De wetenschap achter topprestaties: UGent-topexpertise in tweede seizoen 'Wereldrecord' op Canvas

(02-02-2020) Waarom bestuderen UGent-onderzoekers de motorische vaardigheden van sportjournalist Maarten Vangramberen? Een en ander heeft te maken met de vraag hoe wereldrecords tot stand komen. Uitzonderlijke prestaties die niemand lijkt te kunnen verklaren.

Of toch? Vanaf maandag start op Canvas het tweede seizoen van ‘Wereldrecord’, waarin Maarten Vangramberen, samen met onder andere UGent-onderzoekers, zoekt naar wetenschappelijke verklaringen achter topprestaties.

Wayde Van Niekerk, bijvoorbeeld, slaagde er tijdens de Olympische Spelen in Rio in om een 17-jarig wereldrecord te verbreken tijdens de 400-meter finale. Een jaar eerder, op het WK in Peking, werd hij na de finale afgevoerd op een draagberrie. De reden? Verzuring. Typisch bij die afstand, zo blijkt. Via een laboproef legt professor Wim Derave (inspanningsfysiologie) uit wat verzuring is en hoe sporters een pH-buffer aanleggen.

De motoriek van Nafi

In 2017 schitterde Nafi Thiam op het WK zevenkamp door er goud te pakken. Maar het wereldrecord in die categorie staat al decennialang schijnbaar onverwoestbaar op naam van Jackie Joyner-Kersee. De prestaties van Nafi Thiam, Jackie Joyner-Kersee en andere meerkampers zijn verbluffend. Zitten hun motorische vaardigheden daar voor iets tussen? Professor Frederik Deconinck (motorische controle) nam de proef op de som en ontwikkelde een soort zevenkamp rond motorische vaardigheden. Zo kon hij de motorische vaardigheden vergelijken van atleet Thomas Van Der Plaetsen met die van presentator Maarten.

Snelle of trage spiervezels?

Het lichaam van zevenkampers is vanuit wetenschappelijk oogpunt om nog meer redenen interessant. Op vlak van spieren, bijvoorbeeld. Topsporters die langere afstanden lopen, hebben trage spiervezels. Voor explosieve inspanningen zoals sprinten zijn dan weer eerder snelle spiervezels nodig. Maar zevenkampers combineren die verschillende disciplines. Hoe zien hun spieren er dan uit? Professor Deraeve nam een Muscle Talent Scan van zevenkamper én UGent-studente Hanne Maudens om de samenstelling van haar spiervezels te bestuderen.

Mythische sprong

Een van de strafste wereldrecords is dat van verspringer Mike Powell. Dat houdt al bijna 30 jaar stand. In 1991 sprong hij de intussen mythische lengte 8,95 meter tijdens het WK in Tokio. Niemand deed het hem voorlopig na. Bestaat de optimale sprong? Zo ja, kan je hem berekenen? Professor Dirk De Clercq en professor Veerle Segers (biomechanica) bestudeerden dat op basis van een 3D Motion Capture.

Eyetracker

Vertonen getrainde atleten een ander kijkpatroon? Professor Matthieu Lenoir (motorische controle) en zijn team gingen dat na aan de hand van een eyetracker, zowel bij verspringer Matthias Broothaers als bij Maarten. Ze onderzochten ook hoe het met het evenwicht gesteld is van gymnasten. Want die perfecte turnoefening van Nadia Comăneci in 1976 vereist niets minder dan een volstrekte evenwichtscontrole.

Doping doet das om

In de Tour de France van 1995 sprintte Marco Pantani in een recordtempo de Alpe d’Huez op. Vier jaar later stond hij op het punt de Ronde van Italië te winnen toen hij meedogenloos uit de koers gezet werd. Uit zijn bloedstalen bleek dat hij doping zou genomen hebben. Professor Joris Delanghe neemt de kijker mee naar het labo. Aan de hand van proeven legt hij uit welke invloed doping op je bloed heeft en waarom al die renners in de jaren ‘90 het precies namen om de mythische klim uit de Tour razendsnel te volbrengen.

UGent-onderzoekers ontrafelen heel wat mysteries achter bijzondere prestaties in verschillende sportdisciplines. Benieuwd wat ze precies blootleggen? Kijk dan zeker naar het tweede seizoen van ‘Wereldrecords’, vanaf maandag 3 februari op Canvas.