Drie dagen ondergedompeld in humanitaire journalistiek, media en migratie

(06-11-2019)

Onderzoekers Elke Mahieu en David Ongenaert organiseerden eind oktober een PhD-workshop en gastles over humanitaire journalistiek en communicatie, en co-organiseerden een ECREA-congres rond media en migratie. Een verslag van hun intensieve maar heel interessante academische driedaagse!

 

Dag 1 (29 oktober): ECREA PhD workshop aan de VUB


Starten – en heel vroeg opstaan – deden we met een PhD workshop aan de Vrije Universiteit Brussel. De focus lag daarbij op internationale journalistiek, humanitaire communicatie en nieuwsproductie. Het event vond plaats in het kader van de tweedaagse ECREA-conferentie "Digital Fortress Europe: Exploring Boundaries between Media, Migration and Technology" (op 30 en 31 oktober 2019 in Brussel, waarover hieronder meer).


Moderator van dienst was Dr. Kate Wright (Universiteit van Edinburgh), een voomalige awardwinnende BBC-journaliste, die internationaal wordt geprezen voor haar onderzoek naar humanitaire journalistiek en NGO-communicatie. Ze opende de workshop met een boeiende keynote rond haar eigen werk en gerelateerde ethische en praktische issues.

Daarbij spendeerde ze onder meer aandacht aan de positionering van onderzoekers: “Journalistiek in of over ‘Afrika’ bestuderen als witte onderzoeker kan problematisch zijn en vereist introspectie en confrontatie. In hoeverre is mijn onderzoek een extractief proces, in de zin dat ik in een continent data verzamel die mijn carrière ten goede komt, en deze vervolgens meeneem om elders te verfijnen en te intellectualiseren?”

Vervolgens presenteerden drie doctoraatstudenten over hun onderzoek rond respectievelijk mediaontwikkeling, verslaggeving over ver lijden en internationale nieuwsberichtgeving over Indië. Na een gezellige lunch – die erg handig was om elkaar beter te leren kennen, volgde opnieuw een sessie met drie PhD-presentaties. Deze gingen respectievelijk over Congolese berichtgeving over België en vice versa, de rol van sociale media voor digitaal migrantenactivisme en de publieke communicatiestrategieën van vluchtelingenorganisaties.

Door voldoende tijd uit te rekken voor Q&A’s, kreeg iedereen diepgaande, constructieve feedback van Dr. Wright en elkaar, en dit in een ontspannen sfeer, wat als zeer positief en nuttig werd ervaren. Bovendien werden aan het einde van de sessie plannen gemaakt voor toekomstige samenwerkingen. Een topworkshop dus, en dank aan alle participanten voor het delen van hun onderzoek en goed advies, Dr. Kate Wright voor haar interessante keynote en uitstekende feedback en enthousiasme, en het Young Scholars Network van NeFCA en ECREA’s Diaspora, Migratie en Media (DMM)-sectie voor hun fantastische steun en samenwerking!

 

Dag 2 (30 oktober): gastles Dr. Wright en filmscreening en –discussie Cinemaximiliaan


De volgende ochtend was het tijd voor een gastles van diezelfde Dr. Wright voor de vakgroepen Communicatiewetenschappen en Conflict & Development in de Academieraadzaal (Aula). Meer bepaald gaf ze studenten van de vakken “Crossmediale storytelling”, “Actuele aspecten van de journalistiek”, en “Area Study: Sub-Sahara Africa” in het eerste deel van de les inzicht in nieuwsberichtgeving over Afrika. Na de koffie volgde een erg interessante uiteenzetting over humanitaire journalistiek.

Voor zover wij dat goed kunnen inschatten, werd de les zowel door studenten, aanwezige collega’s als anderen aanwezigen erg positief ontvangen. Een volle zaal, vele diepgaande vragen tijdens de Q&A, en het lange gesprek van Dr. Kate Wright met enkele erg geëngageerde studenten achteraf waren mooie illustraties daarvan.


Na de gastles, reisden we terug naar Brussel af. Ditmaal naar de chique Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten of kortweg KVAB. Daar was sinds diezelfde ochtend het tweedaagse ECREA-congres “Digital Fortress Europe” over media en migratie van start gegaan.

Nadat we afscheid hadden genomen van Dr. Wright, was het tijd om het publieke event van dit congres voor te bereiden. Dat bestond uit een screening van twee kortfilms van en discussie met Cinemaximiliaan, een Brussels filmcollectief met en door nieuwkomers in België. De organisatie startte als een los initiatief dat filmvoorstellingen hield in het geïmproviseerde kamp in het Maximiliaanpark. Het groeide evenwel al snel uit tot een erg groot vrijwilligersnetwerk dat ook zelfs films produceert, én referentie in het Brusselse culturele landschap!

 Tijdens de voorstelling werd eerst het dramatische “Screaming in Silence” van Marof Hakimi over de moeilijke levensomstandigheden van Afghaanse asielzoekers in Iran getoond. Daarna keken we naar het wonderlijke “Undocumented Love” van Fatma Osma over het leven en welzijn van enkele jonge Somaliërs in een Belgisch asielcentrum.

Elke ging vervolgens in debat met Fatma en Diren, de coördinator van het productieplatform van Cinemaximiliaan. Ondanks een aankomende receptie, werden zowel de voorstellingen als de Q&A fel gesmaakt door het talrijk opgekomen publiek!

Dag 3 (31 oktober): ECREA media- en migratiecongres


Nog één dag congres! Een dag waarop David de sessie “Borders & technology: social and humanitarian dimensions” chairde en daarin ook zijn eigen onderzoek rond de publieke communicatiestrategieën van vluchtelingenorganisatie Norwegian Refugee Council presenteerde. Maar waarop, naast diverse andere interessante onderzoekers, ook enkele andere vakgroepcollega’s te spotten vielen.


Zo bediscussieerde Anke Lion haar onderzoek rond hoe Vlaamse diasporajongeren betekenis geven aan identiteitsgebaseerde humor.

 

Verder presenteerde Sarah Van Leuven onderzoek naar hoe Vlaamse politici migratie framen. En Stijn Joye leidde als chair de sessie “Online & mobile communications” in goede banen.

Moe maar voldaan sloten we deze hyperboeiende week af en startten we een deugddoend verlengd weekend!