden gevolgd. Zij geven nu Oudgrieks aan leerlingen van het eerste secundair die geen Latijn volgen op school. Een van de twee scholen geeft de lessen ook aan de leerlingen van de B-stroom. Ook hier luidde de feedback van de leerlingen dat ze enorm genoten van de uitdaging. In deze middelbare scholen kaderen de lessen (in totaal 12 uur) in projecten rond taal- en cultuurversterking. De leerstof omvat weinig grammatica, en dus kunnen ook leerkrachten moderne talen de lessen geven, mits een basiskennis van het Grieks.”

 

oudgrieks_sfeerbeeld2

'Onderzoeksfestival Oudgrieks voor scholen' doorprikt de mythe

Eind maart vindt het 'Onderzoeksfestival Oudgrieks voor scholen: Doorprik de mythe!' plaats aan de UGent. Wat is de bedoeling van dit festival?

Evelien Bracke: “Ook hier wil de UGent een bijdrage leveren aan de educatieve noden in de maatschappij. Het project 'Oude Grieken, Jonge helden' richt zich op nieuwe doelgroepen minder toegang hebben tot het Oudgrieks, terwijl het Onderzoeksfestival zich toespitst op leerlingen die reeds Oudgrieks studeren in het vierde, vijfde en zesde jaar van de secundaire school. Via een serie workshops wil de Afdeling Grieks leerlingen een genuanceerd beeld geven van wat het nu eigenlijk betekent om Grieks te studeren en er onderzoek naar te doen. We exploreren de methodologie van taalkundig, literair en historisch onderzoek. Het is niet de bedoeling alle leerlingen tot het studeren van Oudgrieks te brengen, maar net als bij Jonge Helden willen we opnieuw de horizonten van leerlingen verruimen. Dat doen we hier door interdisciplinair te werken. We leggen de focus op vakoverschrijdende thema’s, zoals genderstudie, politiek, IT, papyrologie, religiewetenschappen en creatief schrijven.

Leerlingen worden in het huidige economisch klimaat sneller naar STEM-richtingen geleid, maar er is net nood aan mensen met een menswetenschappelijke achtergrond. We willen aantonen welke skills je dankzij literair en taalkundig onderzoek kunt aanleren op universitair niveau.

We eindigen de festivaldag met een debat tussen vier alumni die verschillende jobs hebben: een journaliste, een schepen uit Gent, een fotograaf en een kunstenaar. Het wordt een levendig panelgesprek met pertinente vragen over wat het Oudgrieks betekent in hun leven. Het Oudgrieks kan helpen om een beter begrip te krijgen van alle problematieken waarmee we nu worstelen in de maatschappij, van diversiteit tot economie. Door in dialoog te gaan kunnen er inzichten komen. Het Onderzoeksfestival Oudgrieks is in ieder geval nu al een succes. Het is helemaal volzet, en we verwachten 250 deelnemers. Onze hele afdeling werkt eraan mee: professoren, doctoraatstudenten en postdoctorale medewerkers. We zullen die dag het Grieks echt in de schijnwerpers plaatsen!”

  • Het programma van het 'Onderzoeksfestival Oudgrieks voor scholen: Doorprik de mythe!' Na afloop van het festival vind je er ook het educatieve materiaal.

 

oudgrieks_sfeerbeeld3

Workshops over de Griekse oudheid

Tot slot zijn er ook de workshops die de Afdeling Grieks elk schooljaar organiseert voor leerlingen en leerkrachten.

Evelien: “Jonge Helden en het Onderzoeksfestival kaderen in de maatschappelijke verankeringsvisie van de UGent. Maar onze gratis workshops gericht op leerlingen uit de lagere en middelbare school maken hier ook deel van uit. Elk schooljaar organiseren we verschillende workshops over alle aspecten van de Oudheid. Deze workshops vind je terug in de brochure 'UGent voor leerlingen en leerkrachten’. De workshops zijn ongelooflijk populair. In dit schooljaar alleen zullen er bijna 600 leerlingen aan deelgenomen hebben, en scholen zijn nu al aan het inschrijven voor volgend schooljaar. Wie nog zeker wil zijn van een plaatsje in 2020-2021 schrijft zich dus best al in!”

Contact

dr. Evelien Bracke
Vakgroep Letterkunde

T: 09 264 38 04

Lees meer artikels over: