Wat wij onthouden van de 'Future of Journalism'-conferentie

(21-09-2019) Vijf lessen die we leerden van de Future of Journalismconferentie, editie 2019.

Midden september trokken drie collega’s van de vakgroep naar Cardiff voor een conferentie, elk met een andere verhaal: 

  • Glen Joris stelde zijn systematische literatuuranalyse rond nieuwsdiversiteit voor.
  • Joke D’Heer had het over de representatie van vrouwelijke politici in de Vlaamse media.
  • Kristin Van Damme presenteerde over toevallig nieuws op mobiele toestellen. 

De conferentie Future of Journalism vond plaats op 12 en 13 september en raakte veel onderwerpen aan. Over alle sessies heen zijn er enkele zaken die ons zijn bijgebleven. 

Les 1: The legacy continues

De tweejaarlijkse conferentie Future of Journalism (FoJ) blijft een van de betere conferenties in het veld. Het is de jaarlijkse hoogmis voor onderzoek binnen het veld van Journalism Studies en alle academische helden (ja, dat is echt een ding!) zijn er aanwezig. FoJ brengt een 200-tal onderzoekers samen die - op welke manier dan ook - geboeid zijn door veranderingen in journalistiek: van productie tot consumptie; van de invulling van journalistiek tot journalistieke waarden. Door de gezamenlijke kennis wordt onderzoek op een hoog niveau besproken en bediscussieerd. Dit jaar was er ook een opmerkelijk grote delegatie vanuit de Verenigde Staten om hun onderzoek voor te stellen. 

Les 2: Vlaanderen represent

Foto via @CoolsHannes

Maar ook Vlaamse universiteiten waren goed vertegenwoordigd in Cardiff. Zowel doctoraatsstudenten, post-docs als professoren van de UAntwerpen, KULeuven en VUB waren talrijk aanwezig en presenteerden hun onderzoek voor het academisch publiek. Hannes Cools (KULeuven) en Kenza Lamot (UAntwerpen), bijvoorbeeld, deelde elk hun kennis over de manier waarop nieuwsredacties vandaag omgaan met gebruikersdata. Beiden toonden ze, aan de hand van hun onderzoek, aan dat rekening houden met clicks en likes op nieuwsartikelen intussen ‘normaal’ is voor journalisten en hoofdredacteuren. Zo laten ook Vlaamse journalisten zich steeds vaker sturen door wat shareble is, vaak bezocht wordt, of leidt tot lange(re) leessessies. 

 

Les 3: Onderzoekers shuwen geen activisme

Tijdens de conferentie hoorden we meermaals een pleidooi voor meer inclusief onderzoek. Hoogtepunt was ontegensprekelijk de keynote van Amerikaanse onderzoeker Nikki Usher, die zich openlijk richtte tot ‘witte, mannelijke editors’ - we gebruiken haar woorden - om plaats te maken voor een meer diverse editorial board. Ze bestudeerde de diversiteit in editors van wetenschappelijke tijdschriften en vond bijvoorbeeld dat in de Verenigde Staten van Amerika maar één zwarte vrouw editor is (en geen enkele Latinx overigens). Haar oproep kreeg trouwens ook al snel gevolg: onder meer Rasmus Klaus Nielsen, Seth C. Lewis en Alfred Hermida lieten diezelfde dag al weten dat ze ontslag namen uit editorial boards en een collega aan om hun plaats over te nemen.

Daarnaast is ook het initiatief Badass Ladies of Communication een fijn initiatief om te tonen dat er nood is aan meer (postdoc) vrouwen in het veld. 

 

Nikki Usher was trouwens niet de enige onderzoeker met een ietwat activistische agenda. Ook andere onderzoekers maakten duidelijk dat ze niet louter resultaten wouden blootleggen, maar ook daadwerkelijk iets willen veranderen. In de sessie rond nieuws bij jongeren werd bijvoorbeeld expliciet gezegd dat het de ambitie is jongeren meer interesse te doen krijgen in nieuws.

Les 4: ‘The audience turn’ is voelbaar in programma

Binnen het veld van journalism studies werd tot voor kort weinig aandacht besteed aan het publiek. Vijf jaar geleden belandde het selecte groepje audience researcher dan ook steevast in die ene sessie, die plaatsvond in het kleinste lokaal (soms zelfs in de kelder). De laatste vijf jaar is de aandacht voor het publiek echter toegenomen, en dat werd zeer duidelijk tijdens FoJ. Onderzoekers die dat wilden, konden een heel programma samenstellen waarbij gefocust werd op het publiek

 

Les 5: Onderzoeker meets design

Slide uit Stephanie Edgerly's presentatie over news avoidance
Slide uit Stephanie Edgerly's presentatie over news avoidance

Onderzoekers (en al zeker binnen het veld van journalistiek) staan niet gekend om hun aantrekkelijke slides. Gelukkig heeft de meerderheid van de onderzoekers echt wel ontdekt dat er een andere optie bestaat dan Times News Roman 12.

Eindelijk! :-)