Geannuleerd: Inspiratie- en netwerkdag ‘Duurzaamheid in mijn onderwijspraktijk’

Door de ontwikkelingen en maatregelen m.b.t. het coronavirus COVID-19 wordt de inspiratie- en netwerkdag afgelast. Het event kon op erg veel belangstelling rekenen waardoor een afstand van elkaar (minimaal 1 meter) niet mogelijk was. We bekijken of en hoe we in het najaar een soortgelijk initiatief kunnen organiseren.

Duurzame ontwikkeling, hoe krijg ik dat in mijn vak? 

Zit jij ook met deze vraag? Dan nodigen we je graag uit op onze inspiratie- en netwerkdag “Duurzaamheid in mijn onderwijspraktijk”, een initiatief van het Centrum voor Duurzame Ontwikkelinghet ITN SEDwiseDOWATransitie UGent en vanuit het opdrachthouderschap ‘Duurzaamheid in onderwijs’. Denk je spontaan: “Duurzaamheid heeft niks te maken met mijn opleiding”? Kom luisteren en doe ideeën op, want wij zijn overtuigd van het tegendeel.

De inspiratie- en netwerkdag is de plek om bij te leren en ervaringen uit te wisselen rond duurzaamheid in onderwijs. Met 10 sessies is er voor elk wat wils, van de basis van duurzaamheid tot meer innoverende onderwijsprojecten. 

Praktisch

Evenement geannuleerd

Vragen:

Meer weten? UGent initiatieven rond duurzaam onderwijs

Programma

10:45-12:00

Introductiesessie

Het ABC van duurzaamheid doceren. Een concreet hoorcollege ter inspiratie. 

12:00-12:35

Verwelkoming door vicerector Mieke Van Herreweghe, afdelingshoofd Onderwijskwaliteitszorg Hilde Van Puyenbroeck , opdrachthouder duurzaamheid Thomas Block en Ellen Vandenplas van het Centrum voor Duurzame Ontwikkeling

12:35-13:30

Lunch

13:30-14:15 

 

Sessiereeks A

1.   Een leerlijn ‘duurzaamheid’ in het curriculum. Leren van de opleiding Rechten.

2.   Transdisciplinaire masterproeven rond duurzaamheidsvraagstukken. Leren van de Stadsacademie.

3.   De ‘living lab’-filosofie in mijn vak. Leren van een pilootproject op Campus Sterre.

14:20-15:05

 

Sessiereeks B

4.   Vanuit verschillende vakken interdisciplinair samenwerken rond ‘Sustainability’. Leren van een project ‘Internationalisation@home’.

5.   Co-creation on a real-life sustainability case. Learning from the Ecodesign challenge (session in English).

6.   Hoe academische kennis toepassen in een concrete maatschappelijke context? Leren van Community Service Learning (CSL).

15:05-15:20

Pauze

15.20-16.20

Sessiereeks C

7.   Student-led education rond duurzaamheid. Leren van CEMUS.

8.   ‘Imagining Climate Change’. Leren van een vak in de masteropleiding Taal- en Letterkunde.

9.   De basis van het duurzaamheidsdenken integreren in vakken. Leren van de opleiding Handelswetenschappen en Rechten.

16.20-17.00

Afsluit- en netwerkmoment

Introductiesessie 

Het ABC van duurzaamheid doceren. Een concreet hoorcollege ter inspiratie.  

Hoe kan je het duurzaamheidsconcept en gangbare duurzaamheidsperspectieven doceren aan je studenten? Welke invalshoeken, kaders en figuren zijn bruikbaar om studenten te laten kennis maken met dit gecontesteerde concept? 

Thomas Block (Hoofddocent Vakgroep Politieke Wetenschappen en Opdrachthouder Duurzaamheid UGent) vertrekt in zijn antwoorden op deze vragen vanuit enkele vrij algemeen aanvaarde basisprincipes, met name een goed leven voor iedereen (zowel nu als later), sociale rechtvaardigheid, ecologische grenzen en participatie van alle betrokkenen. Vervolgens vertaalt hij deze relatief vage principes in verschillende gangbare interpretaties en strategieën. Concreet hanteert Thomas Block een ideaaltypische indeling van benaderingen die evolueert van ‘status quo’ over ‘hervorming’ tot ‘transformatie’. Tijdens zijn reflecties wordt duidelijk dat duurzame ontwikkeling bij uitstek een ‘politiek’ concept is dat maatwerk en discussie vergt, alsook gebaat is met meerdere perspectieven op kennisproductie. Dergelijk hoorcollege laat studenten toe om nadien via interactieve werkvormen een concreet duurzaamheidsvraagstuk kritisch te analyseren.  

Sessiereeks A

Sessie 1  -  Een leerlijn ‘duurzaamheid’ in het curriculum. Leren van de opleiding Rechten.

En als we nu eens een leerlijn willen ontwikkelen in onze opleiding? 

Reinhard Steennot (Hoofddocent en coördinator van de Universiteitsbrede Beleidskeuze ‘Duurzaamheid in onderwijs’ binnen de Faculteit Rechten en Criminologie) en Luc Lammens (Beleidsmedewerker Commissie Kwaliteitszorg Onderwijs verbonden aan de Faculteit Rechten en Criminologie) lichten hoe ze duurzaamheid een plek gaven in de opleiding, welke collega’s werden betrokken en hoe ze dit stapsgewijs integreren in vakken en in een leerlijn. In deze sessie krijg je een blik op de reeds afgelegde weg, de keuzes die gemaakt werden en de ‘lessons learned’.  

 

Sessie 2  -  Transdisciplinaire masterproeven rond duurzaamheidsvraagstukken. Leren van de Stadsacademie. 

En als ik nu eens mijn masterproefstudenten onderzoek wil laten uitvoeren rond een relevant en actueel duurzaamheidsvraagstuk samen met promotoren en studenten uit andere faculteiten?  

Thomas Block (Hoofddocent Vakgroep Politieke Wetenschappen) en Michiel Dehaene (Hoofddocent Vakgroep Architectuur en Stedenbouw) maken in deze sessie duidelijk hoe een masterproefatelier binnen de Stadsacademie inter- en transdisciplinair onderzoek stimuleert. Studenten en promotoren uit verschillende faculteiten alsook niet-academische actoren werken in zo’n atelier samen aan eenzelfde Gentse opgave. 

 

Sessie 3  -  De ‘living lab’-filosofie in mijn vak. Leren van een pilootproject op Campus Sterre.

En als ik nu eens binnen mijn vak met mijn studenten een relevant experiment wil uitvoeren rond een duurzaamheidsvraagstuk op onze eigen campus? 

Femke Lootens (Coördinator Living Lab Campus Sterre  - een project van CDO, Milieudienst & DGFB) licht toe hoe de universiteit zelf als proeftuin kan dienen voor duurzaam studentenonderzoek binnen een vak, stage of thesis. Studenten gaan binnen het Living Lab campus Sterre met de centrale administratie en de stad aan de slag met vraagstukken rond ruimtegebruik, groen, duurzaam bouwen en doorwaadbaarheid op de campus.  

Sessiereeks B

Sessie 4 - Vanuit verschillende vakken interdisciplinair samenwerken rond ‘Sustainability’. Leren van een project ‘Internationalisation@home’.

En als ik nu eens mijn studenten wil laten samenwerken met studenten uit andere vakken rond de Sustainable Development Goals? 

Melissa De Wilde (projectmedewerker Onderwijsinnovatie aan de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen) coördineert een pilootproject dat deel uitmaakt van een bredere integratiebeweging van interculturele/internationale competenties in het curriculum van studenten. Het mondde uit in een intercultureel én interdisciplinair initiatief waarbij docenten en studenten vanuit verschillende disciplines en nationaliteiten samen debatteren en reflecteren over een duurzaamheidscontroverse. Dit project resulteert in een eindevent op 31 maart 2020 waarin de groepen studenten met elkaar in debat gaan over de cases die ze samen multidisciplinair hebben uitgediept.

 

Sessie 5  -  Co-creation on a real-life sustainability case. Learning from the Ecodesign challenge (session in English) 

What if you let students from different backgrounds co-create sustainable solutions?  

Dominique Adriaens (Full professor at the Department of Biology) and Francesca Ostuzzi (Postdoc at the Department of Industrial Systems Engineering and Product Design) organized together with Circular Flanders, BOS+ and GLIMPS a two-day Ecodesign challenge for biology, bio-engineer and design students. During the challenge, students were using design-thinking methods to find solutions that enhance biodiversity on campus. This session will showcase the results and student learnings and give some tips on possible transdisciplinary set-ups, design-thinking methods and suitable challenges. 

 

Sessie 6  -  Hoe academische kennis toepassen in een concrete maatschappelijke context? Leren van Community Service Learning (CSL)  

En als ik nu eens studenten theoretisch wil uitdagen binnen een concreet sociaal engagement? 

Jan Detand (Hoofddocent Vakgroep Industriële Systemen en Productontwerp) en Leen Van Gijsel (Departement Onderwijsaangelegenheden) verduidelijken hoe CSL, een werkvorm waarbij studenten academische inhoud gaan toepassen in een concrete maatschappelijke context mooie kansen biedt om sociale en ecologische aspecten van duurzaamheid te exploreren. In deze sessie starten we met een voorbeeldproject (over herbruikbare luiers in rusthuizen) uit het universiteitsbrede keuzevak Cocreatie, om vervolgens kort het theoretisch kader en de toepassingsmogelijkheden van CSL toe te lichten. 

Sessiereeks C

Sessie 7  -  Student-led education rond duurzaamheidLeren van CEMUS 

En als ik nu eens de studenten het zelf wil laten uitleggen?

 Elke De Neve (alumni UGent en CEMUS-Uppsala) kwam geïnspireerd terug van een Erasmus ervaring in Zweden. In Uppsala volgde ze vakken aan CEMUS, een centrum voor duurzaamheidseducatie, waar vakken worden georganiseerd voor en door studenten. Een overvloed aan interessante lectuur, co-creatie en boeiende lezingen, maar vooral tijd en een kader tot zelfontplooiing, maken CEMUS een unieke en leerrijke broedplaats. Terug in Gent kreeg ze via het duurzaamheidskantoor de mogelijkheid om een eerste experiment voor student-led educatie uit te voeren aan de UGent.   

 

Sessie 8  -  ‘Imagining Climate Change’Leren van een vak in de masteropleiding Taal- en Letterkunde 

En als duurzaamheid wat verder lijkt te staan van mijn opleiding? Kan bijvoorbeeld literatuur het klimaat redden?  

Stef Craps (Hoogleraar Vakgroep Letterkunde) kiest in het vak ‘Moderne Engelstalige letterkunde III: Imagining Climate Change’ voor een frisse en alternatieve aanpak om de esthetische, ethische en existentiële uitdagingen die een opwarmende planeet met zich meebrengt bespreekbaar te maken met studenten. Op die manier maakt hij de studenten vertrouwd met het opkomende veld van de environmental humanities en in het bijzonder met klimaatfictie  en  ecologisch verdriet.

 

Sessie 9  -  De basis van het duurzaamheidsdenken integreren in vakken. Leren van 2 pilootopleidingen 

En als ik nu eens het ABC van duurzaamheid in mijn vak wil integreren op maat van de opleiding? Hoe en wanneer presenteer je wat aan de studenten?’ 

In deze sessie bespreken Brent Bleys (Hoofddocent Vakgroep Economie) en Gerd Verschelden (Hoogleraar Vakgroep Metajuridica, Privaat- en Ondernemingsrecht) hun concrete antwoorden op deze vragen. Een introductienamiddag ‘duurzaamheid en ondernemerschap’ in de opleiding Handelswetenschappen en een integratie in het vak ‘basisbegrippen van recht’ in de opleiding Rechten zijn daarbij mooie illustraties.