De universiteit van de toekomst: volg je straks vakken in heel Europa?

(10-02-2021) Binnenkort kan je misschien een vak van een topwetenschapper volgen in Bordeaux, werk je mee aan een project in het Baskenland en schaaf je tegelijk je Zweeds bij in Uppsala.

De UGent stapt namelijk in ‘Enlight’, een gloednieuw samenwerkingsproject met acht andere Europese universiteiten.

UGent is de trekker van een nieuwe ‘European University’, een netwerk met de universiteiten van het Baskenland (Spanje), Bordeaux (Frankrijk), Bratislava (Slowakije), Galway (Ierland), Göttingen (Duitsland), Groningen (Nederland), Tartu (Estland) en Uppsala (Zweden). De samenwerking moet in de toekomst zorgen voor meer internationale studiemogelijkheden op ieders maat. Studenten spelen daarbij een belangrijke rol, zij geven het onderwijs van de toekomst mee vorm.

Vakken aan buitenlandse universiteit volgen

“We moeten er meer dan vroeger voor zorgen dat de drempels verdwijnen en een open ruimte creëren tussen de universiteiten”, vertelt Gijs Coucke, een van de trekkers van het project. Als student zou je bijvoorbeeld een vak kunnen opnemen aan de universiteit van Galway omdat daar specifieke kennis zit over een bepaald onderwerp. Tegelijk zou je een stage kunnen volgen aan de universiteit van Göttingen.

“Ik geloof echt dat dit project een grote impact kan hebben”, zegt studentenvertegenwoordigster Sara Helsen. “Enlight doelt op een grote betrokkenheid van studenten en wil inzetten op ‘challenge based learning’, het leren uit oplossingen zoeken voor maatschappelijke problemen. Dat maakt het allemaal heel uitdagend.”

“Dat schat Sara helemaal correct in,” beaamt rector Rik Van de Walle. “Met Enlight willen we nieuwe leervormen creëren waarbij studenten zich samen met onderzoekers, burgers en bedrijven toeleggen op reële maatschappelijke vraagstukken. En we zijn daarin zeer ambitieus: studenten zullen gestimuleerd worden om innovatief na te denken, samen te werken buiten de grenzen van hun eigen discipline én van hun eigen universiteit, en om te gaan met de grote diversiteit en verscheidenheid binnen en buiten Europa.”

Het gaat dus niet enkel om vakken opnemen in het buitenland. “Enlight moet het ook makkelijker maken om bijvoorbeeld een volledige masteropleiding aan een andere universiteit te volgen”, aldus nog Coucke.

Wetenschappelijke verrijking

Waarom is die internationalisering zo belangrijk? “Door om te leren gaan met andere denkwijzen, culturen en talen bouw je competenties op die in de samenleving van morgen heel belangrijk zijn. Zo verruim je je horizon”, legt Hilde Van Puyenbroeck, afdelingshoofd onderwijskwaliteitszorg, uit.

De samenwerking tussen de universiteiten moet ook zorgen voor meer gedeelde kennis. “Als de drempel verlaagd wordt om tijdens je studies al interdisciplinair samen te werken met studenten en professoren over de grenzen heen, dan komt dat de wetenschappelijke kennis enkel ten goede”, vindt Van Puyenbroeck. “Dat is belangrijk om de grote maatschappelijke uitdagingen van de toekomst aan te pakken.”

Logo ENLIGHTMaatschappelijke thema’s

Het is dan ook niet toevallig dat Enlight in de eerste drie jaar op vijf maatschappelijke thema’s focust: klimaatverandering, gezondheid en welzijn, ongelijkheid, digitale revolutie, energie en circulariteit. Binnen die domeinen zal gekeken worden hoe de samenwerking het best kan verlopen. “We beginnen met die vijf belangrijke domeinen om daarop verder te kunnen bouwen”, legt Coucke uit.

Ook voor de onderzoekers aan de UGent biedt het project heel wat mogelijkheden. “Enlight kan de hefboom zijn om meer Europees onderzoek mogelijk te maken. Dankzij het project kan je makkelijker in contact komen met onderzoekers van de verschillende universiteiten en moet ook een samenwerking vlotter verlopen.”

“Onze universiteit heeft een ijzersterke reputatie in Europese samenwerking”, besluit Rik Van de Walle. “We waren erbij toen Europa de eerste Erasmusbeurzen ter beschikking stelde en zijn absolute koplopers in het opzetten van Erasmus Mundus Joint Master Degrees, masteropleidingen die we samen met andere Europese universiteiten organiseren. Met Enlight zetten we een volgende stap om van de UGent een écht internationale universiteit te maken.”

Discussieer mee!

De officiële kick-off van Enlight staat gepland begin maart. Van 1 tot 5 maart worden er verschillende online sessies georganiseerd om kennis te maken met het project én om mee te bouwen aan de toekomst van de samenwerking.

Omdat inclusiviteit een belangrijke rol zal spelen, kan je als student ook zelf mee nadenken over wat Enlight kan betekenen voor jou. Schrijf je hier in en discussieer mee tijdens de online Enlight student network pub quiz over inclusie.

Je kan ook deelnemen aan een virtuele exchange, georganiseerd door de universiteit van Bordeaux. Er zijn nog enkele plaatsen voor UGent-studenten. Schrijf je hier in.