Geen prik, maar een pilletje als vaccin

(08-06-2020) Een pil als vaccin tegen SARS-CoV-2. Het klinkt heel simpel, maar eenvoudig is het allesbehalve.

Beschouw het spijsverteringsstelsel gerust als een goed bewaakt fort, dat grote lichaamsvreemde stoffen zoals eiwitten niet snel in hun geheel zal binnenlaten. Daarom werkt het onderzoeksteam van professor Eric Cox en dr. Bert Devriendt aan een vaccin waarin specifieke antistoffen het vaccin doorheen de darmwand kunnen transporteren.

Als je een pil (of voedsel) inneemt, komt het eerst in de maag en het darmkanaal. Maagzuur beschermt het lichaam tegen bacteriën en virussen die we bijvoorbeeld tijdens het eten of drinken kunnen innemen. Omdat vaccins bestaan uit stukjes of verzwakte versies van bacteriën of virussen, zouden het maagzuur en de verteringsenzymen in het darmkanaal ook zo’n vaccinatiepil kapotmaken nog voordat je afweersysteem heeft geleerd hoe het het virus moet verslaan.

Ingepakt

Om dat te vermijden, wordt de zogenaamde Corona-pil van professor Cox en dr Bert Devriendt als het ware ingepakt in lichaamseigen antistoffen of immunoglobulinen, met name IgA-eiwitten. Dat IgA zorgt ervoor dat het vaccin overleeft in je maag en darmkanaal, en dat het getransporteerd wordt doorheen je darmwand. De coronavirus-antigenen (specifieke eiwitten van het virus die in het vaccin zitten) die in het lichaam vrijkomen, activeren de afweer tegen het virus. Belangrijk bij deze strategie is dat er een sterke IgA-respons optreedt die het virus wellicht kan neutraliseren zonder de erge nevenverschijnselen op te wekken die men nu ziet bij patiënten vanaf de tweede week, waarschijnlijk door een verkeerde afweerreactie.

Getest op varkens

Om deze hypothese te testen, dient het team dit orale vaccin momenteel toe bij varkens. Niet alleen vormen varkens een interessant model om vaccins op te testen, aangezien ze al jarenlang getroffen worden door een coronavirus, het zogenaamde porcien respiratoir coronavirus. Maar het team kan bij het varken ook een coronavirusinfectie nabootsen in de luchtwegen, die de erge reactie van de mens imiteert.

Het kan dus nog wel even duren voor zo’n Corona-pil ook op mensen getest zal worden. Maar de resultaten kunnen belangrijk zijn om de vaccinontwikkeling te helpen sturen. Deze piste biedt ook opportuniteiten om andere vaccins in orale vorm te gaan toedienen. Dan zijn we allemaal verlost van die vervelende prikjes!

Meer info

Eric Cox, vakgroep Virologie, Parasitologie en Immunologie

Lees meer artikels over: