Probleemstelling en onderzoeksvragen

Probleemstelling

Nadat je een onderwerp gekozen hebt, dien je een probleemstelling te schetsen. Hierbij is het belangrijk om je keuzes te expliciteren. 

Beantwoord deze vier vragen:

  1. Wie zijn de (directe en indirecte) actoren die je wilt bestuderen?
    Welke zijn eventuele kenmerken van de actoren die je wenst mee te nemen (leeftijd, achtergrond, voorkennis, vooropleiding, SES, attitudes, motivatie, beliefs, verwachtingen...)?
  2. Welke processen bestudeer je bij deze actoren?
    Dit kan gaan over een bestaande aanpak, een innovatie, een interventie, lopende gebeurtenissen, huidig gedrag, leiderschapsstijl, parenting style, gebruik van bepaalde technologieën, inrichting van een curriculum, infrastructuur... 
  3. Welke invloeden wil je eventueel meenemen?
    Bv. leereffecten, invloed op attitudes, opvattingen, welbevinden....
  4. Welke context?
    Bv. informeel/formeel, thuis, scholengemeenschap, lerarenopleiding, secundair onderwijs, hoger onderwijs, opleiding rechtswetenschappen...

 

Een probleemstelling schuift een algemene vraag naar voren, enkele voorbeelden: 

  • Hebben specifieke didactische aanpakken een meerwaarde voor een bezoek aan een museum?
  • Heeft het gebruik van technologische hulpmiddelen zin voor bezoekers aan een historisch museum?
  • Wat zijn de ervaringen van ex-OKAN-leerlingen in het secundair onderwijs?


Het ligt niet altijd voor de hand om bij een onderwerp reeds een probleemstelling naar voren te schuiven. Tijdens het literatuuronderzoek kan je hierover nog meer te weten komen. 

Onderzoeksvragen

Onderzoeksvragen beschrijven de aspecten die je - binnen de grenzen van de probleemstelling - feitelijk gaat onderzoeken.

Bv. de probleemstelling: "Wat is de invloed van het gebruik van museum-audiotours op leerlingen van het lager onderwijs?" kan je verder verfijnen in de volgende onderzoeksvragen:

  • In welke mate heeft het gebruik van een audiotour een effect op de motivatie, het engagement en de leerprestaties van leerlingen in het 5de leerjaar lager onderwijs?
  • In welke mate stellen we een interactie effect vast van de co-variabelen zoals geslacht, voorkennis en leeftijd op de mate waarin een museum-auditotour een effect heeft op motivatie, het engagement en de leerprestaties van leerlingen in het 5de leerjaar lager onderwijs?
  • In welke mate hebben het gebruik van de audiotour en de opvattingen over een museum een mediërend effect op de invloed van deze audiotour op motivatie, het engagement en de leerprestaties van leerlingen in het 5de leerjaar lager onderwijs?


Onderzoeksvragen worden afgeleid van een goed afgebakende probleemstelling. De eerste onderzoeksvragen kunnen bijgesteld worden nadat meer literatuur werd doorgenomen.

De keuze van de probleemstelling is niet bepalend voor het onderzoeksdesign. Het onderzoeksdesign is afhankelijk van de volgende stappen in je masterproef.