Waterstof: de boot die je niet wil missen

Louis Sileghem, Hydrogen Platform manager, UGent (vergrote weergave)

Louis Sileghem, Hydrogen Platform manager, UGent

(19-04-2021)

We staan voor de definitieve doorbraak van waterstof als groene ‘brandstof’. Vlaanderen wil Europese koploper worden in de technologie en de komende tien jaar zijn cruciaal in dat verhaal. Om bedrijven te helpen, is er het waterstofplatform van de UGent. Het bundelt expertise en helpt samenwerkingen opzetten.

Louis Sileghem mag zich sinds januari Hydrogen Platform manager noemen. De UGent-onderzoeker verdiept zich al jaren in waterstof en heeft voortaan als missie om de kennis over de technologie zowel binnen als buiten de universiteit naar een hoger niveau te tillen.

Ideaal om energie op te slaan

Dat waterstof potentieel heeft, mag blijken uit het feit dat het vaak bestempeld wordt als de ontbrekende schakel om moeilijk te elektrificeren sectoren te vergroenen. Louis Sileghem legt uit: “Waterstof is een gasvormige molecule die niet uit zichzelf op aarde voorkomt. Het kan gebruikt worden als een energiedrager. Stel dat je een overschot elektrische energie uit zonnepanelen of windmolens hebt, dan kan je dat omzetten naar chemische energie. Dat gebeurt door water te splitsen in waterstof en zuurstof, een proces waar geen CO2-uitstoot aan te pas komt.” Een groen proces met andere woorden.

Bijkomend voordeel: de energie die vervat zit in de waterstof kan op die manier maanden of in principe zelfs jaren gestockeerd worden. Louis: “Een grote uitdaging van hernieuwbare energie is namelijk opslag, zeker bij grote hoeveelheden voor seasonal storage. Zo kan bijvoorbeeld de overproductie van zonnepanelen in de zomer opgevangen worden voor hergebruik in de winter. Door die om te zetten in groene molecules zoals waterstof kunnen bedrijven in elke periode voorzien in hernieuwbare energie.”

De op die manier verkregen energie is bovendien waardevol en nodig in heel wat sectoren. Louis: “Waterstof kan je puur gebruiken of omzetten naar complexere molecules zoals methanol, ammoniak of methaan. De chemische industrie zet deze groene molecules in als grondstof en als brandstof voor processen die hogere temperaturen vragen, de transportsector als brandstof voor zwaar transport zoals schepen of vliegtuigen.”

Komend decennium cruciaal

Meteen mee op de kar springen dan maar? “Op dit moment is de technologie nog duur en is er nog te weinig zonne-en windenergie om voldoende waterstof aan te maken,” tempert Louis, “maar de komende tien jaar worden cruciaal om een competitieve plek te veroveren met de technologie, zodat we die dan op grote schaal kunnen implementeren voor alle sectoren waar deze groene molecules broodnodig zijn. Je kan dit vergelijken met de kostenreducties die we zagen voor zonne-en windenergie in de afgelopen jaren. Europa heeft ambitieuze plannen met waterstof. Vlaanderen ligt zeer strategisch, met het grootste waterstofnetwerk, grote havens vlakbij en een vlotte verbinding met de windmolenparken in de Noordzee.” Dat er plannen zijn om een waterstoffabriek neer te poten in Oostende, is een signaal dat het momentum aanwezig is.

Om dat momentum te stimuleren, startte de UGent met het waterstofplatform. Louis bekijkt als manager van dat platform de opportuniteiten met waterstof, bundelt er alle expertise en brengt samenwerkingen tot stand met andere kennisinstellingen of bedrijven.

Kennis delen met bedrijven

“Er is nog altijd een kloof tussen de academische en bedrijfswereld. Wij proberen die te overbruggen door onze kennis te delen over de productie van waterstof (maar evengoed de opslag, het transport, de distributie en de conversie), de toepassingsmogelijkheden en de economische en (geo)politieke impact.”

Een samenwerking kan gaan van kort advies tot een maanden- of jarenlang project. Momenteel wordt bijvoorbeeld bekeken met bedrijven hoe groene moleculen als scheepsbrandstof kunnen geleverd worden, welke motoren draaien op waterstof, welke metalen ermee samengaan, ... Louis: “Het is belangrijk voor bedrijven in België om nu al mee te zijn, anders missen ze de boot.”

Bedrijven die interesse hebben in een samenwerking rond waterstof, kunnen contact opnemen via louis.sileghem@ugent.be.