STAP 3: ontwerpen of aanpassen opleidingsonderdeel

Situering

Zoals in elk opleidingsonderdeel bepaal je de onderwijsactiviteiten, gericht op de overdracht, inoefening, begeleide toepassing en integratie van leerinhouden.

In CSL zijn drie componenten aanwezig die met elkaar verweven zijn:

  1. De theoretische component
  2. De praktijkcomponent
  3. De reflectiecomponent

De componenten binnen CSL versterken elkaar en leiden tot twee categorieën leerdoelen:

  1. De academische leerdoelen
  2. De maatschappelijke en persoonlijke leerdoelen

Bij het implementeren van CSL in een opleidingsonderdeel verdient elke component de nodige aandacht. Wanneer je vertrekt vanuit een bestaand opleidingsonderdeel vergt dit mogelijk enige aanpassing van de onderwijsaanpak.

Theoretische component

Om CSL succesvol te kunnen integreren in een opleidingsonderdeel is de theoretische component erop afgestemd. Het is belangrijk readings, artikels, theorieën te identificeren die verbonden zijn met de praktijkervaring en de leerdoelen.

De theoretische component wordt meestal aangeboden in de vorm van hoor- of werkcolleges en kan op verschillende momenten plaatsvinden, bijvoorbeeld voor de praktijkervaring of afwisselend met de praktijkervaring en de reflectiecomponent.

De theorie is enerzijds een leersituatie gericht op uitbreiding van de academische competenties van de student en stelt de student anderzijds in staat zich voor te bereiden op de praktijkervaring.

Voorbeeld: Alvorens studenten een SWOT-analyse gaan opstellen in een ngo gericht op het identificeren van strategische issues en bijgevolg veranderingen/verbeteringen te stimuleren, is het belangrijk dat studenten voldoende theoretische inzichten meekrijgen over het opstellen van een SWOT-analyse.

Praktijkcomponent

In het kader van CSL vindt de praktijkcomponent plaats in een maatschappelijke context.

De praktijkervaring in CSL is zowel relevant en betekenisvol voor de student, als voor de gemeenschap waar deze actief is. De focus ligt met andere woorden zowel op ‘service’ (in de gemeenschap), als op ‘learning’ (van de student). Er is in die zin sprake van een win-win situatie.

De praktijkervaring biedt studenten de kans hun theoretische kennis te testen en/of toe te passen in een reële context.

De praktijkervaring kan zowel individueel als in groep plaatsvinden in de maatschappelijke context.

De taken/opdrachten die de student zal uitvoeren en die de ‘service’ van de student zullen omvatten:

  • bepaal je vooraf,
  • omschrijf je bij de aanvang van het opleidingsonderdeel,
  • plaats je in een theoretische context in de theoretische component,
  • zijn gericht op het bereiken van maatschappelijke doelen (verbonden met de reële maatschappelijke noden),
  • worden begeleid en bijgestuurd op verschillende mogelijke tijdstippen.

Reflectiecomponent

Reflectie is een sleutelcomponent van CSL. Deze component vergt wat meer aandacht.

>> Meer informatie over de reflectiecomponent

Bronnen

Conville, R. L. & Weintraub, S. C. (Eds.). (2001). Service-learning and communication: a disciplinary toolkit. National Communication Assoc.

K-12 service-learning project planning toolkit.(2007). Scotts Valley: National service-learning clearinghouse.

Howard, J. (2001). Service-learning course design workbook. Michigan journal of community service learning, 1-82.