Boekvoorstelling: Deprez en Van Leuven plaatsen journalistiek in maatschappelijk perspectief

(24-02-2020) CJS-professoren Annelore Deprez en Sarah Van Leuven publiceerden eerste Nederlandstalige boek over journalism studies bij Lannoo.

Op 3 februari verscheen Journalistiek in Maatschappelijk Perspectief, het nieuwe boek van Prof. Dr. Annelore Deprez en Prof. Dr. Sarah Van Leuven.  Het is het eerste Nederlandstalige handboek dat de journalistiek in een academisch kader plaatst. De focus ligt op de uitdagingen die de veranderende maatschappelijke context met zich meebrengt. Wat betekent dat voor het studiedomein van de journalistiek?

Wij zochten beide acteurs op voor een interview.

Hoe is het boek opgebouwd?

Van Leuven: Elk hoofdstuk vertrekt vanuit de belangrijkste klassieke studies in de massamaatschappij. Daarna bespreken we hoe de netwerkmaatschappij die studies uitdaagt. Zo leggen we uit wat een journalist doet en hoe redacties werken en hebben we het over het proces van nieuwsselectie- en productie.

Verder hebben we ook aandacht voor de nieuwsconsument. Door de komst van sociale media en smartphones speelt hij een actievere rol. Dat brengt ons tot ons laatste hoofdstuk: het publieke debat over fake news. Wat is het en welke impact heeft het op de journalistiek?

Ons boek is er niet alleen voor studenten, maar voor iedereen die een overzicht wil krijgen van het journalistieke landschap en de rol ervan in de maatschappij.

Waarom heb je dit boek geschreven?

Deprez: Journalistiek in Maatschappelijk Perspectief dient als handboek voor ‘Journalistieke nieuwsgaring en -productie’, een van de vakken binnen de opleiding Communicatiewetenschappen aan UGent. Maar daarnaast was er ook nood aan een Nederlandstalig handboek over het onderwerp tussen alle Engelstalige varianten.

Welke invloed van de netwerkmaatschappij op de journalistiek vind je het meest interessant?

Deprez: doorheen de jaren is er veel veranderd binnen de journalistiek. One-to-manycommunicatie heeft plaatsgemaakt voor een many-to-many manier van communiceren. Dat brengt technologische uitdagingen met zich mee. Algoritmes voeren momenteel 15% van de journalistieke taken uit. Ik ben vooral benieuwd naar de mate waarin dat in de toekomst een grotere rol zal spelen.

Van Leuven: mijn doctoraat ging over het brongebruik van journalisten in de netwerkmaatschappij. Ik stelde in 2013 vast dat er weinig drastische veranderingen waren, maar het blijft interessant om dat ook de komende jaren te blijven opvolgen. Zullen journalisten toch meer gebruik gaan maken van internetbronnen of blijven ze afhankelijk van officiële bronnen?

Welke invloed baart je het meeste zorgen? Waarom?

Deprez: vanuit mijn achtergrond als fake news-onderzoeker ben ik vooral benieuwd naar de ontwikkelingen van de post-truthmaatschappij. Echt nieuws valt steeds moeilijker te onderscheiden van valse informatie. Journalisten zullen broodnodig zijn om ons richting te geven.

Van Leuven: ik maak me ook zorgen over de toenemende aanvallen op journalisten en nieuwsmedia in de post-truthmaatschappij. Hun geloofwaardigheid komt onder druk te staan, wanneer ze beschuldigd worden van het verspreiden van fake news. Dat kan ertoe leiden dat mensen hun vertrouwen in journalisten verliezen.